İdareye Başvurdum Cevap Vermedi: 30 Gün, Zımni Ret, Dava

İdareye Başvurdum Cevap Vermedi: 30 Gün Dolunca Ne Olur?

30 gün dolduğunda isteğiniz kanunen reddedilmiş sayılır ve 60 günlük dava süreniz kendiliğinden başlar (İYUK 10/2). İdarenin ayrıca size “reddettik” yazısı göndermesi gerekmez; sessizliğin kendisi bir zımni ret işlemidir ve bu işleme karşı iptal davası açılır. Kanunun ilgili fıkrası şöyle:

İYUK 10/2: (2) (Değişik: 10/6/1994-4001/5 md.) Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler.

Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

Bu fıkra, ortada henüz bir işlem yokken idareden bir şey yapmasını istediğiniz başvurular içindir: emekli aylığının yeniden hesaplanması, kadroya geçirilme, fark ödemesi, imar planında değişiklik, bir belgenin düzenlenmesi gibi. 30 günlük süre 14 Temmuz 2021’den beri geçerlidir; bu tarihten önce yapılmış başvurularda eski 60 günlük süre uygulanır (İYUK Geçici 10). İnternette hâlâ “60 gün içinde cevap verilmezse” yazan kaynaklar eski metne dayanır.

Gün hesabı: zımni ret ne zaman oluşur, dava son günü ne zaman?

Zımni ret, başvuruyu izleyen günden saymaya başlanan 30. günde oluşur; 60 günlük dava süresi de ertesi günden itibaren işler. Tatil günleri süreye dahildir, son gün tatile denk gelirse süre izleyen ilk iş gününün bitimine uzar (İYUK 8/2). Aşağıdaki örnekte adli ara verme yoktur:

1. Başvuru 5 Ekim 2026 Pazartesi günü kurumun evrak kaydına girdi.
2. 30. gün 4 Kasım 2026 Çarşamba’dır; idare o güne kadar cevap vermediği için istek reddedilmiş sayıldı.
3. 60 günlük dava süresi 5 Kasım’da işlemeye başladı; 60. gün 3 Ocak 2027 Pazar’a denk geldiği için son gün 4 Ocak 2027 Pazartesi oldu.

Hesaba başvurunun kuruma ulaştığı ve kayda girdiği günden başlayın; postaya verdiğiniz gün değil. Bu yüzden dilekçeyi elden verip üzerine tarih ve sayı yazdırmak ya da kurumun elektronik başvuru kaydını saklamak gerekir. Son gün 20 Temmuz ile 31 Ağustos arasındaki adli ara vermeye rastlarsa, süre ara vermenin bitimini izleyen günden itibaren 7 gün uzar (İYUK 8/3). Genel dava süresinin başlangıcı ve özel süreli işler için İYUK 7. madde sayfasına bakabilirsiniz.

Başvurunuz İYUK 10 mu, İYUK 11 mi? Fark Neden Önemli?

Başvurunuz yeni bir işlem istiyorsa İYUK 10, size bildirilmiş bir işlemi kaldırtmak istiyorsa İYUK 11 kapsamındadır; cevapsızlığın sonucu bu ayrıma göre değişir. İYUK 10’da 30 günün sonunda tam 60 günlük süre başlar. İYUK 11’de ise başvuru, işlemin tebliğinden sonra işlemeye başlamış dava süresini yalnız durdurur; 30 gün dolunca başvuruya kadar geçen günler düşülür ve kalanı işler (İYUK 11/3).

Örneğin bir atama işlemi size tebliğ edildikten 40 gün sonra idareye itiraz ettiyseniz, idare sustuğunda elinizde yalnız 20 gün kalır. Bu 20 günü “nasılsa cevap gelecek” diye harcayan kişi davayı süreden kaybeder. Danıştay 10. Daire, 47. günde yapılan başvurunun zımnen reddinden sonra kalan 13 günü kaçıran davacının davasını süre aşımıyla reddetti. İYUK 11 başvurusunun nasıl yazılacağını, hangi makama verileceğini ve örnek metnini idareye başvuru dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

İdare “İnceleniyor” Dedi: Kesin Olmayan Cevapta Ne Yapmalı?

