İnfaz Kanunu 107: Koşullu Salıverilme, Madde Metni ve Açıklaması
İnfaz Kanunu 107 madde metni ve fıkra fıkra açıklama: koşullu salıverilme oranları (1/2, 2/3), müebbette 24 ve 30 yıl, iyi hâl, denetim süresi, geri almada iki katı süre, değişiklik geçmişi ve Yargıtay kararları.
İnfaz Kanunu 107 madde metni (güncel)
Koşullu salıverilme
(1) Koşullu salıverilmeden yararlanabilmek için mahkûmun kurumdaki infaz süresini iyi hâlli olarak geçirmesi gerekir.
(2) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar otuz yılını, müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar yirmidört yılını, diğer süreli hapis cezalarına mahkûm edilmiş olanlar cezalarının yarısını infaz kurumunda çektikleri takdirde, koşullu salıverilmeden yararlanabilirler. Ancak, Türk Ceza Kanununun;
a) Kasten öldürme suçlarından (madde 81, 82 ve 83) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar,
b) Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçundan (madde 87, fıkra iki, bent d) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar,
c) İşkence suçundan (madde 94 ve 95) ve eziyet suçundan (madde 96) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar,
d) Cinsel saldırı (madde 102, ikinci fıkra hariç), reşit olmayanla cinsel ilişki (madde 104, ikinci ve üçüncü fıkra hariç) ve cinsel taciz (madde 105) suçlarından süreli hapis cezasına mahkûm olanlar,
e) Cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlardan (madde 102, 103, 104 ve 105) hapis cezasına mahkûm olan çocuklar,
f) Özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlardan (madde 132, 133, 134, 135, 136, 137 ve 138) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar,
g) Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (madde 188) hapis cezasına mahkûm olan çocuklar,
h) Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk suçlarından (madde 326 ilâ 339) süreli hapis cezasına mahkûm olanlar,
cezalarının üçte ikisini infaz kurumunda çektikleri takdirde, koşullu salıverilmeden yararlanabilirler. Ayrıca, suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan mahkûm olan çocuklar ile 1/1/1983 tarihli ve 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu kapsamına giren suçlardan mahkûm olanlar hakkında koşullu salıverilme oranı üçte iki olarak uygulanır.
(3) Koşullu salıverilme için infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre;
a) Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde otuzaltı,
b) Birden fazla müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde otuz,
c) Bir ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuzaltı,
d) Bir müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuz,
e) Birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla yirmisekiz,
Yıldır.
(4) Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçtan dolayı mahkûmiyet hâlinde; ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar otuzaltı yılını, müebbet hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar otuz yılını, süreli hapis cezasına mahkûm edilmiş olanlar cezalarının üçte ikisini infaz kurumunda çektikleri takdirde, koşullu salıverilmeden yararlanabilirler. Koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla olan suçlar bakımından ise tabi oldukları koşullu salıverilme oranı uygulanır. Ancak, bu süreler;
a) Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde kırk,
b) Birden fazla müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde otuzdört,
c) Bir ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla kırk,
d) Bir müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuzdört,
e) Birden fazla süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde en fazla otuziki,
Yıldır. Bu fıkra hükümleri çocuklar hakkında uygulanmaz.
(5) Türk Ceza Kanununun kasten öldürme suçları (madde 81, 82 ve 83), cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar (madde 102 ve 103), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu (madde 188) ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu (madde 220) hariç olmak üzere, koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında, hükümlünün onbeş yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği bir gün, iki gün olarak dikkate alınır.
(6) Koşullu salıverilen hükümlünün tâbi tutulacağı denetim süresi, yukarıdaki fıkralara göre infaz kurumunda geçirilmesi gereken süre kadardır. Ancak süreli hapislerde hakederek tahliye tarihini geçemez.
(7) Hükümlü, denetim süresinde, infaz kurumunda öğrendiği meslek veya sanatı icra etmek üzere, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında, ücret karşılığında çalıştırılabilir.
