Memura Disiplin Cezası Verildi Ne Yapmalıyım? 7 Gün

Memura disiplin cezası verildi ne yapmalıyım? 7 günlük itiraz, 60 günlük iptal davası, savunma hakkı, zamanaşımı ve beraatin etkisi tabloyla.

Memura disiplin cezası verildi ne yapmalıyım diye düşünüyorsanız ilk iş, tebliğ edilen yazının üstündeki tarihi not etmektir. Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarına karşı itiraz süresi yalnızca 7 gündür ve bu süre tebliğ gününden işler. Devlet memurluğundan çıkarma cezasında ise itiraz mercii yoktur; doğrudan idare mahkemesinde iptal davası açılır. Hangi cezayı aldığınız, kimin verdiği ve savunmanızın usulüne uygun alınıp alınmadığı, sonraki her adımı belirler. Aşağıda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi memurlar için itiraz, dava, zamanaşımı ve ceza davasıyla ilişkiyi sırasıyla anlatıyorum.

Hangi Disiplin Cezası Verildi, Sonucu Ne Olur?

657 sayılı Kanun’un 125. maddesi beş disiplin cezası sayar ve her birinin yolu farklıdır. Elinizdeki kararda cezanın adı, dayanılan bent (ör. 125/B-a) ve cezayı veren makam yazar; itiraz merciini ve süresini bu üç bilgi belirler.

Uyarma ve kınama yazılı bildirimdir, maaşa dokunmaz. Aylıktan kesme brüt aylığın 1/30’u ile 1/8’i arasında bir kesintidir ve cezanın verildiği tarihi izleyen aybaşında uygulanır. Kademe ilerlemesinin durdurulması, fiilin ağırlığına göre 1 ila 3 yıl kademe ilerlemenizi dondurur; bulunduğu kadronun son kademesindeki memurda bunun yerine brüt aylığın 1/4’ü ile 1/2’si kesilir. Devlet memurluğundan çıkarma ise bir daha memur olarak atanmamak üzere görevi bitirir.

657 sayılı Kanun’a göre disiplin cezaları, yetkili makam ve itiraz yolu
Ceza Kim verir (DMK 126) İtiraz mercii ve süre (DMK 135) Özlük dosyasından silinme isteği (DMK 133)
Uyarma Disiplin amiri Disiplin kurulu, tebliğden 7 gün Uygulamadan 5 yıl sonra
Kınama Disiplin amiri Disiplin kurulu, tebliğden 7 gün Uygulamadan 5 yıl sonra
Aylıktan kesme Disiplin amiri Disiplin kurulu, tebliğden 7 gün Uygulamadan 10 yıl sonra
Kademe ilerlemesinin durdurulması Disiplin kurulu kararından sonra atamaya yetkili amir Yüksek disiplin kurulu, tebliğden 7 gün Uygulamadan 10 yıl sonra, disiplin kurulunun görüşüyle
Devlet memurluğundan çıkarma Yüksek disiplin kurulu kararı İtiraz mercii yok; doğrudan iptal davası, 60 gün (İYUK 7) Silinme yolu yok
Tablo genel bilgi amaçlıdır. Kolluk personeli (polis, jandarma, sahil güvenlik) 7068 sayılı Kanun’a tabidir; ceza türleri ve itiraz süresi farklıdır.

Cezanın ağırlığı, ileride atanabileceğiniz kadroları da etkiler. Aylıktan kesme alan memur 5 yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alan memur 10 yıl boyunca daire başkanı ve üstü kadrolara, il ve bölge teşkilatının en üst yönetici kadrolarına, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamaz (DMK 132). Aday memurlukta ise birden fazla uyarma veya kınama, ya da bir aylıktan kesme veya kademe cezası adaylıkla ilişiğin kesilmesine yol açar (DMK 56). Kısacası “nasılsa sadece kınama” diye düşünüp süreyi kaçırmayın.

Disiplin Cezasına İtiraz Süresi: İlk 7 Günde Ne Yapmalı?

