Ceza puanı

Ceza puanı, trafik kuralını ihlal edip ceza alan sürücüye aldığı her ceza için verilen ve esasları yönetmelikte belirlenen puandır (2918 sayılı KTK m. 118). Puan tek başına bir yaptırım değildir; belli bir eşiğe ulaşınca sürücü belgesinin geri alınmasına yol açar. Hesap, son ihlalin işlendiği tarihten geriye doğru bir yıllık dönem üzerinden yapılır.

Ayrıntılı rehber: ceza puanı 100 dolduğunda ehliyetin iadesi

Bilmeniz gerekenler

• İhlalden geriye doğru bir yıl içinde toplam 100 puanı dolduran sürücünün belgesi 2 ay geri alınır ve sürücü eğitime tabi tutulur (KTK m. 118).
• Aynı yıl içinde ikinci kez 100 puanı dolduranın belgesi 4 ay geri alınır. Sürücü psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanı muayenesine tabi tutulur; engel çıkmazsa belge süre sonunda iade edilir (m. 118).
• Bir yıl içinde üç kez 100 puanı dolduranın belgesi süresiz olarak iptal edilir (m. 118).
• Hangi ihlalin kaç puan olduğu kanunda değil, yönetmelikte gösterilir (m. 118). Ölümlü kazaya asli kusurla sebep olmak ise puandan bağımsız olarak 1 yıl geri alma sebebidir.
• 100 puan nedeniyle geri almayı Kanunun 6. maddesinde sayılan trafik görevlileri yapar (KTK m. 112). Geri alma süresinde araç kullanan sürücüye 2026 yılı için 200.000 TL idari para cezası verilir (m. 36/3-b, 118).
• Puanı doğuran cezaya karşı tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir (5326 m. 27/1). Ceza kaldırılırsa ona bağlı puanın da silinmesini isteyin.

Sık karıştırılan

Ceza puanı, idari para cezası ile aynı şey değildir. Para cezası her ihlal için ayrıca ödenir; puan ise ihlallerin birikerek belgeye etkisini ölçer. 100 puan dolduğunda yeni bir para cezası değil, belgenin geri alınması gündeme gelir. Alkollü araç kullanmada geri alma puana bağlı değildir; promil sınırına göre doğrudan uygulanır (m. 48/5). Ayrıntı için bkz. sürücü belgesinin geri alınması. Puanların dayandığı yönetmeliğe itiraz ile geri almaya itiraz da ayrı yollardır. Danıştay 8. Daire, sürücü belgesinin geri alınması ve para cezası gibi bireysel işlemlerin adli yargıda, dayandıkları yönetmeliğin iptali isteminin ise Danıştay’da görüleceğini belirtti.

Danıştay Kararı

Danıştay 8. Daire, 22.08.2024 tarihli, 2024/4873 E., 2024/4279 K.

Alkollü araç kullandığı gerekçesiyle sürücü belgesine 184 gün süreyle el konulan ve idari para cezası verilen davacı, bu işlemlerle birlikte dayanağı olan Karayolları Trafik Yönetmeliği hükmünün iptali için Danıştay’da tek dilekçeyle dava açtı. Danıştay 8. Daire, geri alma ve para cezasına karşı adli yargının, yönetmeliğe karşı ise Danıştay’ın görevli olduğunu, iki ayrı yargı düzenine giren işlemlerin tek dilekçeyle dava edilemeyeceğini belirterek dava dilekçesini, ayrı dilekçelerle yeniden dava açılmak üzere oy birliğiyle reddetti. Puanların esasları da yönetmelikte düzenlendiği için aynı ayrım ceza puanında geçerlidir: belgenizin geri alınmasını sulh ceza hâkimliğinde, yönetmeliğin kendisini Danıştay’da ayrı ayrı tartışmalısınız.

… Genel, soyut ve kişilik dışı kurallar getiren ve idare hukukunda düzenleyici işlem tanımı içinde yer alan Yönetmelik ve Genelge’nin hukuka aykırılık iddiasının idari yargı yerlerince inceleneceği tabiidir. Bu itibarla; uyuşmazlığın, davacının idari para cezası ile cezalandırılması ve sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin bireysel işlemlere ilişkin kısmının adli yargıda; Genelge ve Yönetmeliğe ilişkin kısmının iptali istemine ilişkin kısmının ise idari yargıda (Danıştay’da) görülmesi gerekmektedir. …

↑ Metne dön