CMK 231: Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB), Madde Metni
CMK 231 madde metni ve fıkra fıkra açıklama: HAGB için 2 yıl sınırı, üç şart, 5 yıllık denetim süresi, istinaf yolu, değişiklik geçmişi ve Yargıtay kararları.
CMK 231 madde metni (güncel)
Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması
(1) Duruşma sonunda, 232 nci maddede belirtilen esaslara göre duruşma tutanağına geçirilen hüküm fıkrası okunarak gerekçesi ana çizgileriyle anlatılır.
(2) Hazır bulunan sanığa ayrıca başvurabileceği kanun yolları, mercii ve süresi bildirilir.
(3) Beraat eden sanığa, tazminat isteyebileceği bir hâl varsa bu da bildirilir.
(4) Hüküm fıkrası herkes tarafından ayakta dinlenir.
(5) Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl veya daha az süreli hapis veya adlî para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir. Uzlaşmaya ilişkin hükümler saklıdır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, müsadereye ilişkin hükümler hariç, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmamasını ifade eder.
(6) Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için;
a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,
b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması,
c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın; aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi,
gerekir.
(7) Açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen hükümde, mahkûm olunan hapis cezası ertelenemez ve kısa süreli olması hâlinde seçenek yaptırımlara çevrilemez.
(8) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi hâlinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur. Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak;
a) Bir meslek veya sanat sahibi olmaması hâlinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine,
b) Bir meslek veya sanat sahibi olması hâlinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,
c) Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ya da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine,
karar verilebilir. Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur.
(9) Altıncı fıkranın (c) bendinde belirtilen koşulu derhal yerine getiremediği takdirde; sanık hakkında mağdura veya kamuya verdiği zararı denetim süresince aylık taksitler hâlinde ödemek suretiyle tamamen gidermesi koşuluyla da hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir.
(10) Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak, davanın düşmesi kararı verilir.
(11) Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlemesi veya denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere aykırı davranması hâlinde, mahkeme hükmü açıklar. Ancak mahkeme, kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumunu değerlendirerek; cezanın yarısına kadar belirleyeceği bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşullarının varlığı hâlinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesine veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine karar vererek yeni bir mahkûmiyet hükmü kurabilir. Açıklanan veya yeni kurulan hükme itiraz edilebilir. İtiraz mercii ancak bu fıkradaki koşullarla sınırlı olarak bir değerlendirme yapabilir.
(12) 272 nci maddenin üçüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi tarafından verilen kararlar hakkında 286 ncı madde hükümleri uygulanır. 272 nci maddenin üçüncü fıkrası hükümleri saklı kalmak üzere, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının ilk derece mahkemesi sıfatıyla bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilmesi hâlinde temyiz yoluna gidilebilir. İstinaf ve temyiz yolunda karar ve hüküm, usul ve esasa ilişkin hukuka aykırılıklar yönünden incelenir.
(13) Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıtlar, ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından istenmesi hâlinde, bu maddede belirtilen amaç için kullanılabilir.
(14) Bu maddenin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin hükümleri, işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği ve Anayasanın 17 nci maddesi kapsamında kötü muamele kabul edilebilecek suçlar hakkında uygulanmaz.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 231 — son değişiklik: 7589 sayılı Kanun
Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Değişiklik geçmişi
CMK 231’in HAGB fıkraları 2006’dan bu yana yedi kanunla değişti ve Anayasa Mahkemesi bu fıkralar hakkında üç kez iptal kararı verdi; bugünkü metin 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanunun ürünüdür. Kurum hiçbir aşamada boşluğa düşmedi: üç iptal kararının her birinde, iptal yürürlüğe girmeden yasa koyucu ilgili fıkraları yeniden yazdı.
