TCK 125: Hakaret Suçu, Madde Metni ve Cezası

TCK 125 madde metni (güncel)

Değişiklik geçmişi

TCK 125, 1 Haziran 2005’te yürürlüğe girdikten bir ay sonra 5377 sayılı Kanunla bir kez değişti ve 8 Temmuz 2005’ten bu yana metni aynıdır. Değişiklik üç noktaya dokundu: 1. fıkradaki bir ibare çıkarıldı, 4. ve 5. fıkralar yeniden yazıldı.

Pratikte bu, bugün görülen hakaret dosyalarında madde metni bakımından bir “eski kanun, yeni kanun” karşılaştırması gerekmediği anlamına gelir. Değişebilen tek şey çevredeki kurallardır: şikâyet süresindeki 2 yıllık üst sınır (TCK 73/2), önödeme (TCK 75/6) ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının kanun yolu gibi usul hükümleri.

Madde ne diyor? Fıkra fıkra açıklama

TCK 125 beş fıkradır: 1. fıkra suçu ve gıyapta hakareti, 2. fıkra ileti yoluyla hakareti, 3. fıkra alt sınırı 1 yıla çıkaran üç hâli, 4. fıkra aleniliği, 5. fıkra kurullara hakareti düzenler.

1. fıkra: somut fiil isnadı, sövme ve gıyapta hakaret

Birinci fıkra iki ayrı hareketi cezalandırır. İlki somut bir fiil veya olgu isnadıdır: “parayı zimmetine geçirdi”, “eşini aldatıyor” gibi, kişinin onurunu zedeleyecek belirli bir olayı ona yüklemek. İkincisi sövmedir, yani doğrudan küfür veya aşağılayıcı nitelendirme. Ceza ikisinde de 3 ay ila 2 yıl hapis veya adli para cezasıdır; hâkim ikisinden birini seçer. Hapsi seçerse o hapis artık adli para cezasına çevrilemez (TCK 50/2).

Her sert söz hakaret değildir. Suçun oluşması için sözün açıkça onur, şeref ve saygınlığı rencide edecek nitelikte olması gerekir; Yargıtay ağır eleştiriyi ve kaba, nezaket dışı hitabı hakaret saymıyor. Sözün kime yönelik olduğu da belli olmalıdır. İsim verilmese bile hedef duraksamaya yer bırakmıyorsa suç oluşur (TCK 126); Yargıtay, sözün şikâyetçiye yönelik olduğu anlaşılamıyorsa matufiyet şartının gerçekleşmediğini kabul ediyor. Hangi sözlerin cezaya bağlandığını hakaret suçu cezası yazısında örneklerle anlattım.

Fıkranın son cümlesi gıyapta, yani mağdurun duymadığı ortamda yapılan hakareti düzenler. Bu hâlde fiil ancak mağdur dışında en az üç kişiyle ihtilat edilerek, yani paylaşılarak işlenmişse cezalandırılır. Üç kişinin ortamda bulunması yetmez; Yargıtay, dinleyenlerin sözü bizzat anlamış ve vakıf olmuş olmasını arıyor. İsnat edilen fiil suçsa ve ispatlanırsa ceza verilmez (TCK 127/1); mahkemeye veya idareye yapılan başvuru ve savunmalardaki somut vakıalara dayanan, uyuşmazlıkla bağlantılı değerlendirmeler de cezalandırılmaz (TCK 128).

2. fıkra: mesaj, telefon ve sesli iletiyle hakaret

İkinci fıkraya göre mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle yapılan hakaret, yüz yüze yapılmış gibi cezalandırılır. SMS, WhatsApp mesajı, sosyal medyadaki özel mesaj, sesli mesaj, telefon görüşmesi ve mektup bu fıkraya girer; üç kişiyle ihtilat şartı aranmaz. Belirleyici olan, iletinin mağdura yöneltilmiş olmasıdır.

