Polis Disiplin Cezasına İtiraz: 10 Gün, Merci ve Dava

Polis Disiplin Cezasına İtiraz: Hangi Cezaya Nereye?

İtiraz yolu cezanın türüne değil, cezayı kimin verdiğine göre belirlenir: disiplin amirinin cezasına üst amire itiraz edilir, disiplin kurulu ve Bakan cezalarına doğrudan dava açılır.

7068 sayılı Kanun’un 7. maddesi yedi ceza sayar: uyarma, kınama, aylıktan kesme (zam ve tazminatlar hariç brüt aylıktan 15 güne kadar), kısa süreli durdurma (4, 6 veya 10 ay), uzun süreli durdurma (12, 16, 20 veya 24 ay), meslekten çıkarma ve Devlet memurluğundan çıkarma. Kanuna ekli çizelgeye göre disiplin amirleri yalnız uyarma, kınama ve aylıktan kesme verebilir; aylıktan kesmenin üst sınırı amirin makamına göre 3, 10 veya 15 gündür. Durdurma ve çıkarma cezalarına il polis disiplin kurulu, Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez veya Yüksek Disiplin Kurulu ya da Bakanlık Yüksek Disiplin Kurulu karar verir (7068 m.13, 17).

Kimin cezayı verdiğini kararın imza bölümünden görürsünüz. Disiplin amirlerinin kim olduğu ve hangi cezaları verebileceği 7068’e ekli çizelgelerde gösterilir; çizelgede o cezayı vermeye yetkisi olmayan bir amirin cezası yetki yönünden hukuka aykırıdır. İtirazınızın ilk maddesi bu kontrol olabilir.

657 Neden Uygulanmıyor, Arada Ne Fark Var?

Kolluk personelinin disiplin suçları ve cezaları 7068’de ayrıca sayıldığı için 657’nin 125. maddesindeki liste polise uygulanmaz; 657 ancak 7068’de hüküm bulunmayan konularda devreye girer (7068 m.34). Polisin tuttuğu tutanağa dayanılarak vatandaşa verilen emre aykırı davranış cezası ise disiplin cezası değildir; ona karşı yolu emre aykırı davranış cezasına itiraz yazısında anlattım.

Fark pratikte üç yerde ortaya çıkar. Birincisi süre: memur 7 gün içinde itiraz ederken polis 10 gün içinde eder. İkincisi merci: memur disiplin kuruluna, polis üst disiplin amirine itiraz eder. Üçüncüsü itirazın sonucu: 657’de itiraz kabul edilirse cezayı disiplin amiri yeniden gözden geçirir, 7068’de ise itirazı inceleyen merci cezayı kendisi hafifletir ya da kaldırır (7068 m.30/3).

Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller ve bu cezayı verme yetkisi bakımından 657 hükümleri kolluğa da uygulanır (7068 m.9). Görevden uzaklaştırmada da 657 geçerlidir (7068 m.28). Memurlar için itiraz ve dava adımlarını memura disiplin cezası verildiğinde ne yapılacağı yazısında anlattım; burada yalnız kolluğa özgü kurallar var.

Jandarma ve sahil güvenlik personeli de aynı Kanun’a tabidir: subay, astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erler 7068 kapsamındadır. Yükümlü erbaş ve erler ise 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu’na tabidir (7068 m.2).

İtiraz Dilekçesinde Ne Yazmalı?

İtiraz dilekçesinde cezanın neden hukuka aykırı olduğunu dört başlıkta göstermelisiniz: yetki, savunma hakkı, zamanaşımı ve fiilin delille ispatı. “Cezamın kaldırılmasını arz ederim” diyen tek satırlık dilekçe, itirazı inceleyen amire bir şey söylemez.

• Savunma: Savunma alınmadan ceza verilemez; savunma için verilen süre 7 günden az olamaz (7068 m.31). Savunma istendiği andan itibaren soruşturma evrakını inceleme hakkınız vardır. Bu hakkınız kullandırılmadıysa yazın.
• Zamanaşımı: Disiplin amiri fiili öğrendikten sonra uyarma ile durdurma arasındaki cezalarda 1 ay, çıkarma cezalarında 6 ay içinde soruşturma başlatmalıdır; her hâlde fiilden itibaren 2 yıl içinde ceza verilmelidir (7068 m.29). Sürelerin nasıl hesaplandığını disiplin cezası zamanaşımı yazısında anlattım.
• Fiilin ispatı: Fiilin yer, zaman ve oluş şekliyle somut delile dayanması gerekir; tanık beyanında çelişki, kamera kaydının istenmemesi gibi eksiklikleri tek tek yazın.
• Ceza miktarı: Amir takdir hakkını gerekçeli kullanmak zorundadır ve fiilin işleniş biçimini, zararı, kusurun ağırlığını, önceki disiplin durumunuzu, samimi ikrar ve pişmanlığınızı gözetir (7068 m.6). Geçmiş hizmetiniz olumlu ve değerlendirme puanınız iyi veya çok iyiyse bir derece hafif ceza uygulanabilir (7068 m.7/2).