| Tarih | Değiştiren düzenleme | Ne değişti |
|---|---|---|
| 6.12.2006 (kabul), yürürlük 19.12.2006 | 5560 sayılı Kanun m. 23 | Madde başlığı “Hükmün açıklanması” iken bugünkü hâlini aldı; HAGB’yi düzenleyen fıkralar eklendi. Kurum yetişkinler bakımından başlangıçta yalnız şikâyete bağlı suçlarda ve 1 yıl veya daha az cezada uygulanıyordu |
| 23.1.2008 (kabul), yürürlük 8.2.2008 | 5728 sayılı Kanun m. 562 | 5. ve 14. fıkralar değişti: sınır 2 yıla çıktı, şikâyete bağlılık şartı kalktı; Anayasa’nın 174. maddesindeki inkılap kanunlarında yer alan suçlar dışında bütün suçlar kapsama girdi |
| RG ve yürürlük 25.7.2010 | 6008 sayılı Kanun m. 7 | 6. fıkraya “sanığın kabul etmemesi hâlinde HAGB’ye karar verilmez” cümlesi eklendi |
| 18.6.2014 (kabul), RG 28.6.2014 | 6545 sayılı Kanun m. 72 | 8. fıkraya, denetim süresi içinde kasıtlı bir suç nedeniyle ikinci kez HAGB verilemeyeceği cümlesi eklendi |
| 20.7.2022 | Anayasa Mahkemesi iptal kararı (E.2021/121, K.2022/88) | HAGB kararına karşı itiraz yolunu düzenleyen 12. fıkra iptal edildi; iptal, yayımdan dokuz ay sonra yürürlüğe girecekti |
| 28.3.2023 (kabul), RG 5.4.2023 | 7445 sayılı Kanun m. 21 | 12. fıkra yeniden yazıldı: itiraz mercii karar ve hükmü inceler, usul veya esasa ilişkin hukuka aykırılık görürse kaldırabilir |
| 1.6.2023 | Anayasa Mahkemesi iptal kararı (E.2022/120, K.2023/107) | 5. fıkranın birinci cümlesi, uygulanma olanağı kalmayan öteki HAGB fıkralarıyla birlikte iptal edildi (RG 1.8.2023); iptal, yayımdan bir yıl sonra yürürlüğe girecekti |
| 2.3.2024 (kabul), RG 12.3.2024 | 7499 sayılı Kanun m. 15 ve geçici m. 6 | 5-14. fıkralar yeniden yazıldı: kabul şartı kalktı, kanun yolu itirazdan istinafa döndü; bu iki değişiklik 1.6.2024 ve sonrasında verilen kararlara uygulanır |
| 10.7.2025 | Anayasa Mahkemesi iptal kararı (E.2024/98, K.2025/149) | 5. fıkranın birinci cümlesi, kamu görevlisinin Anayasa’nın 17. maddesi kapsamındaki işkence ve kötü muamele suçlarını HAGB dışında bırakmadığı gerekçesiyle yeniden iptal edildi (RG 31.12.2025); iptalin yürürlüğe girmesi için süre tanındı |
| 16.7.2026 (kabul), yürürlük 31.7.2026 | 7589 sayılı Kanun m. 15 | 5-14. fıkralar yeniden düzenlendi. 5-13. fıkraların içeriği 7499’daki gibi kaldı; 14. fıkrada inkılap kanunları istisnasının yerini işkence, eziyet ve kötü muamele suçları istisnası aldı |
Bu geçmişin pratik karşılığı şudur: HAGB’nin şartı ve kanun yolu kararın verildiği tarihe göre değişir. 1/6/2024’ten önce kurulan hükümlerde sanığın kabulü aranmaya devam eder ve kanun yolu itirazdır. Kabul etmediğini tutanağa geçirten sanık hakkında HAGB verilmemesini Yargıtay bu tarihten önceki hükümlerde isabetli buluyor. Sonraki kararlarda ise sanığın HAGB’yi istememesi tek başına ret gerekçesi olamaz.
Madde ne diyor? Fıkra fıkra açıklama
CMK 231 on dört fıkradır: ilk dört fıkra hükmün duruşmada açıklanmasını, 5-14. fıkralar HAGB kurumunu düzenler. HAGB fıkraları kendi içinde dört gruba ayrılır: şartlar (5, 6, 9, 14), sonuçlar (5, 7, 13), denetim süresi (8, 10, 11) ve kanun yolu (12).
1-4. fıkra: hüküm duruşmada nasıl açıklanır?
Duruşma bittiğinde hâkim, tutanağa geçirilen hüküm fıkrasını okur ve gerekçeyi ana hatlarıyla anlatır. Salonda olan sanığa hangi kanun yoluna, hangi mercie ve kaç gün içinde başvurabileceği söylenir; beraat eden sanığa tazminat isteyebileceği bir durum varsa bu da bildirilir. Hüküm fıkrası ayakta dinlenir. Bu bildirimler tutanağa geçer ve kanun yolu süresinin hesabında önem taşır; hüküm fıkrasının içeriğini ayrıca CMK 232/6 sayar.
