DMK 133 Disiplin Cezası Sicilden Nasıl Silinir: 5 ve 10 Yıl
DMK 133 madde metni ve açıklaması: uyarma ve kınama 5, aylıktan kesme ve kademe cezası 10 yıl sonra başvuruyla silinir; çıkarma silinmez, tekerrür etkisi, ret ve zımni retle dava, örnek hesap ve Danıştay kararları.
DMK 133 madde metni (güncel)
Disiplin cezalarının bir süre sonra özlük dosyasından silinmesi
(Değişik: 12/5/1982 – 2670/37 md.) Disiplin cezaları memurun özlük dosyasına işlenir. Devlet memurluğundan çıkarma cezasından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olan memur uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından 5 sene, diğer cezaların uygulanmasından 10 sene sonra atamaya yetkili amire başvurarak, verilmiş olan cezalarının özlük dosyasından silinmesini isteyebilir.
Memurun, yukarıda yazılan süreler içerisindeki davranışları, bu isteğini haklı kılacak nitelikte görülürse, isteğinin yerine getirilmesine karar verilerek bu karar özlük dosyasına işlenir.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının özlük dosyasından çıkarılmasında disiplin kurulunun mütalaası alındıktan sonra yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m. 133 — son değişiklik: 6111 sayılı Kanun
Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Değişiklik geçmişi
DMK 133 bugünkü içeriğini 1982’de aldı; 2011’deki değişiklik yalnız “sicil” kavramını “özlük dosyası” ile değiştirdi.
| Tarih | Düzenleme | Ne değişti |
|---|---|---|
| 14.7.1965 (kabul), RG 23.7.1965 | 657 sayılı Kanun (ilk metin) | Disiplin cezalarının sicilden silinmesi ilk kez düzenlendi |
| 12.5.1982 (kabul), yürürlük 16.5.1982 | 2670 sayılı Kanun m. 37 | Madde bugünkü içeriğiyle yeniden yazıldı: uyarma ve kınamada 5, diğer cezalarda 10 yıl; çıkarma cezası kapsam dışı; kademe cezasında disiplin kurulu görüşü |
| 13.2.2011 (kabul), yürürlük 25.2.2011 | 6111 sayılı Kanun m. 117 | Başlıktaki ve metindeki “sicil” ibareleri “özlük dosyası” olarak değiştirildi |
Madde ne diyor? Fıkra fıkra açıklama
DMK 133 üç paragraftan oluşur: ilki hangi cezanın ne kadar süre sonra silinmesinin istenebileceğini, ikincisi amirin neye bakacağını, üçüncüsü kademe cezasındaki ek usulü düzenler. Halk arasında “sicil” denen şey, memurun özlük dosyasıdır.
1. paragraf: hangi ceza, kaç yıl sonra?
Her disiplin cezası verildiği anda memurun özlük dosyasına işlenir. Devlet memurluğundan çıkarma dışındaki bir cezayı alan memur, uyarma ve kınama cezalarında cezanın uygulanmasından 5 yıl, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında 10 yıl sonra silinme isteyebilir. Başvuru atamaya yetkili amire yapılır; kurumunuzda sizi atama yetkisi kimdeyse dilekçe ona hitaben yazılır.
Süre cezanın verildiği ya da tebliğ edildiği tarihten değil, uygulanmasından başlar. DMK 132’ye göre disiplin cezaları verildiği tarihten itibaren hüküm doğurur ve derhal uygulanır; aylıktan kesme cezası ise cezanın verildiği tarihi izleyen aybaşında uygulanır. Bu yüzden aylıktan kesmede 10 yıl, cezanın verildiği tarihi izleyen aybaşından itibaren sayılır. Tarihten emin değilseniz uygulama tarihini personel biriminizden yazılı olarak isteyin. Süre dolmadan verilen dilekçe süre gerekçesiyle reddedilir.
2. paragraf: amir neye bakar?