Kesin olmayan cevapta iki yolunuz var: yazıyı ret sayıp dava açmak ya da kesin cevabı başvurudan itibaren en çok 4 ay beklemek (İYUK 10/2). “Talebiniz değerlendiriliyor” gibi bir yazı aldıysanız ve beklemeyi seçtiyseniz, beklediğiniz sürece dava süresi işlemez. Görüş yazışması, komisyon toplantısı ya da başka bir kurumdan bilgi beklendiğini söyleyen cevaplar bu türdendir.

Dört ay, başvuru tarihinden itibaren sayılır, ara cevabın tarihinden değil. 5 Ekim 2026’da başvurduysanız bekleme en geç 5 Şubat 2027’de biter. Bu tarihe kadar kesin cevap gelmezse beklemenin hukuki koruması da biter; dava süresini o günden itibaren hesaplayın ve 60 günü doldurmadan dava açın. Bu örnekte son gün 6 Nisan 2027 Salı’dır.

Uygulamada en çok gördüğüm hata, idarenin ikinci ve üçüncü kez “inceleniyor” yazması üzerine beklemeyi sürdürmektir. Ara cevap kaç kez gelirse gelsin dört aylık sınır uzamaz. Belirsiz bir yazı aldıysanız ve talebiniz zaman kaybına gelmiyorsa, beklemek yerine yazıyı ret sayıp dava açmak çoğu dosyada daha güvenlidir.

Süreyi Kaçırdım, İdare Sonradan Cevap Verdi: Dava Hakkım Döner mi?

İYUK 10’a göre yaptığınız başvuruda evet: dava açmadıysanız ya da davanız süreden reddedildiyse, 30 günden sonra gelen cevabın tebliğinden itibaren 60 gün içinde yeniden dava açabilirsiniz (İYUK 10/2 son cümle). Bu kural sessiz kalan idarenin geç verdiği kesin cevabın yeni bir işlem gibi değerlendirilmesini sağlar. Cevap yazısının size tebliğ edildiği günü belgeleyin; zarf, e-Devlet bildirimi veya elektronik tebligat kaydı burada belirleyicidir.

İYUK 11’de böyle bir kapı yoktur. Tebliğ edilmiş bir işleme itiraz ettiyseniz ve 30 günlük sessizlikten sonra kalan sürenizi kaçırdıysanız, idarenin sonradan gönderdiği ret yazısı süreyi canlandırmaz. Süresinde dava açılmamış bir işlemi aynı konuda yeni bir dilekçe vererek tekrar dava edilebilir hâle getirmek de Danıştay’ın yerleşik uygulamasında kabul görmez.

Her zaman istenebilen taleplerde durum farklıdır. Danıştay 6. Daire, taşınmaz maliklerinin İYUK 10’a göre her zaman plan değişikliği isteyebileceğini, ama hisseli taşınmazda başvurunun bütün maliklerce yapılması gerektiğini, aksi hâlde başvurunun reddinin süresi geçmiş plana karşı dava hakkını yeniden açmayacağını kabul etti. Yeni başvuruyla süreyi kurtarmayı düşünüyorsanız, başvurunun usulüne uygun yapıldığından emin olun.

CİMER, Bilgi Edinme ve Ombudsman Başvurusu Dava Süresini Etkiler mi?

CİMER başvurusu 3071 sayılı Dilekçe Hakkı Kanunu ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında bir başvurudur; içeriği bir işlem talebiyse ona verilen cevap da, cevapsızlık da dava süresini işletebilir. 3071 sayılı Kanun’un 7. maddesi idareye 30 gün içinde gerekçeli cevap verme yükümlülüğü yükler. Danıştay 2. Daire, CİMER üzerinden verilen cevaplar üzerine de, cevapsız kalan dilekçenin zımni reddinden sonra da 60 gün içinde açılmayan davayı süre aşımıyla reddetti. “CİMER’e yazdım, resmî bir şey değil” düşüncesi bu yüzden yanıltıcıdır.