İlk 7 gün içinde yazılı itiraz dilekçesini, cezayı veren makam aracılığıyla ya da doğrudan itiraz merciine evrak kaydı yaptırarak verin. 657 sayılı Kanun’un 135. maddesine göre uyarma, kınama ve aylıktan kesmeye karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulmasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilir. Süre kararın size tebliğinden başlar ve süresinde itiraz edilmeyen ceza kesinleşir. İtiraz mercii, dilekçe ve dosya kendisine ulaştıktan sonra 30 gün içinde karar vermek zorundadır.

İtiraz dilekçesinde üç şeyi mutlaka yazın: savunmanızın hangi tarihte, ne kadar süre verilerek istendiği; isnat edilen fiilin yer, tarih ve delil yönünden somut olup olmadığı; ve fiil sabit olsa bile neden daha hafif bir cezayı gerektirdiği. Geçmiş hizmetleri olumlu olan, ödül veya başarı belgesi almış memura bir derece hafif ceza uygulanabilir (DMK 125). Elinizde belge varsa dilekçeye ekleyin.

İtiraz kabul edilirse cezayı disiplin amiri yeniden gözden geçirip hafifletir ya da tamamen kaldırır; kanun itiraz üzerine cezanın ağırlaştırılmasından söz etmez. İtiraz reddedilirse ya da hiç itiraz etmediyseniz idari yargı yolu yine açıktır (DMK 135).

Dikkat: Ceza kararı ve itiraz merciinin cevabı size tebligat ya da kurum içi elektronik sistemle ulaşabilir. Zarfı, tebliğ şerhini veya sistem kaydının ekran görüntüsünü saklayın; süre bu tarihten hesaplanır.

Somut olayınızı birlikte değerlendirelim

Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.

Danışma Talebi Oluştur

İtiraz mı, Dava mı, İkisi Birden mi?

İtiraz zorunlu bir ön şart değildir; 7 gün içinde itiraz edebilir, itirazın sonucunu beklemeden dava açabilir ya da ikisini birlikte yürütebilirsiniz. DMK 135 itirazı “edilebilir” diye düzenler ve disiplin cezalarına karşı idari yargı yolunun açık olduğunu ayrıca yazar. 60 günlük dava süresi üç durumda şöyle işler:

Uygulamada en güvenli takvim şudur: itirazı verdiğiniz günden itibaren 30 gün içinde cevap gelmezse beklemeyin, bu günü zımni ret (idarenin susarak reddetmesi) tarihi sayın ve davayı izleyen 60 gün içinde açın. Danıştay’ın kabul ettiği dosyada ilk derece mahkemesi cevapsızlığı ret sayıp davayı süreden reddetmiş, karar ancak temyizde bozulmuştu. Geç gelen ret kararını beklemek hukuken savunulabilir; ama aynı tartışmayı yaşamamak için erken davranmak daha az risklidir.

Dava dilekçesinde cezanın ve varsa itirazın reddine ilişkin kararın iptalini isteyebilir, itiraz dilekçenizin evrak kaydını ekleyebilirsiniz. Dilekçenin iskeleti disiplin cezasının iptali dava dilekçesi sayfasında hazır.

Savunma Hakkınız Kullandırılmadıysa Ceza Ayakta Kalır mı?

Kalmaz; 657 sayılı Kanun’un 130. maddesi savunması alınmayan memura disiplin cezası verilmesini yasaklar ve en az 7 günlük savunma süresi ister. Anayasa’nın 129. maddesi de savunma hakkı tanınmadan disiplin cezası verilemeyeceğini söyler.

DMK 130/1: (1) Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmıyan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.

 

Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

Savunma istem yazısında isnat edilen fiilin açıkça yazılması, size en az 7 gün süre verilmesi ve yazının usulüne uygun tebliğ edilmesi gerekir. Süresinde savunma vermezseniz hakkınızdan vazgeçmiş sayılırsınız; bu yüzden süre yetmiyorsa ek süreyi süre dolmadan yazılı isteyin. Savunmanızı hazırlarken nelere dikkat edeceğinizi memur hakkında soruşturma açıldığında izlenecek yol yazısında ayrıntılı anlattım.