Süre dolması tek başına yetmez; amir, 5 ya da 10 yıllık dönemdeki davranışlarınızın silinme isteğini haklı kılıp kılmadığına bakar. Kanun bu ölçütün içini doldurmaz; uygulamada bu dönemde yeni ceza alınıp alınmadığı, ödül ve başarı belgeleri, görev performansı değerlendirilir. İstek kabul edilirse silinme kararı da özlük dosyasına işlenir; dosyadan fiziken sayfa koparılmaz, önemli olan cezanın artık aleyhinize kullanılamamasıdır. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği’nin 40. maddesi aynı usulü tekrarlar. Başvurunun hangi gerekçelerle reddedildiğini ve retlerin mahkemede nasıl sonuçlandığını disiplin cezası sicilden silinir mi yazısında ayrıntılı anlattım.
3. paragraf: kademe cezasında disiplin kurulu görüşü
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının silinmesinde amir karar vermeden önce disiplin kurulunun mütalaasını (görüşünü) alır. Disiplin kurulunun bu görüşü verme yetkisi Yönetmeliğin 14. maddesinde de sayılır. Kanun görüşün bağlayıcı olduğunu söylemez; ama görüş alınmadan verilen karar usul yönünden sakatlanır. Kademe cezası için verdiğiniz dilekçede kurul görüşünün size bildirilmesini de isteyin.
Çıkarma cezası ve kolluk personeli
Madde, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını açıkça dışarıda bırakır: bu ceza özlük dosyasından silinmez ve DMK 125’e göre kişi bir daha Devlet memurluğuna atanamaz. Polis, jandarma ve sahil güvenlik personeli 7068 sayılı Kanuna tabidir; orada da süreler aynıdır (uyarma ve kınamada 5, diğer cezalarda 10 yıl), ancak meslekten çıkarma da silinmeyen cezalar arasındadır (7068 m. 7/5). Kolluk personelinde cezalar kesinleştikten sonra uygulandığı için süre de kesinleşmeyi izleyen uygulama tarihinden işler (7068 m. 33). Kolluk disiplin cezalarına itiraz yolu için polis disiplin cezasına itiraz yazısına bakabilirsiniz.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Uygulamada en çok sorulanlar
Silinme süresinin en önemli etkisi tekerrürdür: ceza silinme süresi içinde aynı fiil tekrarlanırsa bir üst ceza verilir, süre geçtiyse önceki ceza ağırlaştırmaya esas alınmamalıdır.
Silinme süresi dolmadan aynı fiili işlersem ne olur?
Disiplin cezası verilmesine sebep olan fiil, cezanın silinmesi için öngörülen süre içinde tekrarlanırsa bir derece ağır ceza uygulanır; aynı derecede ceza gerektiren ayrı fiillerden verilen cezaların üçüncüsünde de bir derece ağır ceza verilir (DMK 125). Kademe cezası almış memur için bunun anlamı çıkarma cezasıdır. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, silinme süresi içinde tekrarlanan fiil nedeniyle kademe cezası teklif edilen öğretmenin dosyasının tekerrür hükmü uygulanmak üzere Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesini ve çıkarma cezası verilmesini usule uygun buldu.
Tekerrür için iki fiilin gerçekten aynı nitelikte olması gerekir. Danıştay, öğrenciden borç para alma fiilinin tekrarlanmadığını, farklı fiiller için ancak üçüncü uygulamada ağırlaştırma yapılabileceğini, dosyada aynı ceza kapsamında yalnız iki fiil bulunduğunu belirterek tekerrürle verilen kamu görevinden çıkarma cezasını hukuka aykırı buldu; karar 2547 sayılı Kanuna tabi bir öğretim görevlisine ilişkindir ve aynı mantık DMK 125’teki kurala da uyar. Önce yeni fiilin ispatlanması gerekir: Danıştay, tekerrür kurallarına geçmeden önce fiilin sübuta erip ermediğinin incelenmesi gerektiğini belirterek eksik incelemeyle verilen kararı bozdu.