5. fıkra: HAGB nedir, hangi cezada verilir?
Beşinci fıkraya göre mahkeme, yargılama sonunda hükmolunan ceza 2 yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasıysa HAGB’ye karar verebilir. Ölçü, kanundaki ceza aralığı değil, indirimlerden sonra ulaşılan sonuç cezadır. Adli para cezasında bir miktar sınırı yoktur. Karar verilince hüküm kurulur ama açıklanmaz; müsadere dışında sanık hakkında hiçbir hukuki sonuç doğurmaz.
Fıkranın ikinci cümlesi uzlaşma hükümlerini saklı tutar. Suç uzlaştırma kapsamındaysa dosya önce uzlaştırma bürosuna gider, HAGB ancak uzlaşma sağlanamazsa gündeme gelir. Uzlaştırma yapılmadan kurulan HAGB kararını Yargıtay kanun yararına bozuyor. Hangi suçların uzlaştırmaya girdiğini uzlaşmaya tabi suçlar yazısında listeledim.
6. fıkra: üç şart
Altıncı fıkra üç şartı birlikte arar. (a) bendine göre sanık daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamalıdır; taksirli suçtan mahkûmiyet engel değildir. (b) bendi hâkimin, sanığın kişiliğine ve duruşmadaki tavrına bakarak yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varmasını ister. Bu kanaat kalıp bir cümleyle reddedilemez: sabıkasız, zararını gidermiş ve takdiri indirim almış sanık hakkında Yargıtay “kanaat oluşmadı” demekle yetinilmesini yasal ve yeterli gerekçe saymıyor.
(c) bendi zararın aynen iade, eski hâle getirme veya tazminle tamamen giderilmesini arar. Burada kastedilen maddi zarardır. Mahkeme önce zararın neden ibaret olduğunu somut olarak belirlemeli, sonra sanığa giderme imkânı tanımalıdır; bunu yapmadan “zarar giderilmedi” denilerek HAGB’nin reddedilmesini Yargıtay hukuka aykırı buluyor.
7. fıkra: HAGB ile erteleme veya seçenek yaptırım birlikte olmaz
HAGB verilen hükümdeki hapis cezası ayrıca ertelenemez; kısa süreliyse, yani TCK 49/2’ye göre 1 yıl veya daha azsa, adli para cezasına ya da başka bir seçenek yaptırıma da çevrilemez. Mahkeme bu kurumlardan yalnız birini seçer. Uygulamada önce HAGB’nin şartları tartışılır; şartlar yoksa paraya çevirme ve erteleme (TCK 51/1) değerlendirilir.
8. fıkra: 5 yıllık denetim süresi ve ikinci HAGB yasağı
Sekizinci fıkraya göre HAGB verilen kişi 5 yıl denetim süresine tabi olur; süre, karar kesinleştiği gün başlar. Suç tarihinde 18 yaşını doldurmamış olanlarda bu süre, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu 23/1 uyarınca 3 yıldır. Mahkeme bu süre içinde en çok 1 yıl için eğitim programına devam, gözetim altında çalışma ya da belli yerlere gitmeme gibi denetimli serbestlik tedbirleri koyabilir. Denetim süresince dava zamanaşımı işlemez.
Fıkranın ikinci cümlesi önemli bir yasak getirir: denetim süresi içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle ikinci kez HAGB verilemez. Yeni suçun ilk HAGB kararının kesinleşmesinden önce işlenmiş olması sonucu değiştirmez; kesinleşmeden önce işlenen kasten yaralamada Yargıtay ikinci HAGB’nin reddini isabetli buluyor. Taksirli suçlar bu yasağın dışındadır.
9. fıkra: zarar taksitle de ödenebilir
Sanık zararı hemen ödeyemiyorsa HAGB kapısı kapanmaz. Mahkeme, zararın denetim süresi boyunca aylık taksitlerle tamamen ödenmesi koşuluyla da HAGB’ye karar verebilir. Taksitlere uyulmazsa bu, yükümlülüğe aykırılık olarak 11. fıkradaki sonucu doğurabilir. Taksit talebini savunmada açıkça dile getirip tutanağa geçirtmek gerekir.