(8) Onsekiz yaşından küçük olan hükümlüler, denetim süresinde eğitimlerine, gerektiğinde barınma imkânı da bulunan bir kurumda devam ederler.
(9) İnfaz hâkimi, denetim süresinde hükümlüye rehberlik edecek bir uzman kişiyi görevlendirebilir. Bu kişi, kötü alışkanlıklar edinebileceği çevrelerden uzak kalması ve sorumluluk bilinciyle iyi bir hayat sürmesini temin hususunda hükümlüye öğütte bulunur; eğitim gördüğü kurum yetkilileri veya yanında çalıştığı kişilerle görüşerek, istişarelerde bulunur; hükümlünün davranışları, sosyal uyumu ve sorumluluk bilincindeki gelişme hakkında üçer aylık sürelerle rapor düzenleyerek infaz hâkimine verir. İnfaz hâkimi ayrıca, iki yılı geçmemek üzere denetim süresi içinde hükümlünün denetimli serbestlik müdürlüğünce belirlenecek yükümlülüklere tabi tutulmasına karar verebilir. Bu karar gereğince denetimli serbestlik müdürlüğü, risk ve ihtiyaçlarını dikkate alarak hükümlüyü;
a) Belirli bir bölgede denetim ve gözetim altında bulundurma,
b) Belirlenen yer veya bölgelere gitmeme,
c) Belirlenen programlara katılma,
yükümlülüklerinden bir veya birden fazlasına tabi tutar. Denetimli serbestlik müdürlüğü hükümlünün risk ve ihtiyaçlarını dikkate alarak yükümlülükleri değiştirebilir.
(10) İnfaz hâkimi, koşullu salıverilen hükümlünün kişiliğini ve topluma uyumdaki başarısını göz önünde bulundurarak; denetim süresinin, denetimli serbestlik tedbiri uygulanmadan veya herhangi bir yükümlülük belirlemeden geçirilmesine karar verebileceği gibi, denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasını veya belirlenen yükümlülükleri denetim süresi içinde kaldırabilir.
(11) Hükümlünün koşullu salıverilmesi hakkında ceza infaz kurumu idaresi tarafından hazırlanan gerekçeli rapor, infaz işlemlerinin yapıldığı yer infaz hâkimliğine verilir. İnfaz hâkimi, bu raporu uygun bulursa hükümlünün koşullu salıverilmesine dosya üzerinden karar verir; raporu uygun bulmadığı takdirde gerekçesini kararında gösterir. Bu kararlara karşı itiraz yoluna gidilebilir.
(12) Koşullu salıverilen hükümlünün, denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere, infaz hâkiminin uyarısına rağmen, uymamakta ısrar etmesi hâlinde koşullu salıverilme kararı geri alınır.
(13) Koşullu salıverilme kararının geri alınması hâlinde hükümlünün;
a) Sonraki suçu işlediği tarihten itibaren başlamak ve hak ederek tahliye tarihini geçmemek koşuluyla sonraki işlediği her bir suç için verilen hapis cezasının iki katı sürenin,
b) Yükümlülüklerine aykırı davranması hâlinde, bu yükümlülüklere uymama tarihi ile hak ederek salıverilme tarihi arasındaki süreyi geçmemek koşuluyla ihlalin niteliğine göre takdir edilecek bir sürenin,
Ceza infaz kurumunda aynen çektirilmesine karar verilir. Koşullu salıverilme kararının geri alınmasından sonra aynı hükmün infazı ile ilgili bir daha koşullu salıverilme kararı verilmez.
(14) Denetim süresi yükümlülüklere uygun ve iyi hâlli olarak geçirildiği takdirde, ceza infaz edilmiş sayılır.
(15) Hükümlü, geri kalan süre içinde işlediği kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkûm edilirse ya da bağlı tutulduğu yükümlülükleri yerine getirmezse hükmü veren ilk derece mahkemesinin bulunduğu yer infaz hâkimliği, cezaların toplandığı hâller ile hükmün bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilmiş olması hâlinde ise 101 inci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenen infaz hâkimliği tarafından koşullu salıverilme kararının geri alınmasına dosya üzerinden karar verilir. Bu kararlara karşı itiraz yolu açıktır.
