Cinsel Taciz Suçlamasıyla Karşılaştım: Şimdi Ne Olacak?

Size Yöneltilen İddia Hangi Suç: Taciz mi, Saldırı mı, Sarkıntılık mı

Dosyanızın kaderini belirleyen ilk soru şudur: temas var mı, yok mu? Cinsel taciz, vücuda dokunma olmadan gerçekleşen cinsel amaçlı davranıştır. Söz atmak, ısrarlı cinsel içerikli mesaj göndermek, müstehcen görüntü yollamak bu kapsama girer.

TCK 105/1: (1) Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında, mağdurun şikayeti üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezasına veya adlî para cezasına fiilin çocuğa karşı işlenmesi hâlinde altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

Temas varsa tablo değişir. Vücut dokunulmazlığını ihlal eden davranışlar cinsel saldırı sayılır ve ceza beş yıldan başlar. Ani, kesik, süreklilik göstermeyen dokunuşlar ise sarkıntılık olarak değerlendirilir; TCK 102/1’in ikinci cümlesi bunun için iki yıldan beş yıla kadar hapis öngörür. Yani bir omuz dokunuşunun nasıl nitelendirildiği, hakkınızda aylarca tutuklu kalıp kalmayacağınızı belirleyebilir.

Uygulamada savcılıklar ilk aşamada geniş nitelendirme yapar. Şikayet dilekçesinde “elini omzuma attı” yazıyorsa dosya sarkıntılıktan açılabilir. Savunmanın işi, olayın gerçek niteliğini kanıtlarla ortaya koymaktır. Bu yüzden ilk ifadeden önce iddianın tam olarak ne olduğunu öğrenmek şart.

Karakoldan Arandınız veya Davetiye Geldi: O Gün Nasıl İlerler

İki farklı senaryo var. Birincisi, kolluk sizi telefonla arayıp “bir ifadeniz alınacak, uğrayın” der. İkincisi, adresinize savcılık davetiyesi gelir. İkisi de aynı anlama gelir: hakkınızda bir soruşturma dosyası açılmıştır ve siz şüpheli sıfatındasınız.

Telefonla arandığınızda hemen gitmek zorunda değilsiniz. Görevliye kimliğinizi, dosyanın hangi savcılıkta olduğunu sorun ve müdafi ile birlikte geleceğinizi söyleyip bir gün belirleyin. Bu talep normal karşılanır. Ancak defalarca çağrılıp gitmezseniz zorla getirme kararı çıkabilir; kaçıyormuş görüntüsü vermek işinize gelmez.

İfadede Söylediğiniz Her Cümle Dosyaya Yazılıyor: Ne Anlatmalı, Neyi Beklemelisiniz

İfade alma usulü kanunla belirlenmiştir. Kimliğiniz saptanır, size yüklenen suç anlatılır, haklarınız hatırlatılır. En kritik iki hakkınız susma hakkı ve müdafi yardımı almaktır.

CMK 147/1-e: Yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmamasının kanunî hakkı olduğu söylenir.

Susmak suçu kabul etmek değildir; kanunun size tanıdığı bir haktır. Ama pratikte tamamen susmak her dosyada doğru strateji olmaz. Bazı dosyalarda erken ve tutarlı bir savunma, savcının kovuşturmaya yer olmadığı kararı vermesini sağlar. Bunun kararını, iddianın içeriğini ve dosyadaki delilleri gördükten sonra avukatınızla verirsiniz.

İfadede en sık yapılan hata, gereğinden fazla konuşmaktır. İnsanlar samimi görünmek isteyip ilişkinin geçmişini, tartışmaları, eski mesajları anlatır. Sonra bu ayrıntılar iddianameye “şüpheli kendi beyanında şunu kabul etmiştir” diye girer. CMK 147/1/f’ye göre lehinize olan hususları ileri sürme ve delil toplanmasını isteme hakkınız var; bunu dağınık bir anlatımla değil, hedefli bir savunmayla kullanın.