Süre doldu ama silinme başvurusu yapmadım; ceza yine aleyhime kullanılır mı?
Tekerrür bakımından kanundaki ölçüt silinme kararı değil, “silinmesine ilişkin süre”dir. Danıştay, önceki kademe cezasından bu yana 10 yılı aşkın süre geçtiği için tekerrür uygulanamayacağını, cezanın sicilden silinmemiş olmasının sonucu değiştirmediğini de belirten idare mahkemesi gerekçesiyle verilen iptal kararını onadı. Yine de süre dolduğunda başvurunuzu yapın: elinizde yazılı bir silinme kararı bulunması, görevde yükselme ya da yeni bir disiplin dosyasında tartışmayı baştan kapatır.
Silinmeyen ceza terfi ve atamayı etkiler mi?
Etkiler. Aylıktan kesme cezası alan memur 5 yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alan memur 10 yıl boyunca daire başkanı ve dengi veya üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamaz (DMK 132). Uyarma ve kınama bu yasağı doğurmaz. Aday memurlukta ise birden fazla uyarma ve/veya kınama ya da aylıktan kesme veya kademe cezası alan adayın ilişiği kesilir ve sağlık nedenleri dışında 3 yıl memurluğa alınmaz (DMK 56); bu durumda silinme süresini beklemek yerine cezaya itiraz ve dava yolu önemlidir.
Silinme talebim reddedildi ya da cevap gelmedi, ne yapmalıyım?
Silinme isteğinin reddi bir idari işlemdir; tebliğden itibaren 60 gün içinde görev yaptığınız yerdeki idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz (İYUK 7, 33/3). İdare 30 gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve 60 gün bu sürenin bitiminden itibaren işler (İYUK 10; zımni ret). Bu süreyi kaçırmanın sonucu ağırdır: Danıştay, kademe cezasının silinmesi başvurusunun zımni reddine karşı süre geçtikten sonra açılan davada, bölge idare mahkemesinin kararı kesin sayarak temyizi reddetmesini onadı. Mahkeme cezayı kendisi silmez; ret işlemini iptal eder ve idare karara göre yeniden işlem yapar.
Silinme cezayı hukuken ortadan kaldırır mı?
Hayır; silinme, cezanın verildiği tarihte hukuka uygun olup olmadığını tartışmaz, yalnız ileriye dönük etkisini sona erdirir. Cezanın hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız doğru yol tebliğden itibaren 7 gün içinde itiraz (uyarma, kınama ve aylıktan kesmede disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulmasında yüksek disiplin kuruluna) ve 60 gün içinde iptal davasıdır (DMK 135); Danıştay’a göre itiraz etmeden doğrudan dava da açılabilir. İzlenecek yolu memura disiplin cezası verildiğinde yapılacakları anlattığım yazıda, itiraz dilekçesini disiplin kuruluna itiraz dilekçesi örneğinde bulabilirsiniz. Disiplin cezasının özlük dosyası, adli sicil kaydından ayrıdır; birinin silinmesi ötekini etkilemez.
İlgili maddeler
DMK 133, disiplin cezalarının türleri, uygulanması ve itirazına ilişkin maddelerle birlikte okunur.
- DMK 125: Disiplin cezalarının türlerini ve silinme süresi içinde tekerrürde bir derece ağır ceza kuralını düzenler.
- DMK 127: Disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımını düzenler.
- DMK 132: Cezaların ne zaman uygulanacağını ve aylıktan kesme ile kademe cezası alanların üst kadrolara atanma yasağını düzenler.
- DMK 135: Disiplin cezalarına itirazı ve yargı yolunu düzenler.