(16) 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap, Dördüncü Kısım, “Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar” başlıklı Dördüncü Bölüm, “Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar” başlıklı Beşinci Bölüm, “Milli Savunmaya Karşı Suçlar” başlıklı Altıncı Bölüm altında yer alan suçlardan birinin bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi dolayısıyla ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde, koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz.
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m. 107 — son değişiklik: 7593 sayılı Kanun
Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Değişiklik geçmişi
İnfaz Kanunu 107, 2005’ten bu yana altı kanunla değişti; en büyük değişiklik 15 Nisan 2020’de yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanundur, son değişiklik 18 Ağustos 2026’da 7593 sayılı Kanunla 5. fıkrada yapıldı. 2020’den önce genel oran üçte iki, örgüt suçlarında dörtte üçtü ve geri almada kalan cezanın tamamı aynen çektiriliyordu.
| Tarih | Değiştiren düzenleme | Ne değişti |
|---|---|---|
| 13.12.2004 (kabul), RG 29.12.2004, yürürlük 1.6.2005 | 5275 sayılı Kanun (ilk metin) | Süreli hapiste oran üçte iki, örgüt suçlarında dörtte üç; denetim süresi kurumda geçirilmesi gereken sürenin yarısı; geri almada kalan cezanın aynen infazı |
| 25.5.2005 (kabul), yürürlük 1.6.2005 | 5351 sayılı Kanun m. 8 | 13. fıkranın (b) bendi, yükümlülüklere aykırılık hâlinde aynen çektirilecek süreyi düzenleyecek biçimde değiştirildi |
| 6.12.2006 (kabul), yürürlük 19.12.2006 | 5560 sayılı Kanun | Maddede değişiklik yaptı (resmî değişiklik listesinde yer alır) |
| 22.7.2010 (kabul), yürürlük 25.7.2010 | 6008 sayılı Kanun m. 9 | 4. fıkraya “Bu fıkra hükümleri çocuklar hakkında uygulanmaz” cümlesi eklendi |
| 20.7.2017 (kabul), yürürlük 5.8.2017 | 7035 sayılı Kanun m. 25 | 15. fıkra, geri alma kararını verecek merci bakımından yeniden düzenlendi |
| 14.4.2020 (kabul), RG 15.4.2020 | 7242 sayılı Kanun m. 48 | Genel oran üçte ikiden yarıya indi ve 2. fıkraya üçte iki oranlı suçların listesi eklendi; örgüt oranı dörtte üçten üçte ikiye indi; denetim süresi kurumda geçirilmesi gereken süre kadar oldu; 9. fıkraya yükümlülükler eklendi; 11. fıkra yeniden yazıldı; geri almada “iki katı süre” kuralı geldi; “hâkim” ibareleri “infaz hâkimi” oldu |
| 8.8.2026 (kabul), RG 18.8.2026 | 7593 sayılı Kanun m. 7 | 5. fıkra yeniden yazıldı: kasten öldürme, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu ticareti ve örgüt kurma suçları 15 yaşına kadar bir günün iki gün sayılması kuralının dışında bırakıldı |
Koşullu salıverilme kuralları “infaz rejimi derhal uygulanır” ilkesinin dışındadır; suç tarihindeki ve sonraki kanunlardan hükümlü lehine olanı uygulanır (TCK 7/2 ve 7/3). Bu yüzden 18 Ağustos 2026’dan önce işlenen bir suçta 7593’ün getirdiği istisnalar uygulanmaz; 30 Mart 2020’den önceki suçlarda ise geçici maddelerle farklı hesaplar öngörülmüştür.
Madde ne diyor? Fıkra fıkra açıklama
İnfaz Kanunu 107 on altı fıkradır: 1-5. fıkralar koşullu salıverilmenin şartını ve oranlarını, 6-10. fıkralar denetim süresini, 11. fıkra kararın usulünü, 12-15. fıkralar geri almayı, 16. fıkra koşullu salıverilmenin hiç uygulanmadığı hâli düzenler.