10. fıkra: süre temiz geçerse dava düşer
Denetim süresi kasten yeni bir suç işlenmeden ve yükümlülüklere uyularak geçerse mahkeme açıklanması geri bırakılan hükmü ortadan kaldırır ve davanın düşmesine karar verir. Bu sonuç ve 11. fıkradaki tehlike sanığa karar anında söylenmelidir. Hükümde bu ihtarın yer almamasını Yargıtay hukuka aykırı sayıp hükmü ihtarı ekleyerek düzeltiyor.
11. fıkra: hüküm hangi durumda açıklanır?
Denetim süresinde kasten yeni bir suç işlenirse ya da denetimli serbestlik yükümlülüklerine aykırı davranılırsa mahkeme bekleyen hükmü açıklar. Taksirli suç bu sonucu doğurmaz. Mahkemenin takdir yetkisi yalnız yükümlülüklerini yerine getiremeyen sanık için vardır: cezanın yarısına kadar bir kısmının infaz edilmemesine ya da koşulları varsa erteleme veya seçenek yaptırıma karar verip yeni hüküm kurabilir. Açıklanan veya yeniden kurulan hükme karşı yol itirazdır ve itiraz mercii yalnız bu fıkradaki koşulları inceler. Açıklama sürecini denetim süresi ihlal edilirse ne olur yazısında adım adım anlattım.
12. fıkra: HAGB kararına karşı istinaf
HAGB kararına karşı kanun yolu istinaftır ve inceleme usul ve esas yönünden yapılır; yani “ben bu suçu işlemedim” itirazı bölge adliye mahkemesinde tartışılabilir. Süre, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK 273/1). CMK 272/3’teki sınırlar saklıdır; bu fıkra, hapisten çevrilenler hariç sonuç olarak 15.000 TL dahil adli para cezasına mahkûmiyet hükümlerini istinafa kapatır.
Bölge adliye mahkemesinin verdiği HAGB kararlarında temyiz imkânı CMK 286’ya göre belirlenir. İlk derece mahkemesinin 5 yıl veya daha az hapis cezalarını artırmayan bölge adliye mahkemesi kararları temyiz edilemez; bu yüzden istinafta HAGB’ye dönüştürülen bir hükümde Yargıtay katılanın temyiz istemini reddediyor. Süre ve dilekçe ayrıntısı için istinaf başvuru süresi yazısına bakabilirsiniz.
13. fıkra: kayıt nerede tutulur?
HAGB kararı adli sicile değil, kendine mahsus bir sisteme kaydedilir. Bu kayıt yalnız bir soruşturma ya da kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hâkim veya mahkeme istediğinde ve bu maddedeki amaçla kullanılabilir. Bu yüzden e-Devlet’ten alınan sabıka kaydında görünmez; kamu görevine atanırken yapılan arşiv araştırmasındaki durum ise ayrıdır.
14. fıkra: HAGB verilemeyen suçlar
Son fıkra, işkence ve eziyet suçlarında ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği, Anayasa’nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele sayılabilecek suçlarda HAGB’yi tamamen kapatır. Bu istisna 7589 sayılı Kanunla bugünkü hâlini aldı; önceki metinde istisna inkılap kanunlarındaki suçlardı. Özel kanunlardaki yasaklar da ayrıca geçerlidir; karşılıksız çek ve şike gibi örnekleri yukarıda andığım HAGB rehberinde topladım.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Uygulamada en çok sorulanlar
HAGB kararından sonra müvekkillerim çoğunlukla sicili, memuriyeti, kararı kabul edip etmemeyi, ertelemeyle farkını ve uyuşturucu dosyalarındaki durumu soruyor. Kısa cevapları burada, ayrıntıyı ilgili yazıda bulacaksınız.
HAGB adli sicil kaydında ve iş başvurusunda görünür mü?
Hayır, 231/13 gereği özel sisteme kaydedilir ve e-Devlet’teki adli sicil belgesinde yer almaz; özel sektör iş başvurusunda karşınıza çıkmaz. Kamu görevine atanırken yapılan arşiv araştırması ise bu kaydı görür. Kurumun bu kaydı nasıl değerlendirdiğini güvenlik soruşturmasında HAGB yazısında anlattım.