Mağdur sözü tesadüfen öğrendiyse durum değişir. Başkasıyla yapılan telefon konuşmasını duyan şikâyetçinin dosyasında Yargıtay iletme kastı bulunmadığı için eylemi gıyapta hakaret saydı ve üç kişiyle ihtilat da olmadığından sanığı beraat ettirdi. Yorum, paylaşım ve özel mesaj ayrımını sosyal medyada hakaret cezası yazısında ayrıca ele aldım.

3. fıkra: kamu görevlisi, inanç ve kutsal değerler

Üçüncü fıkra üç hâlde cezanın alt sınırını 1 yıla çıkarır; üst sınır 2 yıl olarak kalır. (a) bendi kamu görevlisine görevinden dolayı yapılan hakarettir. Kamu görevlisi, kamusal faaliyete atama, seçilme ya da başka bir yolla sürekli, süreli veya geçici katılan kişidir (TCK 6/1-c). Bu bentte iki fark daha vardır: soruşturma şikâyete bağlı değildir (TCK 131/1) ve önödeme uygulanmaz (TCK 75/6-a-2).

Mağdurun memur, polis ya da belediye başkanı olması tek başına yetmez; sözün görevle bağlantısı gösterilmelidir. Bir haber paylaşımı altındaki yorumda Yargıtay, sözün ne şekilde görevden dolayı söylendiği açıklanmadan 125/3-a’nın uygulanmasını bozuyor. Görevle ilgisi olmayan bir söz için temel hâl, yani 125/1 uygulanır ve şikâyet şartı geri gelir. Polis, öğretmen veya doktora yönelik dosyalarda sürecin nasıl ilerlediğini kamu görevlisine hakaret cezası yazısında anlattım.

(b) bendi kişiyi dini, siyasi, sosyal veya felsefi inancını, düşüncesini açıklamasından, değiştirmesinden ya da dininin emir ve yasaklarına uymasından dolayı hedef alan hakareti, (c) bendi kişinin mensup olduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle yapılan hakareti kapsar. Bu iki bentte şikâyet şartı ve önödeme imkânı devam eder. Cumhurbaşkanına hakaret ise bu maddede değil, ayrı bir suç olarak TCK 299‘da düzenlenir ve cezası 1 ila 4 yıl hapistir.

4. fıkra: alenen hakaret

Dördüncü fıkraya göre hakaret alenen işlenirse ceza altıda bir oranında artırılır. Alenilik, sözün belirsiz sayıda kişi tarafından görülüp duyulabileceği, herkese açık bir yerde söylenmesidir. Olay yerinde birkaç kişinin bulunması aleniyet için yetmez; ailenin evinde söylenen sözde Yargıtay aleniyetin nasıl oluştuğu açıklanmadan yapılan artırımı bozuyor. Herkese açık bir sosyal medya profilindeki paylaşım ise uygulamada aleni kabul edilir.

5. fıkra: kurul hâlinde çalışan kamu görevlileri

Beşinci fıkra, belediye meclisi, il genel meclisi veya heyet hâlinde çalışan bir mahkeme gibi kurullara görevlerinden dolayı yapılan hakareti düzenler. Suç kurulu oluşturan her üyeye karşı işlenmiş sayılır, ama üye sayısı kadar ayrı ceza verilmez: zincirleme suç hükümleri uygulanır. Yani tek ceza verilir ve TCK 43 uyarınca dörtte birden dörtte üçe kadar artırılır; zincirleme suç hesabı burada belirleyicidir.

Ceza tablosu

TCK 125’te temel ceza 3 ay-2 yıl hapis veya adli para cezasıdır; 3. fıkradaki hâllerde hapsin alt sınırı 1 yıla çıkar, alenilikte ceza altıda bir artar.

Hesabı somutlaştırayım. Herkese açık bir paylaşımla yapılan basit hakarette mahkeme alt sınırdan başlarsa 3 ay hapis, alenilik artırımıyla 3 ay 15 gün verir. Aynı söz bir polise görevinden dolayı söylendiyse başlangıç 1 yıl, aleniyetle 1 yıl 2 aydır. Her iki sonuç da 2 yılın altında kaldığı için HAGB ve erteleme kapıları açıktır. Hâkim baştan adli para cezasını da seçebilir; hapsi seçtiyse o hapis artık paraya çevrilmez. Sanık mükerrirse seçim yoktur, hapis cezasına hükmedilir (TCK 58/3).