1. fıkra: iyi hâl şartı
Koşullu salıverilme otomatik değildir; hükümlünün kurumda geçirmesi gereken süreyi iyi hâlli olarak geçirmesi gerekir. İyi hâli idare ve gözlem kurulu en geç altı ayda bir değerlendirir; kurum kurallarına uyum, disiplin cezaları, eğitim ve iyileştirme programlarına katılım, pişmanlık ve tekrar suç işleme riski dikkate alınır (İnfaz Kanunu 89). Olumsuz değerlendirilen hükümlünün yeniden değerlendirilme süresi bir yılı geçemez. Disiplin cezası alan hükümlünün tahliyesinin ertelendiği dosyaları uygulamada sık görüyorum.
2. fıkra: oranlar
Süreli hapis cezasında genel oran yarıdır: 10 yıl hapis alan kişi iyi hâlli olursa 5 yılı kurumda çeker. Ağırlaştırılmış müebbette 30 yıl, müebbette 24 yıl kurumda geçirilir. Fıkranın ikinci cümlesi sekiz bentte üçte iki oranlı suçları sayar: süreli hapse mahkûm edilen kasten öldürme, 87/2-d, işkence ve eziyet, cinsel saldırı (102/2 hariç), reşit olmayanla cinsel ilişki (104/2-3 hariç) ve cinsel taciz, özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar, devlet sırları ve casusluk. Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan ve uyuşturucu ticaretinden hapis alan çocuklar da bu gruptadır; terör ve örgüt suçlarından mahkûm çocuklar ile 2937 sayılı Kanun kapsamındaki suçlarda da oran üçte ikidir.
Listede olmayan bazı ağır suçlarda oran daha yüksektir, ama bu 107’den değil 108. maddeden gelir: nitelikli cinsel saldırı (102/2), çocukların cinsel istismarı, 104/2-3 ve uyuşturucu ticaretinde (188) süreli hapiste oran dörtte üçtür (İnfaz Kanunu 108/9). Tekerrürde oran üçte iki, ikinci defa tekerrürde dörtte üçtür (108/1, 108/3). Hesabı suç türüne göre infaz hesaplama yazısında örnekledim.
3. fıkra: birden fazla cezada üst sınırlar
Birden fazla cezaya mahkûm olan hükümlü için cezalar toplanır ve kurumda geçirilecek süre bir üst sınırla bağlanır: birden fazla ağırlaştırılmış müebbette 36, birden fazla müebbette 30, ağırlaştırılmış müebbet ve süreli hapiste en fazla 36, müebbet ve süreli hapiste en fazla 30, birden fazla süreli hapiste en fazla 28 yıl. Cezalar toplandığında oranla bulunan süre bu sınırları aşıyorsa sınır uygulanır.
Sınır her cezayı içine almaz. Ödenmeyen adli para cezasından çevrilen hapiste koşullu salıverilme uygulanmaz ve bu hapis 28 yıllık sınırın içinde eritilmez; Yargıtay, adli para cezasından çevrili hapsin koşullu salıverilme süresine eklenerek infaz edilmesi gerektiğini kabul ediyor. Adli para cezasının ödenmemesinin sonuçlarını adli para cezası ödenmezse ne olur yazısında anlattım.
4. fıkra: örgüt suçları
Suç işlemek için örgüt kurmak, yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçtan mahkûmiyette oran üçte ikidir; ağırlaştırılmış müebbette 36, müebbette 30 yıl çekilir. Birden fazla cezada üst sınırlar 40, 34, 40, 34 ve 32 yıla çıkar. Oranı zaten üçte ikiden yüksek olan suçlarda, örneğin uyuşturucu ticaretinde, o yüksek oran uygulanır. Bu fıkra çocuklara uygulanmaz.
Fıkranın uygulanması için suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlendiğinin hükümde kabul edilmiş olması gerekir; savcılık bunu infaz aşamasında kendiliğinden varsayamaz. Yargıtay, mahkûmiyet hükümlerinde örgüt faaliyeti kapsamında işlendiğine dair kabul bulunmayan suçlarda koşullu salıverilme süresinin 4. fıkraya göre belirlenemeyeceğine karar verdi. Örgüt üyeliğinde yatar hesabını silahlı örgüt üyeliği yatarı yazısında ayrıca ele aldım.