HAGB memuriyete engel mi?
Kural olarak hayır, çünkü açıklanmayan hüküm mahkûmiyet doğurmaz ve 657 sayılı Kanundaki engel mahkûmiyete bağlıdır. Hüküm 11. fıkra uyarınca açıklanırsa tablo değişir. Hangi suç ve cezanın memuriyeti etkilediğini memuriyete engel suçlar yazısında inceledim.
HAGB’yi istemiyorsam ne olur?
1/6/2024 ve sonrasında verilen kararlarda kabul şartı yoktur; mahkeme şartlar varsa HAGB’ye karar verir. Beraat bekleyen sanığın yolu, kararı istinafa taşımaktır; istinaf mahkemesi suçun sabit olup olmadığını da inceler. Bu tarihten önce kurulan hükümlerde ise ret beyanı HAGB’ye engeldir.
HAGB mi, erteleme mi, kamu davasının ertelenmesi mi?
Üçü farklı aşamalarda verilir. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi savcının soruşturmada verdiği karardır (CMK 171/2) ve dava hiç açılmaz. HAGB ve erteleme yargılama sonunda verilir; ertelemede mahkûmiyet kurulur ve açıklanır, HAGB’de hüküm bekletilir. Bu yüzden şartları varsa sanık açısından HAGB genellikle daha avantajlıdır.
Uyuşturucu dosyasında HAGB zorunlu mu?
TCK 188 veya 190’dan açılan davada fiilin yalnız kullanma suçu kapsamında kaldığı anlaşılırsa TCK 191/8 gereği HAGB kararı verilir; kanun burada “verilebilir” değil “verilir” der. Ticaret suçunda ise ceza alt sınırı 10 yıl olduğu için HAGB kural olarak gündeme gelmez.
İlgili maddeler
CMK 231 aşağıdaki maddelerle birlikte uygulanır.
- CMK 223: Hüküm türlerini sayar: beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbiri, davanın reddi ve düşme.
- CMK 232: Gerekçeli hükmün ve hüküm fıkrasının içeriğini düzenler; kanun yolu, süre ve merci hüküm fıkrasında açıkça yazılır.
- CMK 254: Kamu davası açıldıktan sonra suçun uzlaştırma kapsamında olduğu anlaşılırsa dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesini öngörür.
- CMK 171/2: Üst sınırı 3 yıl veya daha az hapis gerektiren suçlarda savcının kamu davasının açılmasını 5 yıl ertelemesini düzenler.
- CMK 272/3 ve 286: İstinaf ve temyiz yolunun kapalı olduğu kararları sayar; 231/12 bu sınırları saklı tutar.
- CMK 273/1: İstinaf süresini gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta olarak belirler.
- TCK 51: Hapis cezasının ertelenmesini düzenler; 2 yıllık sınır 18 yaş altı ve 65 yaş üstü için 3 yıldır.
- TCK 50: Kısa süreli hapis cezasının adli para cezasına ve diğer seçenek yaptırımlara çevrilmesini düzenler.
- TCK 191/8: Uyuşturucu ticareti veya kolaylaştırma davasında fiil yalnız kullanma kapsamında kalırsa HAGB’yi zorunlu kılar.
- 5395 sayılı Kanun m. 23: Suça sürüklenen çocuklarda HAGB’yi ve 3 yıllık denetim süresini düzenler.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 17.02.2026 tarihli, 2025/3486 E., 2026/3026 K.
Silahlı terör örgütü üyeliğinden yargılanan sanığa duruşmada HAGB’yi kabul edip etmediği sorulmuş, sanık kabul etmediğini söylemiş ve hüküm 1/6/2024’ten önce kurulmuştu. Daire önce bu hükmü bozmuş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı üzerine bozma kararını kaldırarak hükmü onadı. Gerekçe, CMK geçici 6. maddenin (d) bendiydi: 1/6/2024’ten önce verilen kararlarda sanığın kabul etmesi koşulu aranmaya devam eder.
… aranmaya devam olunur” hükmü gözetildiğinde, sanığın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını kabul etmediğini beyan etmesi karşısında hakkında kurulan hükümde isabetsizlik bulunmadığından itirazın kabulüne karar verilmiştir. …
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 02.03.2026 tarihli, 2026/652 E., 2026/1504 K.