Cezanın dayandığı bende de bakın. Anayasa Mahkemesi 7068’in 8. maddesindeki bazı ibareleri iptal etti; örneğin görev dışında mevzuatla yasaklanan davranışlara ilişkin kınama bendindeki “veya dışında” ibaresi ile amir ve arkadaşlar hakkında olumsuz söz söylemeye ilişkin bentteki “işlem, eylem ve” ibaresi artık metinde yok. Cezanız iptal edilmiş bir ibareye dayanıyorsa bunu açıkça yazın.

İtiraz Edilmezse Ne Olur, Küçük Ceza Neden Önemli?

Süresinde itiraz edilmeyen ceza kesinleşir; uyarma ve kınama gibi küçük cezalar bile ceza puanına eklenir ve birikirse meslekten çıkarma sonucunu doğurabilir (7068 m.12, 30/1).

Emniyet personelinde her ceza bir puan taşır: uyarma 1, kınama 2, aylıktan kesme 3, kısa süreli durdurma 4, uzun süreli durdurma 5 puandır. En son cezanın kesinleştiği tarihten geriye doğru son 1 yılda 20 puan ya da iki farklı amirden toplam 12 ceza, son 5 yılda 40 puan ya da iki farklı amirden toplam 25 ceza alan personele yetkili disiplin kurulunca meslekten çıkarma cezası verilir. Jandarma ve sahil güvenlik personelinde puanlar ayrı çizelgede gösterilir.

Aday polis ve bekçilerde risk daha büyüktür. Adaylık süresinde birden fazla uyarma veya kınama cezası ya da aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alan adayın ilişiği kesilir (657 m.56, 7573 ile 2026’da değişik); 657’deki kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ise 7068’de uzun süreli durdurma gibi uygulanır (7068 m.34/2); bu yüzden adaylıkta alınan durdurma cezaları da ilişik kesme riskini doğurur. Danıştay, bir günlük aylıktan kesme cezasına açılan dava süre aşımından reddedilip kesinleşince, bu cezaya dayanarak aday polisin ilişiğinin kesilmesini hukuka uygun buldu. Yani adaylıkta itiraz etmediğiniz küçük bir ceza, sonradan memuriyetinizi bitiren işlemin dayanağı olur.

İtiraz Reddedilince Dava Süresi Nereden Başlar?

Dava süresi, kesinleşen cezanın size tebliğinden itibaren 60 gündür; itiraz ettiyseniz itiraz kararının tebliğiyle ceza kesinleşir ve 60 gün o tarihten işler (7068 m.30/3, 32/2; İYUK 7).

İtiraz etmediyseniz ceza 10 günlük itiraz süresinin bitiminde kesinleşir. Dava süresinin bu durumda nasıl hesaplanacağı konusunda en güvenli yol, cezanın ilk tebliğ tarihini esas alıp 60 günü oradan saymaktır. Sahil güvenlik gemi ve botlarında seyir hâlinde verilen cezalarda süre, geminin bağlı olduğu üsse veya limana dönmesiyle başlar.

İtiraz mercii 30 gün içinde karar vermek zorundadır. Bu süre içinde size bir karar tebliğ edilmezse, itiraz dilekçenizin tarihini ve evrak kayıt numarasını saklayın; kararın akıbetini yazılı sorun ve süre kaybına karşı dava dilekçesini hazır tutun. Kanunda bu sessizliğin sonucu ayrıca düzenlenmediği için dosyanıza göre karar vermek gerekir.

Davayı, görev ilişkinizi bitirmeyen cezalarda görevli bulunduğunuz yerdeki idare mahkemesinde, meslekten veya memurluktan çıkarmada son görev yerinizin idare mahkemesinde açarsınız (İYUK 33). Dava dilekçesinin yapısı ve örnek metni: polis disiplin cezası iptal davası dilekçesi.

Disiplin Kurulu Kararına Doğrudan Dava

Disiplin kurullarının ve Bakanın verdiği cezalara karşı itiraz yolu yoktur; ceza kesinleşip size tebliğ edilince 60 gün içinde doğrudan iptal davası açılır (7068 m.30/5).