5. fıkra: 15 yaşına kadar bir gün, iki gün
Hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği her gün, koşullu salıverilme hesabında iki gün sayılır. 18 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren 7593 sayılı Kanunla kasten öldürme (81, 82, 83), cinsel saldırı (102), çocukların cinsel istismarı (103), uyuşturucu ticareti (188) ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma (220) bu kuralın dışına çıkarıldı. Aleyhe bir değişiklik olduğu için bu istisnalar ancak o tarihten sonra işlenen suçlarda uygulanır. Çocuk hükümlülerdeki oranları ve 30 Mart 2020 öncesi suçlar için öngörülen farklı katlamayı çocuklarda infaz ve yatar hesabı yazısında anlattım.
6-10. fıkralar: denetim süresi ve yükümlülükler
Koşullu salıverilen hükümlü bir denetim süresine tabidir. Bu süre, kurumda geçirilmesi gereken süre kadardır, ama süreli hapiste hak ederek tahliye tarihini geçemez. Örneğin 10 yıl hapis alan ve oranı yarı olan hükümlü 5 yılı kurumda çeker; denetim süresi de 5 yıldır ve cezanın bittiği tarihte sona erer. Denetim süresi, hükümlünün fiilen tahliye edildiği tarihte başlar.
İnfaz hâkimi rehber bir uzman görevlendirebilir ve iki yılı geçmemek üzere hükümlüyü belirli bir bölgede denetim altında bulundurma, belirli yerlere gitmeme veya programlara katılma yükümlülüklerine tabi tutabilir. Koşullu salıverilmeden önceki denetimli serbestlik ise 105/A maddesinde düzenlenen ayrı bir infaz usulüdür.
11. fıkra: kararı kim verir, itiraz
Ceza infaz kurumu idaresinin gerekçeli raporu üzerine infaz hâkimi dosya üzerinden karar verir; raporu uygun bulmazsa gerekçesini gösterir. Bu kararlara itiraz edilebilir. İnfaz hâkimliğine başvurunun usulünü infaz hâkimliğine şikâyet yazısında anlattım.
12-15. fıkralar: geri alma ve infazın tamamlanması
Koşullu salıverme kararı iki hâlde geri alınır: hükümlü denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlerse ya da yükümlülüklerine infaz hâkiminin uyarısına rağmen uymamakta ısrar ederse. Taksirli suç veya yalnız adli para cezası gerektiren suç geri almaya yol açmaz. Denetim süresi başlamadan işlenen suç da geri alma sebebi değildir; Yargıtay, koşullu salıverilme kararı geriye dönük bir tarihten geçerli verilmiş olsa bile denetim süresinin fiilen tahliye tarihinde başladığını ve daha önce işlenen suç nedeniyle kararın geri alınamayacağını kabul ediyor.
Geri almanın sonucu 7242 sayılı Kanunla yumuşadı. Bugün hükümlü, sonraki suçu işlediği tarihten başlayarak ve hak ederek tahliye tarihini geçmemek üzere, sonraki her bir suç için verilen hapsin iki katı süreyi cezaevinde aynen çeker; yükümlülük ihlalinde ise ihlalin niteliğine göre takdir edilen bir süre çektirilir. Eskiden suç tarihinden hak ederek tahliye tarihine kadar kalan sürenin tamamı çektiriliyordu; Yargıtay, 2020 öncesinde şartla tahliye edilen hükümlüde de aynen infaz edilecek süre için lehe olan yeni kuralın uygulanmasını karma uygulama yasağına aykırı saymıyor. Yargıtay, iki katı sürenin denetim süresinde işlenen her suç için kendi suç tarihinden başlayarak ayrı ayrı hesaplanıp kararda açıkça gösterilmesini arıyor. Geri alınan karardan sonra aynı hüküm için bir daha koşullu salıverilme verilmez. Denetim süresi yükümlülüklere uygun ve iyi hâlli geçerse ceza infaz edilmiş sayılır. Geri alma kararını hükmü veren ilk derece mahkemesinin bulunduğu yer infaz hâkimliği, cezaların toplandığı hâllerde ise 101/2’ye göre belirlenen infaz hâkimliği dosya üzerinden verir.