Sanıklar kasten yaralamadan yargılanmış, mahkeme HAGB’ye karar vermişti. Uzlaşmaya engel olan silahla tehdit suçundan beraat verildiği için yaralama fiili 86/2 kapsamında kalan, uzlaştırmaya tabi bir suçtu. Yargıtay, dosya uzlaştırma bürosuna gönderilmeden HAGB kurulmasını Kanuna aykırı bularak kararı kanun yararına bozdu.
… sanıklar ile şikâyetçi arasında uzlaştırma işleminin yapılması için dava dosyasının uzlaştırma bürosuna gönderilmesi ve sonucuna göre sanıkların hukukî durumunun belirlenmesi gerektiğinin gözetilmemesi suretiyle haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi, Kanun’a aykırı olup …
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 29.12.2025 tarihli, 2021/610 E., 2025/15615 K.
Nitelikli dolandırıcılıktan mahkûm edilen, sabıkası olmayan, zararı giderdiği için etkin pişmanlık ve takdiri indirim uygulanan sanık hakkında mahkeme kalıp bir cümleyle HAGB’yi reddetmişti. Yargıtay hükmü öncelikle eksik araştırma ve suç vasfı yönünden bozdu; “kabule göre” sayılan bozma sebepleri arasında bu gerekçeyi de yasal ve yeterli görmedi. Olumsuz kanaat dosyadaki somut olgulara dayanmalıdır.
… duruşma tutanaklarına yansımış olumsuz bir hali bulunmayan, yargılama sırasında zararı giderdiğinden bahisle hakkında 5237 sayılı Kanun’un 168/2. maddesi uyarınca etkin pişmanlık hükümleri ile yargılama sürecindeki davranışları nedeniyle cezasında aynı Kanun’un 62. maddesi gereğince takdiri indirim uygulanan ve suç tarihi itibarıyla kayden sabıkasız olan sanık … hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan hüküm kurulurken mahkemece “… sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları nedeniyle yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaat oluşmadığından …” şeklindeki yasal ve yeterli olmayan gerekçeyle 5271 sayılı Kanun’un 231. maddesinin uygulanmaması …
Yargıtay 5. Ceza Dairesi, 08.12.2025 tarihli, 2024/4464 E., 2025/14205 K.
Avukat sanık görevi kötüye kullanmadan mahkûm edilmiş, mahkeme “katılanın zararını gidermediği” gerekçesiyle HAGB’yi reddetmişti. Yargıtay hükmü öncelikle beraat gerektiği için bozdu; kabule göre ise maddi zararın somut olarak belirlenmesi, sanığa giderme imkânı tanınması ve ancak ondan sonra karar verilmesi gerektiğini belirtti. Daire, Ceza Genel Kurulunun manevi zararın bu şarta dahil edilmeyeceği yönündeki kabulüne de dayandı.
… atılı görevi kötüye kullanma suçu açısından oluşan maddi zararın neden ibaret olduğunun somut olarak belirlenmesinden, sanığa bu zararı giderme imkanı tanınmasından ve suçtan kaynaklı zararın giderilip giderilmediğinin araştırılmasından sonra, sanığın kişilik özellikleri ve duruşmadaki tutum ve davranışları da irdelenerek yeniden suç işleyip işlemeyeceği hususunda ulaşılacak kanaate göre hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının gerekip gerekmediğine karar verilmesi gerekirken, 5271 sayılı Kanun’un 231. maddesinin 6. fıkrasındaki objektif ve subjektif koşullar değerlendirilmeksizin “katılanın zararını gidermediği” şeklindeki yasal ve yeterli olmayan gerekçeyle sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi, …
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 30.03.2026 tarihli, 2026/845 E., 2026/2304 K.
Hükümlü hakkında daha önce verilen HAGB kararı 16.11.2022’de kesinleşmişti; inceleme konusu kasten yaralamayı ise 15.10.2022’de, yani kesinleşmeden önce işlemişti. Mahkeme ikinci HAGB’yi reddetmiş, Bakanlık bunun kanun yararına bozulmasını istemişti. Yargıtay, denetim süresi başladıktan sonra kasıtlı suçtan yeni HAGB verilemeyeceğini, suçun daha önce işlenmiş olmasının önemsiz olduğunu belirterek istemi reddetti.
