Hafta içi 09.00 - 18.00 arası ulaşabilirsiniz
0530 306 42 92 yikilmazlawfirm@gmail.com
Hukuki Bilgi Platformu
Danışma Talebi
Ana Sayfa/ Sözlük

Hukuk Sözlüğü

Dilekçelerde, kararlarda ve haberlerde geçen hukuk terimlerinin sade açıklamaları. Terime tıklayın; ayrıntılı sayfasına gidin.

  1. Açığa alma (görevden uzaklaştırma)İdare HukukuAçığa alma, görevi başında kalması sakıncalı görülen memurun soruşturma süresince görevden uzaklaştırılmasıdır; ceza değil ihtiyati tedbirdir, memura aylığının üçte ikisi ödenir (657 sayılı DMK m. 137, 141).Ayrıntılı açıklama
  2. Arşiv araştırmasıİdare HukukuArşiv araştırması, kamu görevine ilk defa veya yeniden atanacak herkesin adli sicil, aranma, tahdit, mahkeme kararı ve soruşturma kayıtlarının tespitidir (7315 s. Kanun m. 3/1, 4/1).Ayrıntılı açıklama
  3. Aylıktan kesme cezasıİdare HukukuAylıktan kesme cezası, memurun brüt aylığından 1/30 ile 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır; kınamadan ağır, kademe ilerlemesinin durdurulmasından hafif disiplin cezasıdır (657 sayılı DMK m. 125/C).Ayrıntılı açıklama
  4. Bağlı yetkiİdare HukukuBağlı yetki, kanundaki şartlar gerçekleştiğinde idarenin belirli bir işlemi yapmak zorunda olduğu, seçme serbestliği bulunmayan yetkidir; takdir yetkisinin karşıtıdır.Ayrıntılı açıklama
  5. Ceza puanıİdare HukukuCeza puanı, trafik kuralını ihlal edip ceza alan sürücüye her ceza için yönetmelikle belirlenen puandır; bir yılda 100 puanı dolduranın sürücü belgesi 2 ay geri alınır (2918 KTK m. 118).Ayrıntılı açıklama
  6. Devlet memurluğundan çıkarmaİdare HukukuDevlet memurluğundan çıkarma, memurun bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarılmasıdır; en ağır disiplin cezasıdır ve yüksek disiplin kurulu kararıyla verilir (657 sayılı DMK m. 125/E, 126).Ayrıntılı açıklama
  7. Disiplin amiriİdare HukukuDisiplin amiri, memur hakkında disiplin soruşturması açmaya ve uyarma, kınama ile aylıktan kesme cezalarını vermeye yetkili amirdir (657 sayılı DMK m. 124, 126).Ayrıntılı açıklama
  8. Disiplin cezasının sicilden silinmesiİdare HukukuDisiplin cezasının sicilden silinmesi, memurun uyarma ve kınamada 5, diğer cezalarda 10 yıl sonra amire başvurarak cezayı özlük dosyasından çıkartmasıdır; otomatik değildir (DMK m. 133).Ayrıntılı açıklama
  9. Disiplin savunmasıİdare HukukuDisiplin savunması, memurun hakkındaki iddialara karşı en az 7 günlük süre içinde yaptığı açıklamadır; savunma alınmadan disiplin cezası verilemez (Anayasa m. 129/2; 657 DMK m. 130).Ayrıntılı açıklama
  10. Disiplin soruşturmasıİdare HukukuDisiplin soruşturması, memura ceza verilmeden önce görevlendirilen soruşturmacının delilleri toplayıp rapor yazdığı zorunlu süreçtir; soruşturma yapılmadan ceza verilemez (657 DMK m. 127; Yönetmelik m. 28).Ayrıntılı açıklama
  11. Disiplin zamanaşımıİdare HukukuDisiplin zamanaşımı, fiil öğrenildikten sonra 1 veya 6 ay içinde soruşturma başlatılmaz ya da fiilden itibaren 2 yıl içinde ceza verilmezse ceza verme yetkisinin düşmesidir (657 DMK m. 127).Ayrıntılı açıklama
  12. Ecrimisilİdare HukukuEcrimisil, Devletin özel mülkiyetindeki ya da hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazı izinsiz kullanan kişiden geriye doğru en çok 5 yıl için istenen tazminattır (2886 s. Devlet İhale Kanunu m. 75).Ayrıntılı açıklama
  13. Fedakârlığın denkleştirilmesiİdare HukukuFedakârlığın denkleştirilmesi, kamu yararına yürütülen bir idari faaliyetin belli kişilere yüklediği özel ve olağan dışı zararın, kusur aranmadan idarece ödenmesidir (Anayasa m. 125).Ayrıntılı açıklama
  14. Güvenlik soruşturmasıİdare HukukuGüvenlik soruşturması, belirli kamu görevlerine atanacakların arşiv kayıtlarına ek olarak kolluk ve istihbarat verileri ile örgüt irtibatı yönünden araştırılmasıdır (7315 s. Kanun m. 3/2, 5).Ayrıntılı açıklama