16. fıkra: koşullu salıverilmenin hiç uygulanmadığı hâl
Devletin güvenliğine, anayasal düzene veya milli savunmaya karşı suçlardan birinin örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi nedeniyle ağırlaştırılmış müebbet hapse mahkûm olan kişi koşullu salıverilmeden yararlanamaz.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Uygulamada en çok sorulanlar
Koşullu salıverilme hesabını en çok eski tarihli suçlar, tekerrür, denetimli serbestlik ile ilişkisi ve tutuklulukta geçen sürenin düşülmesi değiştirir.
30 Mart 2020’den önce işlenen suçlarda hesap farklı mı?
Evet, 30 Mart 2020’ye kadar işlenen suçlar için geçici maddeler, terör ve bazı ağır suçlar hariç olmak üzere daha lehe hesaplar öngörür. Hangi suçta hangi kuralın uygulandığını 30 Mart 2020 öncesi suçlarda infaz yazısında tablo hâlinde verdim.
Mükerrir olan hükümlü ne kadar yatar?
Tekerrür hâlinde süreli hapiste oran üçte ikidir; müebbette 33, ağırlaştırılmış müebbette 39 yıl çekilir (İnfaz Kanunu 108/1). Tekerrür nedeniyle eklenecek süre, tekerrüre esas cezanın en ağırından fazla olamaz (108/2). Hesabın ayrıntısını mükerrir ne kadar yatar yazısında örneklerle anlattım.
Koşullu salıverilme ile denetimli serbestlik aynı şey mi?
Hayır. Denetimli serbestlik (105/A), koşullu salıverilme tarihine kadar olan son kısmın cezaevi dışında çektirilmesidir ve hükümlü hâlâ cezasını infaz ediyordur. Koşullu salıverilme ise o tarihte başlar ve hükümlü denetim süresine girer.
Tutuklulukta geçen süre hesaptan düşülür mü?
Evet, gözaltı ve tutuklulukta geçen süre cezadan mahsup edilir ve kurumda geçirilmesi gereken süreden düşülür. Hangi tutukluluğun hangi cezadan düşüleceğini tutuklulukta geçen süre cezadan düşülür mü yazısında anlattım.
İlgili maddeler
İnfaz Kanunu 107, yatar hesabını belirleyen maddelerle birlikte okunur.
- İnfaz Kanunu 89: İyi hâlin idare ve gözlem kurulunca en geç altı ayda bir değerlendirilmesini ve ölçütlerini düzenler.
- İnfaz Kanunu 105/A: Koşullu salıverilmeye kalan sürenin denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infazını düzenler.
- İnfaz Kanunu 108: Tekerrürde ve nitelikli cinsel suçlar ile uyuşturucu ticaretinde koşullu salıverilme sürelerini ve oranlarını belirler.
- TCK 7/2 ve 7/3: Koşullu salıverilmede suç tarihinden sonraki kanun değişikliklerinde lehe olan kanunun uygulanacağını düzenler.
- TCK 58/9: Örgüt mensubu suçlu, itiyadi suçlu ve suçu meslek edinen kişi hakkında mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanmasını öngörür.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 22.05.2026 tarihli, 2024/1070 E., 2026/4225 K.
Nitelikli dolandırıcılık suçundan doğrudan verilen hapis cezaları ile adli para cezasından çevrili hapis toplanan ve müddetnamede koşullu salıverilme süresi 28 yıl olarak hesaplanan hükümlü itiraz etmiş, itiraz reddedilmişti. Yargıtay, adli para cezasından çevrili hapiste koşullu salıverilme hükümlerinin uygulanmadığını, bu hapsin 107/3-e’deki 28 yıllık üst sınır içinde eritilmeyip koşullu salıverilme süresine eklenerek ve en fazla 5 yıl olarak çektirilmesi gerektiğini belirterek itirazın reddini kanun yararına bozdu.