Çıkarma cezası istenen memurun hakları daha geniştir. Bu memur soruşturma evrakını inceleyebilir, tanık dinletebilir ve yüksek disiplin kurulunda sözlü veya yazılı, bizzat veya avukatı aracılığıyla savunma yapabilir (DMK 129). Danıştay, yüksek disiplin kurulunun bu son savunmayı almadan verdiği çıkarma cezasını hukuka aykırı buluyor; kurul önüne çağrılmadıysanız bu, davanızın en güçlü dayanağı olabilir.

Zamanaşımı Dolduysa Disiplin Cezası Verilebilir mi?

Hayır; fiilin öğrenilmesinden itibaren uyarma ile kademe cezası arasındaki cezalarda 1 ay, çıkarmada 6 ay içinde soruşturma başlatılmadıysa ceza verme yetkisi düşer (DMK 127). İkinci bir sınır daha var: fiilin işlendiği tarihten itibaren her hâlde 2 yıl içinde ceza verilmezse de yetki zamanaşımına uğrar.

Bu iki süreyi kontrol etmek için soruşturma onayının (olur) tarihini, şikâyetin kuruma ulaştığı tarihi ve fiilin tarihini dosyadan öğrenin. Kurum fiili aylar önce öğrendiği hâlde geç soruşturma başlattıysa, dava dilekçesinde bunu tarihleriyle gösterin.

23 Ocak 2026 tarihli 7573 sayılı Kanun’la gelen yeni kurala da dikkat edin. Disiplin cezası mahkeme kararıyla iptal edilirse idare, kararın kendisine ulaştığı tarihten itibaren kalan zamanaşımı süresi içinde, süre dolmuş veya 6 aydan az kalmışsa en geç 6 ay içinde, mahkemenin gerekçesini dikkate alarak yeniden ceza verebilir. Yani usul hatasıyla kazanılan dava, cezanın kesin olarak bittiği anlamına gelmeyebilir.

Disiplin Cezasının İptali İçin Dava: Süre, Mahkeme ve Yürütmenin Durdurulması

Disiplin cezasının iptali için dava, cezanın tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde açılır. Süre İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda yazılıdır:

İYUK 7/1: (1) Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür.

Yetkili mahkeme cezanın türüne göre değişir. Görev ilişkisini kesmeyen cezalarda (uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe) görev yaptığınız yerdeki idare mahkemesi, çıkarma gibi görevi sona erdiren cezalarda son görev yaptığınız yerdeki idare mahkemesi yetkilidir (İYUK 33). Mahkeme cezayı yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden inceler; fiilin somut delille ispatlanıp ispatlanmadığına ve cezanın fiile uygun olup olmadığına bakar.

Dava açmak cezanın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz (İYUK 27/1). Özellikle aylıktan kesme ve çıkarmada dilekçede yürütmenin durdurulmasını isteyin; mahkeme bunu ancak telafisi güç zarar ve açık hukuka aykırılık birlikte varsa verir. Mahkeme cezayı iptal ederse idare kararın tebliğinden itibaren en geç 30 gün içinde gereğini yapar (İYUK 28/1); kesilen aylık tutarını aynı davada ya da ayrıca tam yargı davasıyla isteyebilirsiniz.

İdare mahkemesinin kararı tebliğden itibaren 30 gün içinde bölge idare mahkemesinde istinaf edilebilir (İYUK 45); kararın kesin olup olmadığı ve kanun yolu, kararın son paragrafında yazar. Kamu görevinden çıkarma sonucunu doğuran işlemlerin iptali davalarında bölge idare mahkemesi kararı ayrıca Danıştay’da temyiz edilebilir (İYUK 46/1-d). Görevden uzaklaştırma tedbiri de uygulandıysa maaş ve göreve dönüş meselesini açığa alınan memurun maaşı yazısında ayrıca anlattım.

