Kademe ilerlemesinin durdurulması

Kademe ilerlemesinin durdurulması, fiilin ağırlık derecesine göre memurun bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 ila 3 yıl durdurulmasıdır (657 sayılı DMK m. 125/D). Aylıktan kesmeden ağır, Devlet memurluğundan çıkarmadan hafif bir disiplin cezasıdır. Kanunun saydığı fiiller arasında göreve sarhoş gelmek veya görev yerinde alkollü içki içmek, özürsüz ve kesintisiz 3 ila 9 gün göreve gelmemek, görevle ilgili çıkar sağlamak, gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek, amirine, maiyetine, iş arkadaşına veya iş sahibine hakaret ya da tehdit, verilen görev ve emirleri kasten yapmamak ve bir siyasi parti yararına veya zararına fiilen faaliyette bulunmak vardır.

Ayrıntılı rehber: memura disiplin cezası verildiğinde yapılacaklar

Bilmeniz gerekenler

• Bu cezayı disiplin amiri tek başına veremez. Önce memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alınır, ardından cezayı atamaya yetkili amir verir; il disiplin kurulu kararına dayanan hâllerde cezayı vali verir (DMK m. 126/1). Kurul ceza tayin edemez, yalnız teklifi kabul veya reddeder.
• Fiilin öğrenilmesinden itibaren 1 ay içinde soruşturmaya başlanmalı, fiilden itibaren en geç 2 yıl içinde ceza verilmelidir (DMK m. 127). Soruşturma dosyası 15 gün içinde kurula gönderilir, kurul 30 gün içinde kararını bildirir (DMK m. 128). Savunma süresi 7 günden az olamaz (DMK m. 130).
• İtiraz mercii yüksek disiplin kuruludur; süre tebliğden itibaren 7 gün, kurulun karar süresi 30 gündür (DMK m. 135). İdari yargı yolu ayrıca açıktır ve iptal davası süresi 60 gündür (İYUK m. 7/1). Danıştay’a göre süresinde itiraz ettiyseniz dava süresi itirazın reddinin tebliğinden işler.
• Ceza verildiği tarihten itibaren uygulanır. Ceza alan memur 10 yıl boyunca daire başkanı ve dengi veya üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamaz (DMK m. 132).
• Özlük dosyasından silinmesi, uygulanmasından 10 yıl sonra atamaya yetkili amire başvurularak istenir. Disiplin kurulunun görüşü alınır ve bu süredeki davranışlarınız isteği haklı kılmalıdır (DMK m. 133); silinme kendiliğinden olmaz. Aday memurda tek bir kademe cezası ilişik kesme sebebidir (DMK m. 56).
• Silinme süresi içinde aynı fiil tekrarlanırsa bir derece ağır ceza, yani Devlet memurluğundan çıkarma uygulanır (DMK m. 125). Danıştay, tekerrür nedeniyle çıkarma istenen dosyanın doğrudan yüksek disiplin kuruluna gönderilmesini usule aykırı bulmadı; o dosyada çıkarma cezası yine de başka bir gerekçeyle iptal edildi.

Sık karıştırılan

Kademe cezası, son kademedeki memura uygulanan aylık kesintisiyle karıştırılır. Öğrenim durumu nedeniyle yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunan memur zaten kademe ilerleyemez; bu yüzden kademe cezasını gerektiren hâlde onun brüt aylığının 1/4’ü ile 1/2’si arasında kesinti yapılır, tekerrüründe ise görevine son verilir (DMK m. 125). Bordrodaki bu kesinti, kademe cezasının yerine geçen bir uygulamadır; aylıktan kesme cezası değildir. Emniyet, jandarma ve sahil güvenlik personeline 657’deki bu ceza değil, 7068 sayılı Kanundaki kısa ve uzun süreli durdurma cezaları uygulanır (7068 m. 7). Bütün ceza türleri için bkz. disiplin cezası.

Danıştay Kararı

Danıştay 12. Daire, 24.03.2025 tarihli, 2022/4661 E., 2025/1682 K.

Devlet hastanesinde hemşire olan davacı, özürsüz ve kesintisiz 3 gün göreve gelmediği için önce kademe cezası aldı ve bu ceza kesinleşti. Yeni devamsızlıklar üzerine açılan soruşturmada soruşturmacı tekerrür nedeniyle bir derece ağır ceza olan çıkarmayı önerdi; dosya il disiplin kuruluna uğramadan doğrudan Bakanlık Yüksek Disiplin Kuruluna gönderildi ve memur çıkarıldı. İdare mahkemesi cezayı iki gerekçeyle iptal etti: ikinci devamsızlık ilk kademe cezası verilmeden önce gerçekleşmişti, ayrıca dosya önce il disiplin kuruluna gitmeliydi. Danıştay 12. Daire usule ilişkin gerekçeyi yerinde bulmadı ve dosyanın doğrudan yüksek disiplin kuruluna gönderilmesinde usule aykırılık görmedi; ancak diğer gerekçeyi hukuka uygun bularak iptali, faiz başlangıcını dava tarihine çekerek düzelterek onadı. Kademe cezasının tekerrürü sizi çıkarmaya taşıyabilir; böyle bir dosyada ikinci fiilin ilk ceza verilmeden önce işlenip işlenmediğine mutlaka bakın.

… Uyuşmazlıkta, davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun, 125. maddesinin birinci fıkrasının (D) bendinin (b) alt bendi gereğince kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını ikinci defa işlediği gerekçesiyle, 125. maddenin ikinci fıkrasında yer alan, disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde tekerrürü halinde bir derece ağır ceza uygulanacağına ilişkin düzenleme ve soruşturma raporunda davacı hakkında 657 sayılı Kanun’un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesi yönündeki teklif uyarınca Antalya Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü yazısıyla dosyanın Sağlık Bakanlığı Yüksek Disiplin Kuruluna doğrudan gönderilmesinde usul hükümlerine aykırılık görülmemiştir. …

… kararda dayanılan diğer gerekçenin hukuka uygun bulunması karşısında, bu husus kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir. …

↑ Metne dön