Uygulamada en çok sorulanlar

Hakaret dosyasıyla gelenler en çok şikâyet süresini, önödemeyi, karşılıklı hakaret ve tepkiyi, dava sonunda HAGB ile sicili ve sosyal medyada failin nasıl bulunduğunu soruyor.

Hakaret şikâyeti ne zaman yapılır?

Şikâyet, fiili ve faili öğrenmeden itibaren 6 ay içinde yapılır (TCK 73/1). Hakarete özgü bir sınır daha vardır: öğrenme ne zaman olursa olsun, şikâyet süresi fiilden itibaren 2 yılı geçemez (TCK 73/2). Kamu görevlisine görevinden dolayı hakarette şikâyet şartı yoktur. Dilekçenin nasıl hazırlandığını hakarete uğradım nasıl şikâyet ederim yazısında adım adım gösterdim.

Önödeme teklifi gelir mi, uzlaştırma var mı?

Hakaret TCK 75/6-a-2 uyarınca önödemeye tabidir; 125/3-a hariç. Savcı dava açmadan önce önödeme teklif eder, tutar tebliğden itibaren 10 gün içinde ödenirse dava açılmaz. Hakaret beş yıl içinde tekrar işlenirse fail hakkında bu suçtan önödeme uygulanmaz (TCK 75/6 son cümle). Hakaret CMK 253/3 gereği uzlaştırma dışıdır. Hesabı önödeme nedir yazısında örnekle verdim.

Karşı taraf önce hakaret ettiyse ne olur?

Haksız bir fiile tepki olarak söylenen sözde ceza üçte birine kadar indirilebilir veya hiç verilmeyebilir (TCK 129/1). Hakaret kasten yaralamaya tepki olarak söylendiyse ceza verilmez (129/2). Karşılıklı hakarette taraflardan biri ya da ikisi için aynı indirim veya cezasızlık mümkündür (129/3); karşılıklı hakaret yazısında mahkemenin seçeneklerini anlattım.

Ceza çıkarsa HAGB, erteleme ve sicil

Hakarette hükmedilen ceza çoğu dosyada 2 yılın altında kalır; bu yüzden hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK 231/5) ve erteleme (TCK 51/1) şartları varsa uygulanabilir. HAGB kararı adli sicilde görünmez, ayrı bir sisteme kaydedilir (CMK 231/13). Temel hâlde üst sınır 2 yıl olduğundan CMK 100/4 gereği hakaretten tutuklama yapılamaz. Dava asliye ceza mahkemesinde görülür ve dava zamanaşımı 8 yıldır (TCK 66/1-e). Şikâyet edilen kişi olarak süreci hakaretten şikâyet edildim ne olur yazısında baştan sona anlattım.

Sahte hesaptan hakaret edenin kimliği bulunur mu?

Bulunabilir, ama hız önemlidir: savcılık platformdan ve servis sağlayıcıdan kayıt ister, bu kayıtlar sınırsız saklanmaz. Ekran görüntüsünün yanında bağlantı adresini ve tarihini de kaydedin. Hangi yolun izlendiğini sahte hesaptan hakaret edenin kimliği yazısında topladım.

İlgili maddeler

TCK 125 tek başına okunmaz; aşağıdaki maddeler suçun oluşmasını, cezayı ve kovuşturmayı doğrudan etkiler.