Ceza Davasında Beraat Ettim, Disiplin Cezası Kalkar mı?

Kendiliğinden kalkmaz; 657 sayılı Kanun’un 131. maddesine göre memurun ceza mahkemesinde mahkûm olması veya olmaması, disiplin cezasının uygulanmasına engel değildir. Ceza kovuşturmasının başlamış olması disiplin soruşturmasını da geciktirmez.

Bağ, beraat kararının gerekçesinde kurulur. Danıştay’a göre suçun unsurlarının oluşmadığı ya da suçun o kişi tarafından işlenmediği gerekçesiyle verilen beraat, aynı fiile aynı suç nitelendirmesiyle disiplin cezası verilmesini engelliyor. Delil yetersizliğinden verilen beraatte ise fiil disiplin yönünden ayrıca değerlendirilebilir. Bu yüzden beraat kararını alır almaz gerekçeli kararı ve kesinleşme şerhini kuruma sunun; dava sürüyorsa idare mahkemesine ceza dosyasının sonucunun beklenmesi gerektiğini bildirin.

Görev sırasında işlendiği iddia edilen suçlarda ceza soruşturması soruşturma izniyle yürür; o aşamayı ve görevi kötüye kullanma suçlamasını ayrı yazılarda ele aldım. Mahkûmiyet kesinleşirse memuriyetin kendisi de tehlikeye girebilir; hangi suçların memuriyete engel olduğunu memuriyete engel suçlar yazısında tek tek inceledim.

Disiplin Cezası Sicilden Silinir mi, Terfiyi Etkiler mi?

Kendiliğinden silinmez; uyarma ve kınamada uygulamadan 5 yıl, diğer cezalarda 10 yıl sonra atamaya yetkili amire başvurup silinmesini istemeniz gerekir (DMK 133). Çıkarma cezası için silinme yolu yoktur.

Başvurunun kabulü, bu süre içindeki davranışlarınızın isteği haklı kılmasına bağlıdır; kademe cezasında ayrıca disiplin kurulunun görüşü alınır. Silinme kararı da özlük dosyanıza işlenir. Ret cevabı bir idari işlemdir ve ona karşı da dava yolu açıktır. Silinme başvurusunu ve ret hâlinde açılacak davayı disiplin cezasının sicilden silinmesi yazısında ayrıntılı anlattım.

Ceza almanıza sebep olan aynı fiili, ceza silinmeden önce tekrar işlerseniz ceza bir derece ağır uygulanır; ayrı fiillerden aynı derecede üçüncü ceza da bir derece ağır verilir (DMK 125). Bu nedenle küçük görünen bir uyarma bile, aynı fiil tekrarlanırsa sonraki dosyada uyarma yerine kınama ile karşılaşmanıza yol açabilir.

Öğretmen, Polis ve Sözleşmeli Personelde Kural Farklı mı?

Öğretmenler 657’ye tabidir; bu yazıdaki 7 günlük itiraz, 30 günlük karar ve 60 günlük dava süreleri onlar için de aynıdır. Veli şikâyetiyle başlayan soruşturmaları ve 7528 sayılı Kanun’un öğretmenlere özgü disiplin fiillerini öğretmen hakkında soruşturma açıldı yazısında anlattım. Polis, jandarma ve sahil güvenlik personeli ise 7068 sayılı Kanun’a tabidir.

Öğretmen disiplin cezası: MEB’de disiplin amiri ve itiraz kurulu

MEB’de kimin disiplin amiri olduğu, Millî Eğitim Bakanlığı Disiplin Amirleri Yönetmeliği’nin ekindeki cetvelde gösterilir (Resmî Gazete 2.1.2022; yönetmelik 11.7.2025’te değiştirildi). Yönetmelik, disiplin usulü için 657 sayılı Kanun ile Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği’ne gönderme yapar. Bu yönetmeliğe göre valiler il ve ilçe kuruluşlarında, kaymakamlar ilçe kuruluşlarında görevli bütün memurların disiplin amiridir; diğer amirler kurumun kendi yönetmeliğiyle belirlenir (DMDY 5). Cezayı kimin verdiğini kararın imza bölümünden görürsünüz; yetkisiz amirin verdiği ceza yetki yönünden iptal sebebidir.