… Hükümlünün kasten yaralama suçunu adlî sicil kaydındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleşme tarihinden önceki bir tarihte gerçekleştirmiş olmasının önemi bulunmamaktadır. Zira hükümlünün bu suçtan verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının denetim süresi 16.11.2022 tarihinde başlamakla bu tarihten sonra hükümlü hakkında kasıtlı bir suçtan yeni bir hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi imkânı bulunmadığı …
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 26.02.2026 tarihli, 2025/1937 E., 2026/1937 K.
Sanıklar hakkında HAGB verilmiş, ancak hükümde denetim süresi temiz geçerse davanın düşeceği ve kasten yeni suç işlenirse hükmün açıklanacağı ihtarı yer almamıştı. Yargıtay bu eksikliği Kanuna aykırı buldu; yeniden yargılama gerekmediği için ihtar cümlesini hükme ekleyerek düzelterek onadı.
… 5271 sayılı Kanun’un 231/10. maddesi gereğince; denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği takdirde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak, davanın düşmesine kararı verileceğinin ve aynı Kanun’un 231/11. Maddesi gereğince; denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmesi hâlinde hükmün açıklanacağının sanıklara ihtarına, …
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 04.05.2026 tarihli, 2026/397 E., 2026/4560 K.
İlk derece mahkemesinin verdiği hapis cezalarını bölge adliye mahkemesi istinafta düzelterek HAGB’ye dönüştürmüş, katılan bu kararı temyiz etmişti. Yargıtay, 231/12’nin bölge adliye mahkemesi kararları için 286’ya yollama yaptığını ve 5 yıl veya daha az hapis cezalarını artırmayan kararların temyiz edilemeyeceğini belirterek temyiz istemini reddetti.
… 5271 sayılı CMK’nın 286/2-b maddesinin ilgili bölümünde yer verilen; “İlk derece mahkemelerinden verilen beş yıl veya daha az hapis cezalarını artırmayan bölge adliye mahkemesi kararları”nın temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile incelemeye konu suçun, aynı Kanun’un 286/3. maddesi kapsamında da bulunmadığı dikkate alındığında katılanın temyiz isteminin, 5271 sayılı CMK’nın 298/1. maddesi uyarınca, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE, …
Sık Sorulan Sorular
CMK 231’e göre HAGB için ceza en fazla ne kadar olmalı?
Hükmolunan sonuç ceza 2 yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olmalıdır. Kanundaki ceza aralığına değil, indirimlerden sonra ulaşılan cezaya bakılır.
HAGB denetim süresi kaç yıl?
CMK 231/8 uyarınca 5 yıldır ve karar kesinleştiği gün başlar. Suç tarihinde 18 yaşından küçük olanlar için 5395 sayılı Kanun 23/1 gereği 3 yıldır.
Denetim süresinde trafik kazası gibi taksirli bir suç işlersem hüküm açıklanır mı?
Hayır, 231/11 kasten işlenen yeni suçu arar; taksirli suç hükmün açıklanmasına yol açmaz. İkinci HAGB yasağı da yalnız kasıtlı suçlar içindir.
HAGB kararına itiraz mı edilir, istinafa mı gidilir?
1/6/2024 ve sonrasında verilen HAGB kararlarına karşı yol istinaftır ve süre iki haftadır. Bu tarihten önceki kararlarda eski itiraz yolu uygulanır.
Zararı ödeyemiyorsam HAGB alabilir miyim?
Evet, 231/9 zararın denetim süresince aylık taksitlerle ödenmesi koşuluyla da HAGB verilmesine izin verir. Mahkeme önce zararın ne olduğunu somut olarak belirlemelidir.
HAGB kararından sonra ceza ertelenebilir mi?
Hayır, 231/7 gereği HAGB verilen hükümdeki hapis cezası ayrıca ertelenemez ve seçenek yaptırıma çevrilemez. Mahkeme bu kurumlardan yalnız birini uygular.
HAGB bugün de uygulanıyor mu?
Evet. Anayasa Mahkemesinin iptal ettiği fıkralar, iptal yürürlüğe girmeden 7589 sayılı Kanunla yeniden düzenlendi ve 31 Temmuz 2026’dan beri yürürlüktedir.