• TCK 126: Mağdurun ismi açıkça söylenmese de hedef duraksamaya yer bırakmıyorsa hakaretin ona yapılmış sayılacağını düzenler.
• TCK 127: İsnat edilen ve suç oluşturan fiil ispatlanırsa ceza verilmeyeceğini, ispat edilmiş fiilden söz ederek hakarette ise cezaya hükmolunacağını düzenler.
• TCK 128: Yargı ve idari makamlar önündeki başvuru, iddia ve savunmalarda somut vakıalara dayanan, uyuşmazlıkla bağlantılı isnatları cezasız bırakır.
• TCK 129: Haksız fiile tepki, yaralamaya tepki ve karşılıklı hakarette indirimi veya cezasızlığı düzenler.
• TCK 130: Ölmüş kişinin hatırasına en az üç kişiyle ihtilat ederek hakareti 3 ay ila 2 yıl hapis veya adli para cezasıyla cezalandırır.
• TCK 131: Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hariç, hakaretin soruşturulmasını şikâyete bağlar.
• TCK 73/2: Hakarette şikâyet süresinin fiilden itibaren 2 yılı geçemeyeceğini belirler.
• TCK 75/6: 125/3-a hariç hakareti önödeme kapsamına alır.
• CMK 253/3: Hakaret suçunu uzlaştırma dışında bırakır.

Yargıtay Kararları

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 10.06.2026 tarihli, 2024/9566 E., 2026/11025 K.

Sanık hakaret ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarından mahkûm edilmiş, istinaf başvurusu reddedilmişti. Yargıtay, her ağır eleştiri veya rahatsız edici sözün hakaret sayılmayacağını, sözün açıkça onur, şeref ve saygınlığı rencide edecek bir isnat ya da sövme olması ve cezalandırmanın demokratik toplum düzeninin gereği olması gerektiğini belirtti. Suça konu ifadeyi kaba ve nezaket dışı bir hitap sayarak hakaret mahkûmiyetini oy çokluğuyla bozdu; karşı oy, sözün hakaret oluşturduğu görüşündeydi.

… Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref, ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövme fiilini oluşturması, ayrıca sanığın, suça konu sözlerinden dolayı cezalandırılmasının demokratik toplum düzeninin icaplarından olması gerekmektedir. …

… Yargılamaya konu somut olayda; suça konu ifadenin muhatabın onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp ağır eleştiri, rahatsız edici, kaba ve nezaket dışı hitap tarzı niteliğinde olduğu ve hakaret suçunun unsurlarının oluşmadığı …

↑ Metne dön

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 31.03.2026 tarihli, 2024/4650 E., 2026/5992 K.

İlk derece mahkemesi sanığı beraat ettirmiş, istinaf mahkemesi beraati kaldırıp sanığı hakaretten mahkûm etmişti; sanık suçu işlemediğini ve sözlerinin eleştiri olduğunu savunuyordu. Yargıtay, sözlerin TCK 126’daki gibi duraksamaya yer vermeyecek şekilde şikâyetçiye yönelik olduğu anlaşılamadığı için matufiyet şartının ve dolayısıyla suçun unsurlarının oluşmadığını belirterek mahkûmiyeti bozdu. Erteleme talebinin yetersiz gerekçeyle reddi de ayrı bir bozma sebebiydi.

… dosya kapsamına göre sanığın sözlerinin, 5237 sayılı Kanun’un 126. maddesinde de belirtildiği üzere duraksamaya yol açmayacak bir şekilde katılana yönelik olduğunun anlaşılamaması karşısında, matufiyet şartının olayda gerçekleşmediği, bu itibarla hakaret suçunun unsurlarının somut olayda oluşmadığı …

↑ Metne dön

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 21.04.2026 tarihli, 2024/6016 E., 2026/7394 K.

Sanık hakaretten mahkûm edilmiş, istinaf başvurusu reddedilmişti; savunma, şikâyetçinin olay yerinde bulunmadığını ve sözleri yalnız iki tanığın duyduğunu ileri sürüyordu. Yargıtay, eylemin gıyapta hakaret olduğunu ve ihtilat için sözlerin en az üç kişinin duyabileceği ortamda söylenmesinin yetmeyip bu kişilerin sözleri bizzat anlamış olması gerektiğini belirterek, üç kişiyle ihtilat şartı oluşmadığı için beraat yerine mahkûmiyet kurulmasını bozdu.

… Ancak ihtilat unsurunun gerçekleşmesi için, failin sözleri en az üç kişinin duyabileceği bir ortamda ve şekilde söylemesi yeterli olmayıp, muhatapların bizzat anlamaları ve vakıf olmaları lazımdır. …

↑ Metne dön

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 01.07.2026 tarihli, 2026/6732 E., 2026/12404 K.