Tutuklanır mısınız, Yoksa İmza Yükümlülüğüyle mi Çıkarsınız

Tutuklama için iki şart birlikte aranır: kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ve bir tutuklama nedeni. Sadece şikayet dilekçesi bu iki şartı tek başına karşılamaz.

CMK 100/1: (1) Kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut delillerin ve bir tutuklama nedeninin bulunması halinde, şüpheli veya sanık hakkında tutuklama kararı verilebilir. İşin önemi, verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiri ile ölçülü olmaması halinde, tutuklama kararı verilemez.

CMK 100/2’ye göre kaçma şüphesi ya da delilleri karartma, tanık üzerinde baskı kurma girişimi varsa tutuklama nedeni sayılır. Cinsel taciz suçunun temel halinde (yetişkine karşı, ağırlaştırıcı hal yoksa) cezanın üst sınırı iki yıl olduğundan CMK 100/4 uyarınca tutuklama kararı verilemez; çocuğa karşı işlenen veya nitelikli hallerde ise tutuklama pratikte istisnadır. Buna karşılık dosya cinsel saldırı veya sarkıntılık olarak nitelendirilmişse, özellikle mağdur çocuksa, tutuklama ihtimali ciddi biçimde artar.

Tutuklama yerine adli kontrol (tutuklanmadan, imza atma gibi yükümlülüklerle serbest kalma) uygulanabilir. Hakim yurt dışına çıkış yasağı, karakola düzenli imza, mağdura yaklaşmama gibi yükümlülükler getirebilir. Savunmanın işi, tutuklama talebi geldiğinde adli kontrolün yeterli olduğunu somut olgularla göstermektir: sabit ikamet, düzenli iş, sabıkasız geçmiş.

Mesajlar, Kamera Kaydı, Tanık: Bu Dosyalarda Neye Bakılıyor

Cinsel taciz dosyalarının çoğunda görgü tanığı yoktur. Olay iki kişi arasında geçmiştir ve elde beyanla dijital iz kalır. Bu yüzden WhatsApp yazışmaları, arama kayıtları, sosyal medya mesajları dosyanın belkemiğini oluşturur.

Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında mağdur beyanı, tek başına da mahkumiyete esas alınabilir. Ancak bunun için beyanın istikrarlı olması, hayatın olağan akışına uygun düşmesi ve dosyadaki diğer delillerle çelişmemesi aranır. Beyanın zaman içinde değişmesi, ilk şikayette anlatılmayan bir davranışın sonradan eklenmesi, savunmanın en güçlü kozudur.

Mesajlaşmalarda seçici alıntı sorunu çok yaşanır. Şikayetçi bazen konuşmanın sadece bir kısmını sunar. Siz konuşmanın tamamını, öncesini ve sonrasını ibraz ederseniz bağlam değişir. Kamera kaydı varsa gecikmeden talep edin; işyeri ve AVM kayıtları çoğu yerde kısa sürede üzerine yazılıp silinir.

İş Yerinde, Toplu Taşımada, Sosyal Medyada: Yer Değişince Ceza da Değişiyor

Aynı davranış, nerede ve nasıl yapıldığına göre farklı cezalandırılır. Kanun bazı halleri ağırlaştırıcı sayar ve cezayı yarı oranında artırır.

TCK 105/2: (2) Suçun;

• a) Kamu görevinin veya hizmet ilişkisinin ya da aile içi ilişkinin sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
• b) Vasi, eğitici, öğretici, bakıcı, koruyucu aile veya sağlık hizmeti veren ya da koruma, bakım veya gözetim yükümlülüğü bulunan kişiler tarafından,
• c) Aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
• d) Posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
• e) Teşhir suretiyle, işlenmesi hâlinde yukarıdaki fıkraya göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. Bu fiil nedeniyle mağdur; işi bırakmak, okuldan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalmış ise verilecek ceza bir yıldan az olamaz.

Pratikte en sık karşılaştığım iki hal, aynı işyerinde çalışmanın sağladığı kolaylık ve elektronik haberleşme aracı kullanımıdır. Mesajla, DM’den ya da e-postayla gönderilen içerikler doğrudan (d) bendi kapsamına girer. İş arkadaşınıza attığınız bir mesaj, iki ağırlaştırıcı halin birlikte tartışılmasına yol açabilir.

