TCK 105 Cinsel Taciz Cezası: Kaç Ay, Şikâyet, HAGB

TCK 105 madde metni (güncel)

Değişiklik geçmişi

TCK 105 bugünkü hâlini 28 Haziran 2014’te 6545 sayılı Kanunla aldı. Bu değişiklik çocuğa karşı tacize ayrı ve daha ağır bir ceza getirdi, 2. fıkradaki ağırlaştırıcı hâlleri genişletti.

28 Haziran 2014’ten önce çocuğa karşı işlenmiş bir tacizde 6 ay-3 yıllık ceza uygulanmaz; mahkeme TCK 7/2 uyarınca suç tarihindeki metni ve lehe olanı uygular.

Madde ne diyor? Fıkra fıkra açıklama

TCK 105 iki fıkradır: 1. fıkra suçu tanımlar ve yetişkin ile çocuk mağdur için ayrı ceza verir, 2. fıkra cezayı artıran hâlleri ve mağdurun hayatını değiştirmek zorunda kaldığı durumu düzenler.

1. fıkra: cinsel amaçlı taciz ve bedensel temas olmaması

Cinsel taciz, bir kimseyi cinsel amaçla rahatsız eden ama bedenine dokunmayan davranıştır: cinsel içerikli söz, teklif, mesaj, fotoğraf göndermek, müstehcen jest yapmak ya da cinsel organı göstermek gibi. Kanun “cinsel amaçlı olarak taciz” der; bu yüzden davranışın cinsel bir amaç taşıdığı sözün içeriğinden, ortamdan ve taraflar arasındaki ilişkiden çıkarılmalıdır. Kaba ama cinsel amaç taşımayan bir söz, bağlamına göre hakaret veya huzur bozma olabilir.

Bedensel temas varsa suç değişir: yetişkinde TCK 102‘deki cinsel saldırı veya sarkıntılık, çocukta TCK 103‘teki istismar gündeme gelir. Aynı çocuğa önce temaslı eylemlerde bulunup başka bir gün yalnız cinsel içerikli konuşmalar yapılan dosyada Yargıtay, istismar ile cinsel tacizin ayrı suçlar olduğunu ve temassız konuşmalar için ayrıca 105’ten hüküm kurulması gerektiğini belirtti.

1. fıkra: rıza ve 15 yaşını bitirmiş çocuk

Tacizin bir parçası olan cinsel konuşmaya karşı tarafın gönüllü katılması durumu değiştirir. 15 yaşını bitirmiş ve algılama yeteneği gelişmiş bir çocuğun rızasıyla yapılan cinsel içerikli telefon konuşmasında Yargıtay Ceza Genel Kurulu, hukuken geçerli rızanın fiili suç olmaktan çıkardığını ve cinsel tacizin unsurlarıyla oluşmadığını kabul etti. 15 yaşından küçük çocuğun rızası ise geçerli sayılmaz.

1. fıkra: ceza ve şikâyet kuralı

Yetişkine karşı tacizde hâkim, 3 ay-2 yıl hapis ile adli para cezası arasında seçim yapar. Adli para cezası seçilirse gün sayısı TCK 52/1’e göre 5-730 gün arasında belirlenir. Mağdur çocuksa ceza 6 ay-3 yıl hapistir; seçimlik para cezası yoktur.

Fıkradaki “mağdurun şikâyeti üzerine” ifadesi, Yargıtay Ceza Genel Kuruluna göre yalnız ilk cümleye, yani yetişkine karşı temel hâle bağlıdır. 12 yaşındaki çocuğa yönelik tacizde şikâyetten vazgeçme üzerine verilen düşme kararını inceleyen Ceza Genel Kurulu, çocuğa karşı cinsel taciz ile 105/2’deki nitelikli hâllerin şikâyete bağlı olmadığını kabul etti. Bu yüzden bu dosyalarda şikâyetten vazgeçme ve 6 aylık şikâyet süresinin geçmesi davayı düşürmez.

2. fıkra: cezayı yarı oranında artıran hâller

Beş bentteki hâllerden biri varsa 1. fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında artar: (a) kamu görevi, hizmet ilişkisi veya aile içi ilişkinin sağladığı kolaylık, (b) vasi, öğretmen, bakıcı, sağlık çalışanı gibi koruma ve gözetim yükümlülüğü olan kişiler, (c) aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylık, (d) posta veya elektronik haberleşme araçları, yani SMS, WhatsApp, sosyal medya mesajı ve e-posta, (e) teşhir. Aynı okulda öğretmen olan iki kişi arasındaki tacizde Yargıtay, 105/2-c’deki hâlin şikâyete tabi olmadığını ve şikâyet süresinin geçtiği gerekçesiyle düşme kararı verilemeyeceğini belirtti.