İl millî eğitim müdürlüklerinde ayrı bir il millî eğitim disiplin kurulu kurulur. Kurul, valinin görevlendirdiği vali yardımcısının başkanlığında il millî eğitim müdürü, personelden sorumlu şube müdürü, biri ilköğretim biri ortaöğretim kurumundan iki okul müdürü ve varsa sendika temsilcisinden oluşur (DMDY 8, 11). Disiplin kurulları uyarma, kınama ve aylıktan kesmeye yapılan itirazları ve kademe cezası tekliflerini değerlendirir (DMDY 14). Dilekçenin başlığına yazacağınız kurulu ceza kararındaki kanun yolu açıklaması gösterir; yazmıyorsa okulun veya ilçe millî eğitim müdürlüğünün personel biriminden yazılı olarak öğrenin.

Kararınızdaki bendi 657’nin 125. maddesiyle karşılaştırın. Örneğin özürsüz olarak göreve geç gelmek uyarma (125/A-b), görev sırasında amire hal ve hareketle saygısızlık kınama (125/B-c), amire sözle saygısızlık ve özürsüz bir veya iki gün göreve gelmemek aylıktan kesme (125/C-e, C-b) gerektirir. Anlatılan fiil yazılan bende uymuyorsa itirazın ilk maddesi bu olmalıdır. Öğretmenler ayrıca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabidir (7315 sayılı Kanun m.3).

Polis, jandarma ve sözleşmeli personel

Kolluk personelinde amir cezalarına itiraz süresi 7 değil 10 gündür. Ceza türleri de farklıdır: kısa ve uzun süreli durdurma, meslekten çıkarma gibi 657’de bulunmayan cezalar vardır. İtirazın hangi amire yapılacağını ve dava süresinin nereden başladığını polis disiplin cezasına itiraz yazısında anlattım.

Sözleşmeli personel ve özel kanunla düzenlenen meslekler (hâkim, savcı, akademisyen, asker) kendi mevzuatına bağlıdır; kararınızdaki dayanak maddesine bakın. Askerlerde amirin verdiği cezaya itiraz süresi yalnız 2 iş günüdür; bunu asker disiplin cezasına itiraz yazısında anlattım. Disiplin dosyasıyla birlikte güvenlik soruşturması olumsuz geldiyse iki işlem ayrı ayrı dava edilir.

Dikkat: Başka bir kuruma geçerken ya da yeniden atanırken arşiv araştırmasında “kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası” ayrıca sorgulanır. Çıkarma cezasına süresinde dava açmazsanız bu kayıt ileride atanmanızın önüne çıkar.

Yaşanmış Olaydan

Bir ilçe milli eğitim müdürlüğünde çalışan memur, “görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek” gerekçesiyle aldığı aylıktan kesme cezasının tebliğinden beş gün sonra bana geldi. Cezadan çok, aynı yıl ikinci kez ceza alırsa terfi sırasının yanacağından korkuyordu. Dosyayı açtığımızda savunma istem yazısının ona iki gün süre verilerek gönderildiğini, isnadın da yalnızca “evrakı geç işlemek” diye tek cümleyle yazıldığını gördük.

Aynı gün disiplin kuruluna itiraz dilekçesini verdik. Dilekçede savunma süresinin 7 günden kısa olduğunu, hangi evrakın hangi tarihte geciktiğinin belirtilmediğini ve müvekkilin önceki yıllarda aldığı başarı belgesini gösterdik. Disiplin kurulu itirazı reddetti; bunun üzerine tebliğden itibaren 60 günlük süreyi kaçırmadan idare mahkemesinde iptal davası açtık ve kesintinin durdurulmasını istedik.