- DMK 48: Memurluğa alınma şartlarını düzenler; çıkarma cezası alan kişinin yeniden atanma durumunu memuriyetten çıkarılan tekrar memur olabilir mi yazısında anlattım.
- İYUK 10: İdareye başvuruya 30 gün içinde cevap verilmemesini ret sayar ve dava süresinin başlangıcını belirler.
Danıştay Kararları
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 15.05.2025 tarihli, 2024/2766 E., 2025/1062 K.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası teklif edilen matematik öğretmeninin dosyası, il disiplin kurulunca tekerrür hükmü uygulanmak üzere Bakanlığa gönderilmiş, Yüksek Disiplin Kurulu bir derece ağır ceza olarak Devlet memurluğundan çıkarma cezası vermişti; bölge idare mahkemesi usule aykırılık gerekçesiyle iptalde ısrar etti. İdari Dava Daireleri Kurulu, silinme süresi içinde tekerrürde bir derece ağır ceza uygulanacağını hatırlatarak dosyanın bu şekilde Yüksek Disiplin Kuruluna gönderilmesinde usule aykırılık görmedi ve ısrar kararını oyçokluğuyla bozdu; karşı oy, il disiplin kurulunun önce kademe teklifini kabul ya da reddetmesi gerektiği görüşündedir.
… 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinin ikinci fıkrasında, disiplin cezası verilmesine sebep olmuş bir fiil veya halin cezaların özlük dosyasından silinmesine ilişkin süre içinde tekerrüründe bir derece ağır cezanın uygulanacağı; aynı derecede cezayı gerektiren fakat ayrı fiil veya haller nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulamasında bir derece ağır ceza verileceği belirtilmiştir. …
… tekerrür hükümlerine göre işlem yapılmak üzere dosyanın Vali adına İl Milli Eğitim Müdür Vekili tarafından imzalanan yazı ile Milli Eğitim Bakanlığına gönderilmek suretiyle dava konusu disiplin cezasının tesis edildiği anlaşılmakla, dava konusu işlemde usul hükümlerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. …
Danıştay 8. Daire, 10.03.2025 tarihli, 2023/4680 E., 2025/1918 K.
Daha önce öğrencilerden borç para aldığı gerekçesiyle kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almış olan öğretim görevlisi, bir öğrenciden yeniden para aldığı gerekçesiyle tekerrür hükmü uygulanarak kamu görevinden çıkarılmıştı; idare mahkemesi işlemi iptal etmiş, bölge idare mahkemesi kararı kaldırıp davayı reddetmişti. Danıştay, öğrenciden borç para alma fiilinin tekrarlanmadığını, aynı ceza kapsamında yalnız iki fiil bulunduğunu, farklı fiillerde ancak üçüncü uygulamada ağırlaştırma yapılabileceğini belirterek bölge idare mahkemesi kararını bozdu. Karar, 657’deki kurala benzer yapıdaki 2547 sayılı Kanun 53/D tekerrür hükmüne dayanır.
… öğrenciden borç para alma eyleminin tekerrür etmediği, aynı cezayı gerektiren farklı fiillerin üçüncü tekerrüründe bir derece ağır cezanın uygulanabileceği, dosya kapsamında aynı ceza kapsamında iki fiil bulunduğu, bu sebeple tekerrür hükümlerinin uygulanamayacağı …
Danıştay 2. Daire, 11.02.2025 tarihli, 2021/8117 E., 2025/328 K.
Nüfus müdürlüğünde çalışan davacı, gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenleme fiilini tekrarladığı gerekçesiyle tekerrür uygulanarak Devlet memurluğundan çıkarılmış; idare mahkemesi, ilk cezanın tebliğinden önce işlenen ikinci fiil için tekerrür uygulanamayacağı gerekçesiyle işlemi iptal etmiş, bölge idare mahkemesi de istinafı reddetmişti. Danıştay, tekerrür kurallarına geçmeden önce fiilin zamanı, yeri ve şekliyle sübuta erip ermediğinin incelenmesi gerektiğini, bu yapılmadan verilen kararın eksik incelemeye dayandığını belirterek bölge idare mahkemesi kararını bozdu.