… Kural olarak adli para cezasından çevrili hapis cezalarında şartla tahliye hükümleri uygulanmadığından, 5275 sayılı Kanun da, hükümlünün şartla tahliyeye hak kazanabilmesi için iyi halli olarak ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken üst sınırlar içinde eritilmeyip, şartla tahliye süresine eklenmesi suretiyle infaz edilmesi gerektiğinin kabul edilmesi gerekmektedir. …
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 10.11.2025 tarihli, 2023/5756 E., 2025/7893 K.
Kasten öldürme, silahla tehdit ve uyuşturucu ticaretinden müebbet ve süreli hapse mahkûm mükerrir hükümlünün koşullu salıverilme süresi müddetnamede örgüt suçlarına ilişkin 107/4-d’ye göre 34 yıl olarak hesaplanmıştı. Yargıtay, mahkûmiyet hükümlerinde suçların örgüt faaliyeti kapsamında işlendiğine dair bir kabul bulunmadığı için 4. fıkranın uygulanamayacağını, sürenin 107/3-d ve tekerrüre ilişkin 108. madde birlikte gözetilerek hesaplanması gerektiğini belirterek itirazın reddini kanun yararına bozdu.
… Hükümlünün, kasten öldürme, silahla tehdit ve uyuşturucu madde ticareti yapma suçlarını örgüt faaliyeti kapsamında işlediğine dair kesinleşen mahkumiyet hükümlerinde herhangi bir kabul olmamasına ve bu konuda Cumhuriyet savcılığınca infaz aşamasında kesinleşen ve infaza konu yapılan mahkumiyet hükümlerinin örgüt faaliyeti kapsamında işlenip işlenmediği yönünde tereddüt oluştuğu gerekçesiyle tereddütün giderilmesi amacıyla mahkemesine yapılan herhangi bir başvuru ve mahkemesince bu konuda verilen bir karar olmamasına göre, hükümlünün mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilen ve içtima edilen müebbet hapis cezası ile süreli hapis cezasının infazında şartla tahliye tarihinin, 5275 sayılı Kanun’un 107 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde yer alan düzenleme esas alınarak belirlenmesinin mümkün olmadığı …
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 10.04.2026 tarihli, 2025/6071 E., 2026/2776 K.
Hükümlü hakkında 04.09.2022’den geçerli olmak üzere koşullu salıverilme kararı 21.11.2022’de verilmiş, hükümlü 09.10.2022’de işlediği yaralama suçları nedeniyle geri alma kararıyla karşılaşmıştı. Yargıtay, denetim süresinin fiilen tahliye edilen 21.11.2022’de başladığını, suç tarihinde ortada bir koşullu salıverilme kararı ve işlemeye başlamış bir denetim süresi bulunmadığını belirterek geri almaya yönelik itirazın reddini kanun yararına bozdu.
… infaza konu suç nedeniyle dikkate alınması gereken denetim süresinin fiilen tahliye edildiği 21.11.2022 tarihinde başladığının kabul edilmesi gerektiği anlaşılmakla, 09.10.2022 tarihinde henüz hükümlü hakkında verilmiş bir şartla tahliye kararı olmadığından, denetim süresinin işlemeye başladığı da kabul edilemeyeceğinden, hükümlünün 09.10.2022 tarihinde işlediği suçlar nedeniyle şartla tahliye kararının geri alınmasına karar verilmeyeceği …
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 04.07.2025 tarihli, 2024/7719 E., 2025/5519 K.
Kasten öldürme ve başka suçlardan toplam cezası için 2013’te eski infaz kanunu (647 sayılı Kanun) hükümlerine göre şartla tahliye edilen hükümlü, denetim süresinde işlediği hırsızlıktan 10 ay hapis almıştı; infaz hâkimliği ikinci suç tarihinden hak ederek tahliye tarihine kadar 6 yılı aşkın sürenin aynen infazına karar vermişti. Yargıtay, aynen infaz edilecek sürenin belirlenmesinde değişiklik öncesi ve sonrası düzenlemenin karşılaştırılıp lehe olanın uygulanması gerektiğini, bunun karma uygulama yasağına aykırı olmadığını belirterek kararı kanun yararına bozdu; somut olayda 10 aylık cezanın iki katı, eski kurala göre çektirilecek süreden çok daha kısaydı.