Bentler birbirinden farklı ilişkileri hedefler. (a) bendindeki aile içi ilişki, aynı evde yaşayan veya aile bağı bulunan kişilerin bu yakınlığı kullanmasını; (b) bendi ise öğretmen, antrenör, bakıcı, doktor gibi çocuğun ya da hastanın güvenini taşıyan kişileri kapsar. (e) bendindeki teşhir, cinsel organın bilerek gösterilmesidir; görüntülü aramada veya mesajla çıplak fotoğraf göndermek de uygulamada bu bent ile (d) bendi açısından tartışılır. Birden fazla bent aynı olayda gerçekleşse bile artırım bir kez yapılır; hâkim bunu temel cezayı belirlerken gözetebilir.

2. fıkra: mağdurun işini, okulunu veya ailesini bırakması

Fıkranın son cümlesi, tacizin mağdurun hayatında yarattığı sonuca bakar. Mağdur bu fiil nedeniyle işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmışsa ceza 1 yıldan az olamaz. Bu sonucun tacizle bağlantısı ispatlanmalıdır; istifa dilekçesi, okul kaydı, işyeri yazışmaları bu bağlantıyı gösteren delillerdir.

Ceza tablosu

TCK 105’te ceza yetişkine karşı temel hâlde 3 ay-2 yıl hapis veya adli para cezası, çocuğa karşı 6 ay-3 yıl hapistir; 2. fıkradaki hâllerde bu aralıklar yarı oranında artar.

Örnek hesap: WhatsApp’tan yetişkine cinsel içerikli mesajlar

Sabıkasız bir sanığın, tanıdığı yetişkin bir kadına WhatsApp’tan cinsel içerikli mesajlar gönderdiği kabul edilsin. Hâkim hapis cezasını seçmiş olsun:

• Temel ceza: 105/1’deki 3 ay-2 yıl aralığında hâkim 6 ay belirlesin.
• Nitelikli hâl: 105/2-d uyarınca yarı oranında artırım: 6 ay + 3 ay = 9 ay.
• Takdiri indirim: TCK 62 uyarınca altıda bir: 9 ay – 1 ay 15 gün = 7 ay 15 gün.
• Sonuç: 7 ay 15 gün hapis. Ceza 2 yılı aşmadığı için HAGB veya erteleme mümkündür.

Hâkim seçimlik cezada hapsi seçtiği için bu hapis artık adli para cezasına çevrilemez (TCK 50/2); para cezası isteniyorsa savunmada baştan adli para cezasının seçilmesi talep edilmelidir. Nitelikli hâlde üst sınır 3 yıla çıktığı için basit yargılama usulü de uygulanamaz. Sonucun sicile etkisi için hükmün açıklanmasının geri bırakılması yazısına bakın.

Uygulamada en çok sorulanlar

Mesajla taciz ayrıca ağırlaştırılır mı?

Evet. Telefon, SMS, sosyal medya ve e-posta 105/2-d’deki “elektronik haberleşme araçları” kapsamındadır ve ceza yarı oranında artar. Bu dosyalarda en güçlü delil mesajların kendisidir; ekran görüntüsü, hesap bağlantısı ve tarihlerle saklanmalıdır. Mesajla tacizin ayrıntılarını internetten cinsel taciz cezası yazısında anlattım.

Şikâyetten vazgeçme davayı bitirir mi?

Yalnız yetişkine karşı temel hâlde bitirir (TCK 73/4) ve sanığın vazgeçmeyi kabul etmesi gerekir. Mesaj, işyeri, teşhir gibi nitelikli hâllerde ve çocuk mağdurda Ceza Genel Kurulunun kabulüne göre şikâyet aranmadığından vazgeçme davayı düşürmez. Temel hâlde 6 aylık şikâyet süresinin nasıl hesaplandığını cinsel suçlarda şikâyet süresi yazısında açıkladım.

Basit yargılama ve ceza indirimi

Yetişkine karşı temel hâlin üst sınırı 2 yıl olduğu için asliye ceza mahkemesi basit yargılama usulünü uygulayabilir ve mahkûmiyette sonuç ceza dörtte bir indirilir (CMK 251/1, 251/3). Nitelikli hâlde ise üst sınır 2 yılı aştığından Yargıtay, elektronik haberleşme aracıyla işlenen tacizde basit yargılama usulünün uygulanamayacağını belirtti. Usulün nasıl işlediği basit yargılama usulü yazısının konusu.