Şikâyetçi, sanığın telefonda üçüncü bir kişiyle yaptığı konuşmayı duyduğunu ve sözlerin kendisine yönelik olduğunu söylemişti; mahkeme sanığı mahkûm etmişti. Yargıtay, ileti yoluyla hakarette failin mağduru hedef alması ve sözü onun öğrenmesini istemesi gerektiğini, tesadüfen öğrenilen sözün huzurda hakaret sayılmayacağını belirtti. Eylemi gıyapta hakaret kabul etti, üç kişiyle ihtilat da bulunmadığı için kararı kanun yararına bozup sanığın beraatine kendisi hükmetti.

… İleti yoluyla hakarette, failin kullandığı vasıtalar ile mağduru hedef aldığını bilmesi ve mağdur tarafından bu fiilin öğrenileceğini istemesi gerekir. Şayet ileti mağdurdan başka birisine gönderilmiş ancak tesadüfen mağdur tarafından öğrenilmiş ise, huzurda hakaret suçu oluşmayacaktır. …

… Somut olayda; katılanın sanığın telefonla tanık … ile yaptığı görüşmesini duyduğunu belirtmiş ise de sanığın sözleri katılana yönelik söyleme kastının bulunmaması nedeniyle eylemin gıyapta hakaret niteliğinde olduğu ve gıyapta hakaret suçunda olayın üç kişi ile ihtilat unsurunun da oluşmadığı …

↑ Metne dön

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 18.11.2025 tarihli, 2023/11270 E., 2025/18438 K.

Sanık, şikâyetçinin kendi adına bir arazi kiraladığı iddiasına ilişkin bir haber paylaşımının altına yazdığı yorum nedeniyle kamu görevlisine görevinden dolayı hakaretten mahkûm edilmişti. Yargıtay, sözlerin ne şekilde görevden dolayı söylendiği tartışılıp açıklanmadan 125/3-a’nın uygulanmasını yetersiz gerekçe saydı ve hükmü bozdu. Mağdurun kamu görevlisi olması, sözün görevle bağlantısı gösterilmeden tek başına yetmiyor.

… Sanığın, katılanın kendi şahsı adına bir araziyi kiraladığı iddiası ile ilgili paylaşımın altına yazdığı sözle hakaret ettiği iddia ve kabul edilen olayda; suça konu sözlerin ne şekilde kamu görevlisine karşı görevinden dolayı söylendiği tartışılıp açıklanmadan, yetersiz gerekçeyle sanık hakkında 5237 sayılı Kanun’un 125/3-a maddesinin uygulanması, …

↑ Metne dön

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 10.06.2026 tarihli, 2024/10735 E., 2026/10980 K.

Sanığın hakaret içeren sözleri ailesinin evinin içinde söylenmişti; mahkeme yine de 125/4 uyarınca altıda bir artırım yapmıştı. Yargıtay, aleniyet için olay yerinde başkalarının bulunmasının yetmediğini, sözün belirsiz sayıda kişinin algılayabileceği, herkese açık bir yerde söylenmesi gerektiğini belirterek bu artırımı bozdu. Mükerrir sanığa hapis yerine adli para cezası seçilmesi de ayrı bir bozma sebebiydi.

… aleniyetin söz konusu olabilmesi için olay yerinde başkalarının bulunması yeterli olmayıp, hakaretin belirlenemeyen sayıda kişi ve herkes tarafından görülme, duyulma ve algılanabilme olasılığının bulunması, herhangi bir sınırlama olmaksızın herkese açık olan yerlerde işlenmesi gerekir. İncelemeye konu somut olayda; sanığın ailesinin evinde gerçekleşen hakaret eyleminde aleniyet unsurunun ne şekilde oluştuğu açıklanıp tartışılmadan, yetersiz gerekçe ile 5237 sayılı Kanun’un 125/4. maddesinin uygulanması, …

↑ Metne dön