… aynen infazına karar verilecek sürenin belirlenmesi açısından lehe kanun ile uygulama yapılmasının karma uygulama yasağına aykırılık olarak değerlendirilemeyeceği …
… Ancak denetim süresi içerisinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı suçtan mahkum olan hükümlü hakkında aynen infazına karar verilecek sürenin belirlenmesi bakımından 7242 sayılı Kanun’un 48. maddesi ile 5275 sayılı Kanun’un 107. maddesinde yapılan değişiklik öncesi ve sonrası düzenlemenin karşılaştırılması ve lehe düzenlemenin tespit edilerek ona göre uygulama yapılması gerekmektedir. …
Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 06.02.2026 tarihli, 2025/4512 E., 2026/785 K.
15 yıl hapisten koşullu salıverilen hükümlü denetim süresinde dört ayrı kasıtlı suç işlemişti; infaz hâkimliği geri alma kararında bunlardan yalnız birini esas alıp iki katı süreyi toplu hesaplamıştı. Yargıtay, 107/13 uyarınca iki katı sürenin her suç için kendi suç tarihinden başlayarak ve hak ederek tahliye tarihini geçmemek üzere ayrı ayrı hesaplanması, hangi tarih aralığını kapsadığının kararda denetime imkân verecek biçimde gösterilmesi gerektiğini belirterek kararı kanun yararına bozdu.
… Mahkemesince, aynen infaz kararında, 7242 sayılı Kanun’un 48 inci maddesi ile değişik 5275 sayılı Kanunun 107 nci maddesinin 13 ncü fıkrası uyarınca denetim süresinde işlenen her bir suç için kendi suç tarihinden başlayarak hak ederek tahliye tarihini geçmemek üzere iki katı sürenin ayrı ayrı hesaplanarak ne kadar sürenin aynen infaz edileceğinin kararda açıkça gösterilmesinin, yanlış hesaplamaların ve infazda oluşabilecek tereddütlerin önüne geçilmesi bakımından büyük önem taşımaktadır. …
Sık Sorulan Sorular
Koşullu salıverilme için cezanın ne kadarı yatılır?
Süreli hapiste genel kural cezanın yarısıdır; kasten öldürme, cinsel saldırı, özel hayata karşı suçlar ve örgüt suçlarında üçte iki, nitelikli cinsel suçlar ve uyuşturucu ticaretinde dörtte üçtür. Müebbette 24, ağırlaştırılmış müebbette 30 yıl yatılır.
Koşullu salıverilme kararını kim verir?
Ceza infaz kurumunun gerekçeli raporu üzerine infaz hâkimi dosya üzerinden karar verir (İnfaz Kanunu 107/11). Bu karara karşı itiraz yolu açıktır.
Denetim süresi ne kadar sürer?
Denetim süresi, kurumda geçirilmesi gereken süre kadardır, ama süreli hapiste hak ederek tahliye tarihini geçemez. Süre fiilen tahliye edilen tarihte başlar.
Koşullu salıverilen kişi yeni suç işlerse ne olur?
Denetim süresinde hapis cezası gerektiren kasıtlı bir suç işlenirse koşullu salıverilme geri alınır ve sonraki suçun cezasının iki katı süre, hak ederek tahliye tarihini geçmemek üzere cezaevinde aynen çektirilir. Taksirli suç geri almaya yol açmaz.
İyi hâlli sayılmazsam ne olur?
İyi hâl şartı gerçekleşmezse koşullu salıverilme kararı verilmez; olumsuz değerlendirilen hükümlü en geç bir yıl içinde yeniden değerlendirilir (İnfaz Kanunu 89/6).
İnfaz Kanunu maddelerinin tamamı