Kurul kararları belli bir onayla kesinleşir. İl polis disiplin kurulunun meslekten çıkarma dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşir (7068 m.18). Bu yüzden kurulun toplandığı gün değil, onaylanmış kararın size tebliğ edildiği gün süre başlar.

Kurulun oluşumuna itiraz ederken dikkatli olun. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, il polis disiplin kurulunun salt çoğunlukla toplandığı sürece hangi üyelerle toplandığının önemli olmadığına karar verdi. “Kurulda hukuk işleri müdürü yoktu” itirazı tek başına cezayı düşürmeyebilir; asıl ağırlığı fiilin ispatına verin.

Meslekten çıkarma ve Devlet memurluğundan çıkarma cezası istenen personel, soruşturma evrakını inceleyebilir, tanık dinletebilir ve disiplin kurulunda sözlü veya yazılı, bizzat ya da avukatı aracılığıyla savunma yapabilir (7068 m.31/4).

Mahkeme Cezayı İptal Ederse Ne Olur?

Ceza ortadan kalkar; ama iptal yalnız fiilin yanlış nitelendirilmesine veya düzeltilebilir bir şekil eksikliğine dayanıyorsa idare kararın tebliğinden itibaren 6 ay içinde yeniden değerlendirme yapar (7068 m.29/4). Bu değerlendirmeyi, kararın kesinleştiği tarihteki yetkili amir veya kurul yapar.

Bu kural 7533 sayılı Kanun’la 2024’te yeniden düzenlendi. Pratik sonucu şu: savunma süresinin eksik verilmesi gibi bir şekil hatası nedeniyle verilen iptalde idare, bunu düzeltilebilir şekil eksikliği sayıp savunmanızı usulüne uygun alarak yeniden ceza vermeye çalışabilir; bunun 29/4 kapsamına girip girmediği tartışmalıdır. Fiilin hiç işlenmediği ya da ispat edilemediği için verilen iptal kararında ise yeniden ceza verilmesi için sebep kalmaz. Bu yüzden davada usul hatalarının yanında esasa ilişkin itirazları da mutlaka ileri sürün.

Danıştay, polise disiplin cezası verilebilmesi için fiilin her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillerle ispatlanması gerektiğini kabul ediyor. Soyut ve genel beyanlara dayanan meslekten çıkarma cezası bu ölçüt nedeniyle bozuldu. Kolluk personeli için terör örgütüyle irtibat gerekçesiyle görevden çıkarma davalarında ise göreve iade sonucu doğuran kararlar kesinleşmeden uygulanmaz (İYUK 28/1).

Ceza Davası da Varsa İtiraz Bekler mi?

Hayır; aynı fiil için ceza soruşturması ya da kovuşturması yürümesi, disiplin soruşturmasını ve cezanın uygulanmasını engellemez (7068 m.5). İtiraz ve dava süreleri de ceza dosyasını beklemez.

Ceza dosyasındaki ifadenizle disiplin savunmanız tutarlı olmalıdır; birinde kabul edip diğerinde inkâr etmek iki dosyayı da zayıflatır. Ceza davası beraatle biterse bunun disiplin cezasına etkisi beraatin gerekçesine bağlıdır; ayrıntısını memur beraat ederse disiplin cezası kalkar mı yazısında anlattım. Polis olarak bir suç şüphesiyle ifadeye çağrıldıysanız ceza tarafı için memur hakkında soruşturma açıldığında izlenecek yola bakın.

Aynı fiil için 7068’deki cezalardan birden fazlası verilemez; fiil birden fazla disiplinsizlik oluşturuyorsa ağır olan ceza verilir (7068 m.4). Aynı olay için iki ayrı disiplin cezası aldıysanız bunu itirazınızda ayrıca yazın.

Yaşanmış Olaydan

Bir ilçe emniyet müdürlüğünde çalışan polis memuru müvekkil, nöbet çizelgesine aykırı davrandığı gerekçesiyle aylıktan kesme cezası almıştı. Ceza yazısı elime tebliğden 8 gün sonra geçti; müvekkil “küçük bir ceza, uğraşmayayım” diye düşünüyordu. Son iki yılda aldığı iki kınama ile birlikte puan hesabını yapınca, bu cezanın ileride doğuracağı riski konuştuk.

Ertesi gün üst disiplin amirine itiraz ettik. Dilekçede nöbet değişikliğinin amirin sözlü onayıyla yapıldığını gösteren telsiz kaydının ve iki tanığın dinlenmediğini, savunma için verilen sürenin de tebliğden itibaren 7 günü doldurmadığını yazdık. İtiraz mercii 30 gün içinde karar verdi.