Mahkeme yürütmenin durdurulması talebini reddetti, ama esasta savunma hakkının kısıtlandığı gerekçesiyle cezayı iptal etti. İdare, kararın gerekçesine uyarak yeni bir savunma istedi; müvekkil bu kez belgeleriyle cevap verdi ve sonunda ona kınama cezası verildi. Kesinti iade edildi, ama dosya tamamen kapanmadı. Bu dosya bana şunu bir kez daha gösterdi: usul hatası cezayı düşürür, fakat esasa ilişkin savunmayı da ilk günden hazırlamak gerekir.

Danıştay Kararları

Danıştay 12. Daire, 15.03.2023 tarihli, 2021/4266 E., 2023/1196 K.

Bir defterdarlık döner sermaye saymanlığında müdür yardımcısı olan davacıya il disiplin kurulu kararıyla kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilmiş, davacı 7 gün içinde bakanlık yüksek disiplin kuruluna itiraz etmişti. İtiraz yaklaşık dört ay sonra reddedildi; dava, ret kararının tebliğinden 60 gün içinde açıldı. İdare mahkemesi, itirazın cevapsız kaldığı dönemi zımni ret sayıp süreyi oradan hesapladı ve davayı süre aşımından reddetti. Danıştay 12. Daire kararı bozdu: süresinde itiraz edilen ceza itirazın sonuçlanmasıyla kesinleşir ve dava süresi itirazın reddine dair kararın tebliğinden başlar. Pratikte itiraz ettiyseniz 60 günü ret kararının size tebliğinden sayabilirsiniz; cevap gecikiyorsa beklemeden dava açmak bu tartışmayı baştan önler.

… 657 sayılı Kanun’un 135. maddesiyle, disiplin cezalarına karşı itirazın tabi olacağı süre yönünden özel bir düzenleme getirilmiş, davacı da kendisine verilen cezaya karşı bu özel düzenlemenin öngördüğü 7 günlük süre içerisinde itirazda bulunmuş olup, cezanın itiraz başvurusunun sonuçlandırılması ile kesinleşeceğinin kabulü gerekir. Bakılan uyuşmazlıkta, itiraz tarihinden dört ay gibi bir süre sonunda davalı idarece itirazın sonuçlandırılmasıyla disiplin cezası kesinleşmiş olup, dava açma süresi de, cezanın kesinleşmesine yol açacak olan itirazın reddine dair kararın tebliği tarihinden itibaren başlatılacağından, bu tarihten itibaren altmış gün içinde açılan işbu davada süre aşımı bulunmamaktadır. …

↑ Metne dön

Danıştay 12. Daire, 24.02.2021 tarihli, 2021/1784 E., 2021/919 K.

Ceza infaz kurumunda infaz koruma memuru olan davacıya, amiri hakkındaki şikâyet dilekçesinde hakaret içeren ifadeler kullandığı gerekçesiyle 1/10 oranında aylıktan kesme cezası verilmişti. Davacı 7 gün içinde itiraz etti ve itiraz sonuçlanmadan dava açtı; itiraz, davadan bir yılı aşkın süre sonra karara bağlandı. İdare mahkemesi, itiraz sürerken ortada kesin bir işlem bulunmadığı gerekçesiyle davayı incelemeden reddetti. Danıştay 12. Daire, 135. maddenin dava açma hakkını kısıtlayan bir hüküm içermediğini ve cezanın davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olduğunu belirterek kararı bozdu. Bu yüzden itirazın cevabını beklemeden açtığınız dava, sırf bu gerekçeyle reddedilmemelidir.

