Kesin ve yürütülmesi gereken işlem
Kesin ve yürütülmesi gereken işlem, idarenin kamu gücüne dayanarak tek yanlı iradesiyle kurduğu, ilgilinin hukuki durumunu başka bir makamın onayına gerek kalmadan değiştiren ve uygulanabilir hâle gelmiş idari işlemdir. Uygulamada “icrai işlem” de denir. İptal davası yalnız böyle bir işleme karşı açılabilir: mahkeme dilekçeyi ilk incelemede bu yönden de inceler (İYUK m. 14/3-d) ve ortada kesin bir işlem yoksa davayı esasa girmeden reddeder (İYUK m. 15/1-b). Danıştay 5. Daire, kesinleşmemiş bir karara açılan davayı bu gerekçeyle reddetti.
Bilmeniz gerekenler
- Görüş, teklif, öneri ve bilgi verme yazıları gibi hazırlık işlemleri tek başına kesin işlem değildir. Bunlara açılan dava reddedilir; hazırlık aşamasındaki hataları, sonunda kurulan ve size bildirilen işleme açacağınız davada ileri sürersiniz.
- Bir işlem başka bir makamın onayıyla tamamlanıyorsa, onay verilmeden kesinleşmez. Onay aşamaları tamamlanmamış bir kurul kararı da dava edilebilir değildir; bkz. idari işlem.
- Kanun bir işleme karşı aynı idare içinde yeniden inceleme veya itiraz yolu öngörmüş ve işlemin kesinleşmesini bu yola bağlamışsa, başvurduğunuzda sonucunu beklemeniz gerekir. Sonuç beklenmeden açılan dava, aşağıdaki kararda olduğu gibi reddedilir.
- Her idari başvuru yolu böyle değildir. Memur disiplin cezalarında 657 sayılı DMK m. 135’teki itiraz dava açmak için şart değildir; Danıştay’a göre doğrudan dava açılabilir, süresinde itiraz edildiyse 60 günlük dava süresi itirazın reddinin tebliğinden işler.
- Dava süresi kesin işlemin yazılı bildirimini izleyen gün başlar (İYUK m. 7/2-a, 8/1). Hazırlık işlemine açtığınız dava reddedilirse, asıl işlemin süresini ayrıca takip edin.
- İdarenin başvurunuza 30 gün içinde cevap vermemesi de dava edilebilir bir sonuç doğurur: istek reddedilmiş sayılır ve 30 günün bittiği tarihten itibaren dava süresi işler (İYUK m. 10/2); bkz. zımni ret.
Sık karıştırılan
Kesin işlem ile yargı kararlarındaki kesin hüküm farklıdır: kesin hüküm, kanun yolları tükenmiş mahkeme kararının bağlayıcılığıdır; kesin işlem ise idarenin dava açılabilir hâle gelmiş kararıdır. “Kesin” kelimesi işlemin artık hiç değiştirilemeyeceği anlamına da gelmez; idare kesin işlemini belli şartlarla geri alabilir, bkz. idari işlemin geri alınması. Kesin işlem idari eylemden de ayrıdır: öncesinde bir karar bulunmayan maddi davranıştan doğan zarar için önce idareye başvurulur, sonra tam yargı davası açılır (İYUK m. 13/1); bkz. idari eylem.
Danıştay Kararı
Danıştay 5. Daire, 13.05.2026 tarihli, 2026/738 E., 2026/3961 K.
Cumhuriyet savcısı olan davacı, yeni görev yerine süresinde başlamadığı gerekçesiyle Hâkimler ve Savcılar Kurulu dairesince müstafi sayıldı ve bu karara karşı Danıştay’da dava açtı. Dava açtıktan sonra aynı karar için Kurul dairesinden yeniden inceleme istedi, talebi reddedilince Genel Kurul’a itiraz etti; Danıştay incelemesini yaparken bu itiraz henüz karara bağlanmamıştı. Danıştay 5. Daire, 6087 sayılı Kanun’a göre müstafi sayılma kararının yeniden inceleme ve itiraz talepleri sonuçlanınca kesinleştiğini, ortada kesinleşmiş bir işlem bulunmadığını belirterek davayı İYUK m. 14/3-d ve 15/1-b uyarınca reddetti. İdare içinde sonucu beklenen bir başvurunuz varsa, davanın zamanını işlemin kesinleştiği tarihe göre belirleyin.
… İptal davası, idarenin kamu gücüne dayanarak, tek yanlı irade beyanıyla tesis ettiği, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir deyişle ilgililerin hukukunu etkileyen kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemlere karşı açılır. Dolayısıyla, ortada idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülebilir bir idari işlem bulunmamasına rağmen iptal davası açılması halinde, ilgili yargı merciince 2577 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendi ile 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi hükümleri çerçevesinde davanın reddine karar verilecektir. …
… Bu durumda, davaya konu kararın idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülebilir yani kesinleşmiş bir işlem mahiyetinde olmadığı ve bu karara karşı açılan davanın esasının incelenmesine imkan bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. …
Sık sorulan sorular
Hakkımda olumsuz bir görüş yazısı yazıldı; buna dava açabilir miyim?
Görüş yazısı tek başına hukuki durumunuzu değiştirmiyorsa kesin işlem değildir ve dava reddedilir. O görüşe dayanılarak size bir karar bildirildiğinde (atanmama, ruhsat reddi, disiplin cezası gibi), 60 gün içinde o karara dava açın ve görüşteki hataları orada ileri sürün.
İdare “başvurunuz değerlendiriliyor” diye cevap verdi; bu kesin işlem mi?
Hayır, kesin olmayan bir cevaptır. Bu cevabı isteğinizin reddi sayarak dava açabilir ya da kesin cevabı bekleyebilirsiniz; beklediğiniz sürece dava süresi işlemez, ama bekleme başvuru tarihinden itibaren 4 ayı geçemez (İYUK m. 10/2).
Kesin işlem olmadığı için reddedilen davayı yeniden açabilir miyim?
Bu ret kararı işin esasına ilişkin değildir. İşlem kesinleşip size bildirildiğinde, bildirimi izleyen günden itibaren 60 gün içinde yeniden dava açabilirsiniz. Süreyi kaçırmamak için kesinleşme tarihini gösteren yazıyı mutlaka saklayın.
Bu terim sizin dosyanızda mı geçiyor?
Tanım genel bilgi verir; sizin olayınızda ne anlama geldiğini birlikte değerlendirelim.