… Mahkemece, öncelikle fiilin sübuta erip ermediğinin incelenmesi, fiilin sübuta erdiğinin tespiti halinde ise tekerrüre ilişkin hükümler dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile verilen dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesinin temyize konu kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. …
Danıştay 12. Daire, 30.05.2024 tarihli, 2021/5038 E., 2024/2779 K.
Teknisyen olan davacı, usulsüz veri girişiyle çiftçilere haksız destek ödemesi yapılmasına sebep olduğu ve çıkar sağladığı gerekçesiyle tekerrür uygulanarak Devlet memurluğundan çıkarılmıştı. İdare mahkemesi; çıkar sağlama fiilinin kesin delille ispatlanamadığını, tekerrüre esas alınan cezaların farklı fiillere ait olduğunu ve esas alınan 2008 tarihli kademe cezasından bu yana 10 yılı aşkın süre geçtiğini, cezanın sicilden silinmemiş olmasının sonucu değiştirmediğini belirterek işlemi iptal etmişti. Bölge idare mahkemesi istinafı, Danıştay da temyizi reddederek kararı onadı; gerekçe ilk derece mahkemesine aittir, Danıştay ayrıca bir değerlendirme yapmadı.
… Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. …
… Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA …
Danıştay 12. Daire, 21.01.2025 tarihli, 2024/6385 E., 2025/278 K.
Öğretmen olan davacı, aldığı kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının özlük dosyasından silinmesi için 16.8.2022’de başvurmuş, cevap verilmeyince istek 15.9.2022’de reddedilmiş sayılmıştı. İdare mahkemesi, 60 günlük dava süresinin 14.11.2022’de bittiğini, 23.12.2022’de açılan davanın süre aşımından reddi gerektiğini belirtmiş; bölge idare mahkemesi istinafı kesin olarak reddetmiş ve temyiz dilekçesini de kesin karar gerekçesiyle reddetmişti. Danıştay, temyizin reddine ilişkin bu kararı onadı.
… Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. …
… Temyiz isteminin reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı temyize konu kararının ONANMASINA …
Sık Sorulan Sorular
DMK 133’e göre disiplin cezası kaç yılda silinir?
Uyarma ve kınama cezanın uygulanmasından 5 yıl, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması 10 yıl sonra başvuruyla silinebilir. Devlet memurluğundan çıkarma silinmez.
Disiplin cezası kendiliğinden silinir mi?
Hayır. Süre dolduktan sonra atamaya yetkili amire yazılı başvuru yapılır; amir, süre içindeki davranışlarınız isteği haklı kılıyorsa silinme kararı verir.
Silinme başvurusu kime yapılır?
Görev yaptığınız kurumdaki atamaya yetkili amire yapılır. Kademe cezasında amir karar vermeden önce disiplin kurulunun görüşünü alır.
Başvuruma cevap verilmedi, ne kadar beklemeliyim?
30 gün içinde cevap gelmezse istek reddedilmiş sayılır. Bu sürenin bitiminden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açmalısınız (İYUK 10).
Silinme süresi içinde yeni ceza alırsam ne olur?
Aynı fiil tekrarlanırsa bir derece ağır ceza verilir; ayrı fiillerden aynı derecede üçüncü ceza da bir üst cezayla sonuçlanır (DMK 125). Yeni ceza, silinme isteğinizin reddi için de gerekçe olabilir.
Polis ve jandarmada süreler farklı mı?
Süreler aynıdır: uyarma ve kınamada 5, diğer cezalarda 10 yıl. Ancak kolluk personeli 7068 sayılı Kanuna tabidir ve meslekten çıkarma cezası da silinmeyen cezalar arasındadır (7068 m. 7/5).