… 657 sayılı Kanun’un 135. maddesi ile disiplin cezalarına karşı yapılacak itirazın süresi bakımından özel bir düzenleme getirilmiş, yapılan itirazların itiraz mercileri tarafından otuz gün içinde sonuçlandırılmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir. Söz konusu maddede, bu kurala uyulmaması hâlinde disiplin cezası işleminin uygulanıp uygulanmayacağına, kesinlik kazanıp kazanmayacağına ve ilgililerin dava açmak için ne kadar süre beklemek zorunda olduklarına dair hüküm getirilmediği gibi dava açma haklarını kısıtlayıcı herhangi bir hükme de yer verilmemiştir. …

… Bu itibarla; dava konusu işlemin niteliği itibarıyla davacının menfaatini etkiler mahiyette, icrai sonuçlar doğuran, kesin ve yürütülmesi zorunlu idari davaya konu edilebilecek nitelikte bir işlem olduğu anlaşıldığından, İdare Mahkemesince işin esasının incelenmesi gerekirken, davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir. …

↑ Metne dön

Danıştay 12. Daire, 24.09.2025 tarihli, 2023/1889 E., 2025/4117 K.

Bir ortaokul öğretmeni, hakkındaki iddia üzerine yapılan disiplin soruşturması sonunda yüksek disiplin kurulu kararıyla Devlet memurluğundan çıkarılmıştı. İlk derece mahkemesi, öğretmenin aynı olaydan yargılandığı ceza davasında beraat ettiğini gerekçe göstererek cezayı iptal etti; bölge idare mahkemesi de bu kararı onadı. Danıştay, bölge idare mahkemesinin gerekçesini yerinde bulmadı, ama iptal sonucunu başka bir gerekçeyle onadı: çıkarma cezası teklif edilen memura 657 sayılı Kanun’un 129. maddesine göre yüksek disiplin kurulunda son savunma hakkı tanınmamıştı. Daireye göre görevine son verilecek memur, iddiaları, delilleri, fiilin hukuki nitelendirmesini ve önerilen cezayı öğrenerek savunma yapabilmelidir. Okura sonucu: kurul önüne çağrılmadan verilen çıkarma cezası, fiil tartışılmadan bile iptal edilebilir.

… Anayasa hükmü ve 657 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; Devlet memurunun veya diğer kamu görevlilerinin görevine son verilmesi sonucunu doğuran disiplin cezalarının verilebilmesi için, söz konusu disiplin cezalarını vermeye yetkili merciiler tarafından, ilgili kamu görevlisinin hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, üzerine atılı fillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi sağlanarak, savunma yapmasına imkan tanınmasının hukuken zorunlu olduğu açıktır. …

… Yüksek Disiplin Kurulunca, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilen ilgiliye 657 sayılı Kanun’un 129. maddesi uyarınca usulüne uygun olarak son savunma hakkı tanınması gerekmekte olup, uyuşmazlık konusu olayda, Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklif edilen davacı hakkında Yüksek Disiplin Kurulunca 657 sayılı Kanun’un 129. maddesine göre son savunması alınmadan tesis edildiği görülen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. …

↑ Metne dön

Danıştay 12. Daire, 17.12.2025 tarihli, 2019/2030 E., 2025/5850 K.

Defterdarlıkta santral görevlisi olan bir memur, iş arkadaşının kredi kartı hesabından kendi hesabına para aktarıldığı iddiasıyla “yüz kızartıcı ve utanç verici hareket” gerekçesiyle Devlet memurluğundan çıkarılmıştı. İdare mahkemesi davayı reddetti, bölge idare mahkemesi de istinafı reddetti. Danıştay ise aynı olaydan açılan ceza davasında verilen mahkûmiyetin Yargıtay’ca bozulduğunu, yargılamanın yeniden sürdüğünü tespit etti ve ceza davasının sonucu araştırılmadan karar verilemeyeceği gerekçesiyle kararı bozdu. Daire, ceza ve disiplin ilişkisini de açıkladı: unsurları oluşmadığı ya da fiilin o kişi tarafından işlenmediği gerekçesiyle verilen beraat, aynı suç nitelendirmesiyle disiplin cezası verilmesini engeller; delil yetersizliğinden beraatte veya fiil başka bir disiplin suçuna giriyorsa disiplin cezası verilebilir. Okura sonucu: beraat kararının gerekçesi, disiplin davanızın kaderini belirler.