Ceza kaldırılmadı, uyarmaya indirildi. Müvekkil bu sonuçla yetinmeyi seçti ve dava açmadık; aylıktan kesme yerine uyarma kaldığı için hem maaşı kesilmedi hem de ceza puanı 3 yerine 1 işlendi. Bu dosyada asıl iş, 10 günlük sürenin son iki gününde dilekçeyi somut delillerle yazabilmekti.

Danıştay Kararları

Danıştay 12. Daire, 10.04.2023 tarihli, 2022/56 E., 2023/1909 K.

Aday polis memuru olan davacı, adaylık süresinde bir günlük aylıktan kesme cezası almış, bu cezaya açtığı dava süre aşımından reddedilip istinaf edilmeden kesinleşmişti. Ardından memuriyetle ilişiği kesildi; ilk derece mahkemesi bu işlemi iptal etti, bölge idare mahkemesi de istinafı reddetti. Danıştay, adaylıkta disiplin cezası alanın ilişiğinin bağlı yetkiyle kesileceğini, dayanak disiplin cezası hukuken geçerliliğini koruduğu için ilişik kesme işleminin hukuka uygun olduğunu söyleyerek kararı bozdu. Adaylıkta aldığınız küçük cezaya süresinde itiraz etmez ve dava açmazsanız, o ceza memuriyetinizin sona ermesine dayanak olur.

… davacının adaylık süresi içerisinde 7068 sayılı Kanun’un 8/3-a-13.maddesi gereğince bir günlük aylık kesme cezası aldığı, dava konusu işleme dayanak teşkil eden söz konusu disiplin cezasının iptali istemiyle açılan davanın, … İdare Mahkemesi’nin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararı ile davanın süre aşımı nedeniyle ret ile sonuçlandığı ve bu kararın istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği dolayısıyla dava konusu işleme dayanak teşkil eden disiplin cezasının bu haliyle hukuk aleminde geçerliliğini devam ettirdiği anlaşıldığından, hukuken geçerli olan disiplin cezasına dayalı olarak bağlı yetki kuralı çerçevesinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. …

↑ Metne dön

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 02.10.2025 tarihli, 2025/51 E., 2025/67 K.

Bölge idare mahkemeleri, il polis disiplin kurulunun Kanun’da sayılan üyelerin tamamı, özellikle il hukuk işleri müdürü olmadan toplanıp karar verip veremeyeceği konusunda farklı kararlar vermişti. Kurul, aykırılığı giderirken 7068’in 16. ve 26. maddelerini birlikte okudu; il polis disiplin kurulunun hukuki ve haklı sebep varsa salt çoğunlukla toplanabileceğine, hukuk işleri müdürü katılmadan da teşkil etmiş sayılacağına oy çokluğuyla ve kesin olarak karar verdi. Bu yüzden kurulun eksik üyeyle toplanması, toplantı yeter sayısı sağlandıysa tek başına iptal sebebi sayılmıyor.

… Toplantı yeter sayısı olan salt çoğunluk sağlandığı müddetçe kurulun, Kanun’da belirtilen üyeler arasından hangi kamu görevlilerinin katılımıyla toplandığının önemi bulunmamaktadır. …

↑ Metne dön

Danıştay 2. Daire, 22.12.2025 tarihli, 2022/3281 E., 2025/6119 K.

Polis memuru olan davacı, yasa dışı örgüte destek ve propaganda fiili gerekçesiyle meslekten çıkarılmış, açtığı dava ilk derecede reddedilmiş, istinaf başvurusu da reddedilmişti. Danıştay, ceza için yalnız disiplin soruşturmasında ifadesi alınan kişilerin davacının kabul etmediği beyanlarına dayanıldığını, başka delil sunulmadığını belirtti; soyut ve genel beyanlara dayanan eksik inceleme nedeniyle işlemi hukuka aykırı bularak kararı oy çokluğuyla bozdu. İtiraz ve davada fiilin yer, zaman ve oluş şekliyle somut delile dayanıp dayanmadığını sorgulayın.

… Bu bağlamda, yapılan soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillerle (yer, zaman, oluş şekli vb.) ortaya konulması, yani ispat edilmesi gerektiği; aksi durumda, Anayasa, uluslararası sözleşmeler ve yargı kararları ile güvence altına alınmış bulunan masumiyet karinesinin ihlali sonucunun doğabileceği açıktır. …

↑ Metne dön