Cinsel taciz nasıl ispatlanır?

Sözlü tacizde çoğu zaman tek delil mağdurun beyanıdır; mahkeme bu beyanın istikrarına, olaydan hemen sonra kime anlatıldığına ve tanıklara bakar. Mesajla tacizde ekran görüntüleri, hesap bağlantıları ve operatör ya da platformdan istenen kayıtlar belirleyicidir. İşyerinde tacizde insan kaynaklarına yapılan yazılı bildirim, iş arkadaşlarının tanıklığı ve kamera kayıtları önem taşır. Savunma tarafında ise mesajların bağlamı, karşılıklı yazışmanın bütünü ve hesabın gerçekten sanığa ait olup olmadığı incelenir; kesilmiş ekran görüntüleri tek başına çoğu zaman yeterli sayılmaz.

Taciz mi, ısrarlı takip mi, hakaret mi?

Cinsel amaç yoksa fiil cinsel taciz olmaz. Engellemeye rağmen başka hesaplardan sürekli yazmak ve mağdurda ciddi huzursuzluk yaratmak ısrarlı takiptir (TCK 123/A); bu suç da şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma dışındadır. Onur kırıcı ama cinsel amaç taşımayan söz ise hakarettir (TCK 125). İkisi aynı olayda birlikte de görülebilir; ayrımın ayrıntısı ısrarlı takip suçu yazısındadır.

Cinsel taciz davasında savunma neye dayanır?

Savunmanın ana başlıkları sözün cinsel amaç taşıyıp taşımadığı, mesajların kime ait hesaptan geldiği, şikâyetin zamanı ve taraflar arasındaki ilişkidir. Temel hâlde şikâyet süresi ve vazgeçme, nitelikli hâlde ise bentlerin şartlarının gerçekten oluşup oluşmadığı tartışılır. Bu başlıkların dilekçedeki karşılığını cinsel taciz savunma dilekçesi örneğinde topladım.

İlgili maddeler

• TCK 102 ve TCK 103: Bedensel temas varsa yetişkinde cinsel saldırı ve sarkıntılığı, çocukta istismarı düzenler.
• TCK 73: Şikâyet süresini ve vazgeçmenin sonuçlarını düzenler.
• TCK 123/A: Israrlı takibi düzenler; cinsel amaç taşımayan sürekli rahatsız etme bu maddeye girer.
• TCK 125: Hakareti düzenler; cinsel amaç taşımayan onur kırıcı sözler için uygulanır.
• CMK 253: Uzlaştırmayı düzenler; cinsel taciz uzlaştırma dışındadır.
• CMK 231: 2 yıl ve altındaki cezalarda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını düzenler.
• İnfaz Kanunu 107: Koşullu salıverilmeyi düzenler; cinsel tacizden mahkûmiyette oran üçte ikidir.

Yargıtay Kararları

Yargıtay 9. Ceza Dairesi, 08.01.2026 tarihli, 2025/4537 E., 2026/229 K.

Sanık, otel odasında katılan mağdurenin dudağına ve sırtına dokunup ona sarılmış; başka bir tarihte ise temas olmaksızın cinsel içerikli konuşmalar yapmıştı. Mahkeme bütün eylemleri zincirleme istismar sayarak tek hüküm kurmuştu. Yargıtay, istismar ile cinsel tacizin kapsam ve koşulları bakımından ayrı suçlar olduğunu, temassız konuşmalar için ek savunma alınarak 105/1-2. cümleden ayrıca hüküm kurulması gerektiğini belirterek zincirleme suç uygulamasını bozdu.

… bedensel temas içeren eylemlerinin bulunmadığının anlaşılması karşısında, çocuğun cinsel istismarı ve cinsel taciz suçlarının kapsamı ve uygulama koşulları itibariyle ayrı suçlar olup, eylemlerin birbirine teselsül etmeyeceği …

↑ Metne dön

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 24.01.2024 tarihli, 2023/544 E., 2024/38 K.

15 yaşındaki mağdure ile 29 yaşındaki sanık telefonda cinsel içerikli konuşmalar yapmış; sanık çocuğa karşı cinsel tacizden mahkûm edilmiş, hapis cezası adli para cezasına çevrilmişti. Özel Daire ise mağdure şikâyetçi olmadığı için düşme kararı verilmesi gerektiğini düşünüyordu. Ceza Genel Kurulu önce, bu noktada oy çokluğuyla, elektronik haberleşme aracıyla işlenen hâl dâhil 105/2’deki nitelikli hâllerin şikâyete bağlı olmadığını kabul etti; sonra 15 yaşını bitirmiş ve algılama yeteneği gelişmiş mağdurenin rızasıyla yapılan konuşmada hukuken geçerli rızanın fiili suç olmaktan çıkardığını belirterek mahkûmiyeti bozdu.