  15. Hiyerarşi yetkisiİdare HukukuHiyerarşi yetkisi, aynı idari teşkilatta üst makamın astlarına emir verme, onları denetleme, işlemlerini kaldırma veya değiştirme ve disiplin yetkisidir (Anayasa m. 126; DMK m. 10, 11).Ayrıntılı açıklama
  16. Hizmet kusuruİdare HukukuHizmet kusuru, kamu hizmetinin kuruluşunda veya işleyişinde kötü, geç ya da hiç işlememe biçiminde ortaya çıkan aksaklıktır; doğan zararı idare öder (Anayasa m. 125).Ayrıntılı açıklama
  17. İdareye başvuru (İYUK 11)İdare Hukukuİdareye başvuru, dava açmadan önce işlemin kaldırılması veya değiştirilmesi için üst makama yapılan ve işlemeye başlamış dava süresini durduran isteğe bağlı başvurudur (İYUK m. 11).Ayrıntılı açıklama
  18. İdari eylemİdare Hukukuİdari eylem, idarenin bir karara dayanmadan maddi dünyada yaptığı iş ve hareketlerdir; eylemden zarar gören önce idareye başvurur, sonra tam yargı davası açar (İYUK m. 13).Ayrıntılı açıklama
  19. İdari gözetimİdare Hukukuİdari gözetim, hakkında sınır dışı etme kararı alınan yabancının karar uygulanana kadar valilik kararıyla geri gönderme merkezinde tutulmasıdır; süre en çok 6 ay, uzatmayla 12 aydır (6458 sayılı YUKK m. 57).Ayrıntılı açıklama
  20. İdari işlemİdare Hukukuİdari işlem, idarenin kamu gücüne dayanarak tek yanlı iradesiyle kurduğu ve kişilerin hukuki durumunu etkileyen işlemdir; iptal davasının konusunu oluşturur (İYUK m. 2).Ayrıntılı açıklama
  21. İdari işlemin geri alınmasıİdare Hukukuİdari işlemin geri alınması, idarenin işlemini geçmişe etkili kaldırmasıdır; hatalı işlem kural olarak dava açma süresi içinde geri alınır, yokluk, açık hata ve hilede süre aranmaz.Ayrıntılı açıklama
  22. İdari sözleşmeİdare Hukukuİdari sözleşme, idarenin bir kamu hizmetini yürütmek için kamu hukukuna özgü şartlarla yaptığı sözleşmedir; doğan uyuşmazlıklara idari yargı bakar (İYUK m. 2/1-c).Ayrıntılı açıklama
  23. İdari vesayetİdare Hukukuİdari vesayet, merkezi idarenin belediye gibi mahalli idareler üzerinde yalnız kanunda gösterilen esas ve usullerle kullandığı denetim yetkisidir; hiyerarşiden farklıdır (Anayasa m. 127/5).Ayrıntılı açıklama
  24. İdari yaptırımİdare Hukukuİdari yaptırım, idarenin mahkeme kararı olmadan bir kanuna aykırılık karşılığında uyguladığı idari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi gibi tedbirlerdir (Kabahatler K. m. 16).Ayrıntılı açıklama
  25. İptal davasıİdare Hukukuİptal davası, hukuka aykırı bir idari işlemin ortadan kaldırılması için o işlemle menfaati ihlal edilen kişinin idari yargıda açtığı davadır (İYUK m. 2/1-a).Ayrıntılı açıklama
  26. Kademe ilerlemesinin durdurulmasıİdare HukukuKademe ilerlemesinin durdurulması, memurun bulunduğu kademede ilerlemesinin fiilin ağırlığına göre 1 ila 3 yıl durdurulmasıdır; çıkarmadan sonraki en ağır disiplin cezasıdır (657 sayılı DMK m. 125/D).Ayrıntılı açıklama
  27. Kamu hizmetiİdare HukukuKamu hizmeti, toplumun ortak ve sürekli bir ihtiyacını karşılamak için idarece ya da onun denetiminde yürütülen kamu yararı amaçlı faaliyettir; süreklilik ve eşitlik ilkelerine tabidir.Ayrıntılı açıklama
  28. Kamu yararıİdare HukukuKamu yararı, idarenin bütün işlemlerinde gütmek zorunda olduğu, özel çıkarlardan üstün toplumsal yarardır; mülkiyet hakkı ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanır (Anayasa m. 35, 46).Ayrıntılı açıklama
  29. Kamulaştırmasız el atmaİdare HukukuKamulaştırmasız el atma, idarenin özel bir taşınmazı kamulaştırma yapmadan ve bedelini ödemeden fiilen ya da imar planıyla kamu hizmetine ayırmasıdır (Anayasa m. 46; 2942 s. Kanun geçici m. 6).Ayrıntılı açıklama
  30. Kazanılmış hakİdare HukukuKazanılmış hak, hukuka uygun bir bireysel işlemle kişiye özgü doğan ve sonradan mevzuat değişse ya da idare geri almak istese de korunan haktır; hukuk güvenliğine dayanır.Ayrıntılı açıklama
Hukuki bir sorunuz mu var? Av. Yakup Yıkılmaz Ara WhatsApp Danışma Talebi