Bu fıkranın son cümlesi ayrıca önemlidir. Şikayetçi bu olay yüzünden işi bırakmak veya okuldan ayrılmak zorunda kaldıysa, verilecek ceza bir yıldan az olamaz. Bu durumda seçenek yaptırımlar ve bazı lehe kurumlar fiilen devre dışı kalabilir.

Şikayet Süresi Kaçmış Olabilir ve Şikayetten Vazgeçme Neyi Değiştirir

Cinsel tacizin temel hali şikayete bağlı bir suçtur. Şikayet hakkı süresiz değildir; kanun belirli bir süre öngörür ve bu süre kaçırılırsa soruşturma yapılamaz.

TCK 73/1: (1) Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.

Süre, fiilin işlendiği günden değil, şikayet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu öğrendiği günden başlar. Yani “olay iki yıl önceydi” demek tek başına yetmez; şikayetçinin ne zaman öğrendiği tartışılır. Yine de eski tarihli olaylarda süre savunması çoğu zaman gözden kaçar; dosyayı inceleyen avukat bunu ilk kontrol etmelidir.

Şikayetten vazgeçme davayı düşürür. TCK 73/4 bunu açıkça söyler. Ancak bu suç uzlaştırma kapsamı dışındadır; CMK 253/3 cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yolunu kapatmıştır. Aradaki fark şu: vazgeçme şikayetçinin kendi iradesiyle olur, uzlaştırma ise devlet eliyle yürütülen resmi bir süreçtir.

İddia Asılsızsa Elinizdeki Yollar: Beraat, İftira Şikayeti ve Tazminat

Asılsız suçlamada ilk hedef beraat kararıdır. Bunun için savunmayı iddianın zayıf noktaları üzerine kurarsınız: beyanın çelişkileri, olay yerinde bulunmanızın imkansızlığı, şikayetin gecikme nedeni, taraflar arasındaki husumet. HTS kayıtları, baz istasyonu verileri, kart harcamaları bu noktada işe yarar.

Beraat kesinleştikten sonra iftira suçundan şikayetçi olabilirsiniz. Ancak her beraat otomatik iftira anlamına gelmez. İftira için, karşı tarafın sizin suçsuz olduğunuzu bilerek hareket ettiğini ortaya koymak gerekir. Delil yetersizliğinden beraat ile “fiilin sizin tarafınızdan işlenmediği sabit” beraat arasındaki fark burada belirleyici olur.

Bir de haksız yere özgürlüğünüzden yoksun kaldıysanız devletten tazminat isteme yolu vardır. Gözaltına alınıp sonradan beraat ettiyseniz, karar kesinleştikten sonra CMK 141/1-e ve 142/2 uyarınca Adalet Bakanlığı Tazminat Komisyonuna başvurarak tazminat isteyebilirsiniz. Ayrıca itibarınız zarar gördüyse hukuk mahkemesinde manevi tazminat talebi ayrı bir seçenektir.

İlk Kez Yargılanıyorsanız Karşınıza Çıkabilecek Sonuçlar

Sabıkasız bir kişi için mahkumiyet kararı çıksa bile sonuç mutlaka cezaevi değildir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), kurulan hükmün sonuç doğurmaması anlamına gelir.

CMK 231/6: (6) Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için;

• a) Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,
• b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması,
• c) Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın; aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, gerekir.

HAGB için hükmolunan cezanın belirli sınırın altında kalması, daha önce kasıtlı suçtan mahkum olmamış olmanız ve zararın giderilmesi aranır. Cinsel taciz suçunun temel halinde verilen cezalar çoğu zaman bu sınırın içinde kalır. Denetim süresi boyunca kasten yeni bir suç işlemezseniz dava düşer; işlerseniz mahkeme hükmü açıklar.