… 15 yaşını bitirmiş olayları algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği gelişmiş olan mağdurenin rızası dahilinde sanık ile cinsel içerikli konuşma yaptığının anlaşılması, hukuken geçerli bulunan rızanın fiili suç olmaktan çıkacağı bu şekilde sanığa atılı cinsel taciz suçunu unsurları itibarıyla oluşmadığının kabulü gerekmektedir …

↑ Metne dön

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 21.02.2024 tarihli, 2024/58 E., 2024/81 K.

12 yaş 6 aylık mağdureye yönelik tacizde baba şikâyetçi olmuş, mağdure ve babası duruşmada vazgeçince dava düşürülmüştü. Ceza Genel Kurulu, şikâyet şartının yalnız ilk cümledeki temel hâl için geçerli olduğunu, çocuğa karşı taciz ile 105/2’deki nitelikli hâllerin şikâyete bağlı olmadığını oy çokluğuyla kabul etti; 9. Ceza Dairesi aksi görüşteydi. Ancak 8 yıllık dava zamanaşımı dolduğu için kamu davasının bu kez zamanaşımından düşmesine karar verdi.

… birinci fıkradaki şikâyet şartının cinsel taciz suçunun temel şeklinin düzenlendiği ilk cümle için geçerli olduğu, bu kabulün gerekçede belirtilen çocukların cinsel taciz suçuna karşı daha iyi korunabilmesi amacıyla da bağdaşan bir durum olacağı anlaşıldığından, TCK’nın 105. maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinde düzenlenen çocuğa karşı cinsel taciz suçu ile aynı maddenin ikinci fıkrasında düzenlenen cinsel taciz suçunun nitelikli hâllerinin şikâyete bağlı olmadığı kabul edilmelidir …

↑ Metne dön

Yargıtay 9. Ceza Dairesi, 27.12.2022 tarihli, 2021/5119 E., 2022/12080 K.

Sanık ile katılan mağdure aynı okulda öğretmendi; mahkeme şikâyet süresinin geçtiğini kabul ederek davayı düşürmüştü. Yargıtay, aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenen tacizin (105/2-c) soruşturma ve kovuşturmasının şikâyete tabi olmadığını belirterek düşme kararını bozdu.

… Sanık ile katılan mağdurenin aynı okulda öğretmen olarak çalıştıkları, 5237 sayılı TCK’nın 105/2.c maddesinde düzenlenen aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle, cinsel taciz suçunun soruşturma ile kovuşturmasının şikayete tabi olmadığı gözetilmeden vaki şikayet süresi geçtiğinden bahisle kamu davasının düşmesine karar verilmesi …

↑ Metne dön

Yargıtay 9. Ceza Dairesi, 06.07.2023 tarihli, 2023/2673 E., 2023/4692 K.

Mesajla cinsel tacizden yargılanan sanık hakkında asliye ceza mahkemesi basit yargılama usulüyle adli para cezası vermişti. Adalet Bakanlığının talebi üzerine kararı kanun yararına bozan Yargıtay, temel hâlin üst sınırı 2 yıl olduğu için basit yargılama kapsamında kaldığını, ancak elektronik haberleşme aracıyla işlenen nitelikli hâlde üst sınırın 2 yılı aştığını ve bu usulün uygulanamayacağını belirtti. Adli para cezasının ay üzerinden değil gün üzerinden belirlenmesi gerektiğini de ayrıca vurguladı.

… değerlendirildiğinde; cinsel taciz suçu için öngörülen cezanın üst sınırının 2 yıl hapis cezası olduğu gözetildiğinde, suçun temel halinin basit yargılama usulü kapsamında kaldığı, ancak elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle işlenmesi şeklindeki nitelikli halinin işlenmesi durumunda, öngörülen cezanın yarı oranında artırılacağı cihetle, sanığın üzerine atılı elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle cinsel taciz suçuna ilişkin cezanın üst sınırının 2 yıldan fazla hapis cezasını gerektireceği ve bu nedenle 5271 sayılı Kanun’un 251 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu suç yönünden basit yargılama usulünün uygulanamayacağı gözetilmeden …

↑ Metne dön