Kınama cezası

Kınama cezası, memura görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazıyla bildirilmesidir (657 sayılı DMK m. 125/B). Disiplin cezaları arasında uyarmadan ağır, aylıktan kesmeden hafiftir ve aylıkta kesinti yapmaz. Kanun kınamayı gerektiren fiilleri tek tek sayar: verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında kusurlu davranmak, görev sırasında amire hâl ve hareketiyle saygısızlık etmek, devlete ait araç ve gereçleri özel işlerinde kullanmak, iş arkadaşlarına veya iş sahiplerine söz veya hareketle sataşmak, verilen emirlere itiraz etmek ve yetkisiz olarak basına demeç vermek bunlardandır.

Ayrıntılı rehber: memura disiplin cezası verildiğinde yapılacaklar

Bilmeniz gerekenler

• Kınamayı disiplin amiri verir (DMK m. 126/1). Savunmanız alınmadan ceza verilemez ve savunma süresi 7 günden az olamaz (DMK m. 130). Fiilin öğrenilmesinden itibaren 1 ay içinde soruşturmaya başlanmazsa ya da fiilden itibaren 2 yıl içinde ceza verilmezse ceza verme yetkisi düşer (DMK m. 127).
• Tebliğden itibaren 7 gün içinde disiplin kuruluna itiraz edebilirsiniz; süresinde itiraz edilmeyen ceza kesinleşir. Kurul 30 gün içinde karar verir; itiraz kabul edilirse cezayı disiplin amiri hafifletir veya kaldırır (DMK m. 135). Örnek metin için disiplin kuruluna itiraz dilekçesi.
• İtiraz zorunlu değildir; cezaya karşı idari yargı yolu açıktır (DMK m. 135). Dava süresi 60 gündür (İYUK m. 7/1). Danıştay, kınama davasında bölge idare mahkemesinin istinafı reddeden kararını kesin sayıyor ve temyizini incelemiyor. Dava dilekçesi için disiplin cezasının iptali dava dilekçesi.
• Kınama birikince ağırlaşır. Aynı fiil silinme süresi içinde tekrarlanırsa bir derece ağır ceza verilir; ayrı fiillerle verilen aynı derecedeki cezaların üçüncüsünde de bir derece ağır ceza uygulanır (DMK m. 125). Aday memurun birden fazla uyarma ve/veya kınama alması hâlinde ilişiği kesilir ve sağlık nedenleri hariç 3 yıl memurluğa alınmaz (DMK m. 56/1).
• Kınama kendiliğinden silinmez. Uygulanmasından 5 yıl sonra atamaya yetkili amire başvurabilirsiniz; bu süredeki davranışlarınız isteği haklı kılarsa ceza özlük dosyasından silinir (DMK m. 133).
• Emniyet, jandarma ve sahil güvenlik personeli 7068 sayılı Kanuna tabidir; orada amir cezasına tebliğden itibaren 10 gün içinde üst disiplin amirine itiraz edilir (7068 m. 30).

Sık karıştırılan

Kınama en çok uyarma ile karıştırılır. Uyarma, memura daha dikkatli olması gerektiğinin yazıyla bildirilmesidir; kınama ise kusurlu olduğunun bildirilmesidir (DMK m. 125/A, B). Kanun aynı davranışı ağırlığına göre farklı cezaya bağlar: emir ve görevlerin yapılmasında kayıtsızlık uyarma, kusurlu davranmak kınama, kasıtlı olarak yapmamak aylıktan kesme gerektirir.

Danıştay Kararı

Danıştay 12. Daire, 21.05.2025 tarihli, 2025/2485 E., 2025/2615 K.

Bir şehir hastanesinde çalışan memura, verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında kusurlu davrandığı gerekçesiyle DMK 125/B-a uyarınca kınama cezası verilmiş, il disiplin kurulu itirazı reddetmişti. İdare mahkemesi iptal davasını reddetti; bölge idare mahkemesi de istinaf başvurusunu kesin olarak reddetti. Memur kararı Danıştay’a taşıdı. Danıştay 12. Daire, bu uyuşmazlığın İYUK 46’da temyize açık davalar arasında sayılmadığını, istinaf üzerine kesinleşen bir kararın esasının incelenemeyeceğini belirterek temyiz istemini oy birliğiyle reddetti. Karar, 7589 sayılı Kanunla 46. maddeye ikinci fıkra eklenmeden önce verildi; o fıkra yalnız bölge idare mahkemesinin ilk derece kararını kaldırıp yeniden karar verdiği hâlleri kapsar. Bu yüzden kınama davasında asıl mücadele idare mahkemesinde ve istinafta verilir; savunma ve soruşturma eksikliklerini ilk dilekçede eksiksiz ortaya koyun.

… istinaf incelemesinden geçtikten sonra temyiz incelemesine tabi tutulacak olan davalar arasında sayılmayan ve istinaf incelemesi üzerine kesinleşen bir karar hakkında temyiz isteminde bulunulması ve dosyanın esasının incelenmesi hukuken mümkün değildir. Buna göre, temyiz istemine konu uyuşmazlığın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 46. maddesi kapsamında sayılan uyuşmazlıklardan olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır. …

↑ Metne dön