İdareye başvuru (İYUK 11)

İdareye başvuru, bir idari işleme karşı dava açmadan önce işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını, değiştirilmesini ya da yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapan makamdan istemektir (İYUK m. 11/1). Başvuru dava açma süresi içinde yapılır ve işlemeye başlamış süreyi durdurur. İsteğe bağlıdır; yapmadan doğrudan dava açabilirsiniz. Uygulamada “itiraz dilekçesi” diye de anılır. En sık yapılan hata, idarenin geç gelen cevabını yeni bir süre sanmaktır: Danıştay, zımni retten sonra gelen geç cevaba güvenip 75. günde açılan davanın süre aşımından reddini onadı.

Ayrıntılı rehber: İdareye başvuru dilekçesi örneği (İYUK 11)

Bilmeniz gerekenler

• İdare 30 gün içinde cevap vermezse isteğiniz reddedilmiş sayılır (İYUK m. 11/2). 14.7.2021 öncesi başvurularda bu süre 60 gündü (İYUK geçici m. 10).
• Ret ya da zımni retle süre baştan başlamaz, kaldığı yerden işler; başvuruya kadar geçen süre hesaba katılır (m. 11/3). Tebliğden 20 gün sonra başvurduysanız retten sonra kalan 40 günü kullanırsınız.
• 30 günlük süre dolduktan sonra gelen ret cevabı dava süresini yeniden açmaz. Süreyi zımni ret gününden hesaplayın ve son güne bırakmayın.
• Başvuru dava süresi geçtikten sonra yapılırsa süreyi durdurmaz; kesinleşmiş bir işlemi canlandırmaz (m. 11/1).
• İhale, acele kamulaştırma gibi ivedi yargılama usulüne tabi işlerde ve merkezi sınav davalarında bu başvuru yolu yoktur (İYUK m. 20/A, 20/B). İşlemden doğan zarar için tam yargı davasında ise başvuru hakkınız saklıdır (İYUK m. 12/1).
• Başvuru da dava da işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Durdurma için dava açıp yürütmenin durdurulmasını istemeniz gerekir (İYUK m. 27/1).

Sık karıştırılan

İYUK 10’daki başvuru farklıdır: orada idareden yeni bir işlem yapmasını istersiniz ve 30 günden sonra gelen cevaba karşı tebliğinden itibaren 60 gün içinde dava açabilirsiniz (İYUK m. 10/2); ayrıntısı zımni ret sayfasında. İYUK 11’de geç cevap bu imkânı vermez. Tam yargı ön başvurusu da ayrıdır: idari eylemden doğan zararda dava şartıdır, süresi bir yıldır (İYUK m. 13). Disiplin cezasına itiraz ise 657 sayılı Kanunun 135. maddesindeki özel yoldur ve 7 günle sınırlıdır; bkz. disiplin kuruluna itiraz dilekçesi.

Danıştay Kararı

Danıştay 8. Daire, 29.12.2025 tarihli, 2024/5279 E., 2025/10540 K.

Bir şirket, HES projesi için kendisinden arazi izni, ağaçlandırma ve teminat bedeli istenmesine 23.03.2022’de itiraz etti. İdare 30 gün içinde cevap vermedi, itiraz 22.04.2022’de zımnen reddedilmiş oldu; açık ret cevabı ise 08.06.2022’de tebliğ edildi. Şirket bu tarihten itibaren yeni bir 60 gün olduğunu düşünerek 07.07.2022’de dava açtı. İdare mahkemesi davayı süre aşımından reddetti, bölge idare mahkemesi istinafı reddetti. Danıştay, zımni retten açık cevaba kadar geçen 46 günün de hesaba katılacağını, böylece davanın 75 gün sonra açıldığını belirterek süre aşımı kararını onadı. İdarenin geç cevabı yeni bir dava süresi vermez; süreyi zımni ret tarihinden sayın.

… bu durumda dava konusu işlemin tebliğ tarihi olan 08/06/2022 tarihini izleyen günden itibaren dava açma süresinin yeniden işlemeye başladığı, davanın 07/07/2022 tarihinde açıldığı, tebliğ tarihinden dava tarihine kadar 29 gün daha süre geçtiği, başvurma tarihine kadar geçmiş 46 günlük süre de hesaba katıldığında, 75 gün geçtikten sonra açılan davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. …

↑ Metne dön