… Ancak; ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı ya da suçun o kişi tarafından işlenmediği gerekçesiyle verilen beraat kararının, disiplin cezası bakımından da sadece aynı suç nev’i bakımından bağlayıcı olacağı; bir başka ifadeyle, ceza yargılamasının (beraat kararının) konusunu teşkil eden fiil, disiplin hukuku yönünden aynı suç kapsamında değerlendirilerek disiplin cezası verilemeyeceği kuşkusuzdur. …

… Öte yandan, ceza yargılaması neticesinde suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle beraat eden memurun eylem, tutum ve davranışlarının bir başka disiplin suçu kapsamına girmesi halinde, disiplin hukuku yönünden başka bir disiplin cezası ile cezalandırılmasına, delil yetersizliğinden dolayı beraat eden memurun eyleminin de disiplin hukuku yönünden değerlendirilerek aynı veya farklı cezayla cezalandırılmasında hukuki bir engel bulunmamaktadır. …

↑ Metne dön

Sık Sorulan Sorular

Uyarma cezasına da dava açılabilir mi?

Evet. 657 sayılı Kanun’un 135. maddesi bütün disiplin cezalarına karşı idari yargı yolunu açık tutar; uyarma da buna dahildir.

Disiplin cezasına itiraz edersem ceza ağırlaşır mı?

Kanun itiraz üzerine yalnızca cezanın hafifletilmesinden veya kaldırılmasından söz eder. İtirazın kabulünde kararı disiplin amiri yeniden gözden geçirir.

Savunma vermezsem ne olur?

Size verilen en az 7 günlük sürede savunma vermezseniz savunma hakkından vazgeçmiş sayılırsınız ve dosya eldeki delillerle sonuçlandırılır. Süre yetmiyorsa ek süreyi süre dolmadan yazılı isteyin.

Disiplin cezası maaşımı etkiler mi?

Aylıktan kesme brüt aylığın 1/30’u ile 1/8’i arasında bir kesinti yapar; kademe ilerlemesinin durdurulması ise kademe ilerlemenizi 1 ila 3 yıl dondurur. Uyarma ve kınama maaşa doğrudan dokunmaz.

Disiplin soruşturmasında avukat tutabilir miyim?

Tutabilirsiniz. Çıkarma cezası istenen memur yüksek disiplin kurulunda avukatı aracılığıyla da savunma yapabilir; diğer cezalarda savunma dilekçesini avukatınızla hazırlamanızın önünde engel yoktur.

Disiplin cezası aldım, başka bir kuruma geçebilir miyim?

Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe cezaları kurum değiştirmeye kural olarak engel değildir, ama aylıktan kesmede 5, kademede 10 yıl yönetici kadrolarına atanamazsınız. Çıkarma cezası ise yeniden memur olmanızı engeller.

Disiplin cezasına itiraz etmeden doğrudan dava açabilir miyim?

Evet. DMK 135 itirazı zorunlu tutmaz; itiraz etmezseniz 60 günlük dava süresini cezanın tebliğinden sayın.

Öğretmene disiplin cezasını kim verir?

Uyarma, kınama ve aylıktan kesmeyi disiplin amiri verir. MEB’deki amirler Disiplin Amirleri Yönetmeliği’nin cetvelinde gösterilir; il ve ilçe kuruluşlarında vali ve kaymakam da disiplin amiridir.

Av. Yakup Yıkılmaz
Bu rehberi hazırlayan

Av. Yakup Yıkılmaz

Ankara 1 Nolu Barosu · Baro Sicil No: 47680 · Baro kaydını doğrulayın

Ankara 1 Nolu Barosu'na kayıtlı serbest avukat. Mutalaa.org'un kurucusu; bu sitedeki rehberlerin ve hesaplama araçlarının yazarı.