HAGB dışında erteleme ve adli para cezasına çevirme de gündeme gelebilir. Ancak memur, öğretmen, sağlık çalışanı gibi meslek gruplarında ceza hukuku sonucundan bağımsız olarak disiplin süreci işler. Ceza dosyanız iyi bitse bile idari soruşturma ayrı yürür; ikisini birlikte yönetmek gerekir.

Duruşmaya Kadar Toplamanız Gerekenler ve Kesinlikle Yapmamanız Gerekenler

Toplamanız gerekenler nettir. Şikayetçiyle aranızdaki tüm yazışmaların ekran görüntüsü değil, telefondan dışa aktarılmış tam dökümü. Olay tarihindeki konumunuzu gösteren veriler. Varsa iş yeri kamera kaydı talebi için yazılı başvuru. Sizin karakterinizi ve taraflar arasındaki gerçek ilişkiyi bilen tanıkların ad ve adresleri.

• Yazışmaların tamamını, silmeden ve kırpmadan yedekleyin
• Olay günü nerede olduğunuzu gösteren belgeleri toplayın
• Kamera kaydı için gecikmeden yazılı talep yapın
• Tanıkları belirleyin, ama onlara ne söyleyeceklerini asla anlatmayın
• İş yerindeki idari süreci de ayrıca takip edin

Yapmamanız gerekenler daha da önemli. Şikayetçiye ulaşmayın, ortak arkadaşlar üzerinden mesaj göndermeyin. Sosyal medyada olay hakkında paylaşım yapmayın; hakaret ve tehdit suçlarından yeni dosyalar açılır. Telefonunuzdaki hiçbir veriyi silmeyin, çünkü inceleme sırasında silinen içerik delil karartma olarak yorumlanır.

Son olarak, dosyanın tamamını okumadan strateji kurmayın. Soruşturma dosyasında kısıtlama kararı yoksa avukatınız dosyayı UYAP üzerinden inceler ve iddianın kapsamını görür. Savunmayı iddianın içeriğine göre şekillendirmek, tahminle konuşmaktan her zaman daha güvenlidir.

Suçlama sarkıntılık ya da cinsel saldırı boyutuna taşındıysa ifadeden önce yapmanız gerekenleri cinsel saldırıdan şikâyet edildim yazısında ayrıca anlattım.

Yaşanmış Olaydan

Birkaç yıl önce ofisime gelen bir müvekkil, karakoldan telefonla arandığını söyledi. Kendisi bir şirkette orta kademe yöneticiydi ve aynı departmandaki bir çalışan onun hakkında cinsel taciz şikayetinde bulunmuştu. Beni aradığında zaten ifadeye gitmek üzere yola çıkmıştı. “Ben zaten hiçbir şey yapmadım, gidip anlatayım kapansın” dedi. Kendisinden yolun kenarına çekmesini ve ifade gününü ertelemesini istedim.

Ertesi gün dosyayı inceledik. Şikayet, WhatsApp üzerinden gönderilen üç mesaja dayanıyordu ve şikayetçi sadece o üç mesajın ekran görüntüsünü sunmuştu. Mesajlar bağlamından koparıldığında gerçekten rahatsız edici görünüyordu. Müvekkilden konuşmanın tamamını telefondan dışa aktarmasını istedim. Ortaya çıkan döküm, o mesajların iki tarafın da katıldığı bir şaka zincirinin ortasında yer aldığını, şikayetçinin öncesinde ve sonrasında benzer içerikte yazdığını gösteriyordu. Ayrıca şikayetin, müvekkilin performans değerlendirmesinde olumsuz görüş bildirmesinden bir hafta sonra yapıldığı anlaşılıyordu.

İfadeyi bu belgelerle birlikte verdik. Tam dökümü, performans yazışmalarını ve iki tanık beyanını dosyaya sunduk. Savcılık ek delil topladıktan sonra kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi. Şunu net söyleyeyim: müvekkil o gün avukatsız gidip “biz şakalaşıyorduk” deseydi, bu cümle tutanakta tek başına kalacak ve mesajları kabul etmiş sayılacaktı. Aradaki fark, hazırlıklı gitmekti.