Yürütmenin durdurulması

Yürütmenin durdurulması (kısaca YD), idari dava sürerken dava konusu işlemin uygulanmasını geçici olarak durduran mahkeme kararıdır (İYUK m. 27). Dava açmak tek başına işlemi durdurmaz (İYUK m. 27/1); işlem hemen sonuç doğuracaksa YD dava dilekçesinde ayrıca istenir. Karar, işlemin uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartları birlikte gerçekleşirse verilir (İYUK m. 27/2; Anayasa m. 125). Şartlardan biri eksikse, işlem ne kadar ağır sonuç doğursa da istem reddedilir.

Bilmeniz gerekenler

• Mahkeme kural olarak önce idarenin savunmasını alır ya da savunma süresinin geçmesini bekler, sonra gerekçeli karar verir. Kararda işlemin neden açıkça hukuka aykırı olduğu ve doğacak zararın ne olduğu yazılmak zorundadır (İYUK m. 27/2).
• Uygulanmakla etkisi tükenecek işlemler savunma alınmadan da geçici olarak durdurulabilir. Kamu görevlilerinin atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği, geçici veya sürekli görevlendirme işlemleri bu istisnadan yararlanamaz (İYUK m. 27/2).
• İstem dilekçeden yerinde görülmezse savunma beklenmeden reddedilebilir (İYUK m. 27/3). Aynı sebeplere dayanarak ikinci kez YD istenemez (İYUK m. 27/10).
• YD kural olarak teminat karşılığında verilir; mahkeme durumun gereğine göre teminat aramayabilir. İdareden ve adli yardımdan yararlanan kişiden teminat alınmaz (İYUK m. 27/6).
• Karara, tebliği izleyen günden itibaren 7 gün içinde ve yalnız bir kez itiraz edilir: idare ve vergi mahkemesi kararlarına karşı bölge idare mahkemesine, bölge idare mahkemesi kararlarına karşı en yakın bölge idare mahkemesine, Danıştay dairesi kararlarına karşı İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna. İtiraz üzerine verilen karar kesindir (İYUK m. 27/7). Danıştay, bu kesin karara karşı kendisine yapılan itirazı incelemeden reddetti.
• İdare YD kararının gereğini gecikmeksizin, her hâlde tebliğden itibaren 30 gün içinde yerine getirir (İYUK m. 28/1). İhale, acele kamulaştırma gibi ivedi yargılama davalarında ve merkezi sınav davalarında YD kararına itiraz yoktur (İYUK m. 20/A, 20/B).

Sık karıştırılan

YD, işlemin iptali değildir; dava sürerken verilen geçici bir ara karardır ve davanın sonucunu belirlemez. Vergi davaları ayrı bir kurala tabidir: vergi davasının açılması, dava konusu kısmın tahsilini kendiliğinden durdurur (İYUK m. 27/4); bu kural memur, imar veya ruhsat işlemleri gibi diğer idari işlemlere uygulanmaz. Kararın istinaf veya temyiz edilmesi de ilk derece kararının uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; bu aşamada da durdurma ayrıca istenir (İYUK m. 52/1). Ceza yargılamasındaki itiraz ise başka bir kurumdur ve süresi iki haftadır (CMK m. 268/1); YD kararına itiraz süresi 7 gündür.

Danıştay Kararı

Danıştay 8. Daire, 30.01.2024 tarihli, 2024/109 E., 2024/250 K.

Davacı, meslek odasına üye kaydı başvurusunun zımnen reddine karşı açtığı davada YD istedi; idare mahkemesi istemi reddetti, bölge idare mahkemesi itirazı kesin olarak reddetti. Davacı aynı karara bir kez daha itiraz etti, o da incelenmeden reddedildi; bunun üzerine Danıştay’a itiraz etti. Danıştay, bölge idare mahkemesinin itirazın reddine dair kararına karşı Danıştay’a itiraz yolu kanunda öngörülmediği için başvuruyu incelemeden reddetti. YD ret kararına yalnız bir kez itiraz edebildiğiniz için itiraz dilekçenizi ilk seferde eksiksiz hazırlayın.

… ilk derece mahkemesinden istenilen dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulması talebinin reddine ilişkin karara yapılan itirazın Bölge İdare Mahkemesince incelenerek kesin olarak karar verildiği, Bölge İdare Mahkemesince verilen itirazın reddi kararına karşı Danıştay’a itiraz yoluyla başvurulabileceğine ilişkin bir düzenlemeye 2577 sayılı Kanunda yer verilmediği görüldüğünden davacının itiraz başvurusunun incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır. …

↑ Metne dön