Bilgi edinme başvurusunda kurum istenen bilgiye 15 iş günü içinde erişim sağlar; başka bir birimden ya da kurumdan görüş gerekiyorsa süre 30 iş gününe çıkar ve uzatma 15 iş günü dolmadan size gerekçesiyle bildirilir (4982 sayılı Kanun m.11). Talep reddedilirse 15 gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu’na itiraz edebilirsiniz; itiraz dava süresini durdurur (m.13). İtiraz metni için bilgi edinme başvurusu ve itiraz dilekçesi örneğini kullanabilirsiniz.

Kamu Denetçiliği Kurumu’na (Ombudsman) başvurmak için önce İYUK’taki idari başvuru yollarını tüketmeniz gerekir. Bu başvuru, idarenin cevabının tebliğinden ya da idare cevap vermediyse Kanun’un bu başvuru için esas aldığı altmış günlük sürenin bitiminden itibaren 6 ay içinde yapılır (6328 sayılı Kanun m.17/7). Dava süresi içinde yapılan başvuru dava süresini durdurur (m.17/8); Kurum başvuruyu reddederse ya da 6 ayda sonuçlandıramazsa süre kaldığı yerden işler (m.21/1, 21/3). Ombudsman kararı idareyi bağlamaz; dava hakkınızı korumak için kalan günlerinizi ayrıca takip edin.

Cevap Vermeyen İdareye Hangi Dava Açılır, Mahkeme Ne Yapabilir?

Zımni ret işlemine karşı idare mahkemesinde iptal davası açılır; talebiniz para ise iptal ile birlikte tam yargı davası da açılabilir (İYUK 2/1, 12). Dava dilekçesinde başvuru tarihini, zımni retin oluştuğu günü ve varsa ara cevabı ayrıca yazın; mahkeme süreyi bu tarihlere göre denetler. İptal davasının şartlarını ve dilekçenin içeriğini iptal davası nedir, nasıl açılır yazısında adım adım bulabilirsiniz.

Dava, kural olarak işlemi yapan idarenin bulunduğu yer idare mahkemesinde açılır (İYUK 32/1). İmar ve ruhsat gibi taşınmaza ilişkin işlerde taşınmazın bulunduğu yer, memurun özlük ve parasal haklarında görevli bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir (İYUK 33/3, 34/1). Harç ve posta gideri dava açılırken yatırılır; tutarlar her yıl güncellenir. Talebiniz acilse dilekçede yürütmenin durdurulmasını da isteyebilirsiniz; bunun şartlarını yürütmenin durdurulması talepli iptal davası dilekçesi sayfasında bulabilirsiniz.

İdarenin bir eylemi yüzünden zarara uğradıysanız (yol çalışmasında aracınızın zarar görmesi gibi) sıra farklıdır: önce idareye başvurmak zorunludur. Bu başvuru eylemi öğrendiğiniz tarihten itibaren 1 yıl, her hâlde eylem tarihinden itibaren 5 yıl içinde yapılır; 30 gün cevap gelmezse dava süresi işler (İYUK 13/1). Bu başvurunun metni için tam yargı ön başvuru dilekçesi örneğine bakabilirsiniz.

Mahkeme idarenin yerine geçip ödemeyi yapmaz, sizi atamaz ya da belgeyi düzenlemez. Ret işlemini iptal eder; idare de kararın tebliğinden itibaren en geç 30 gün içinde karara uygun yeni işlemi kurmak zorundadır (İYUK 28/1). Mahkemenin kararına itiraz etmek isterseniz yol idare mahkemesi kararına istinaf başvurusudur.

Yaşanmış Olaydan

Bir bakanlığın taşra biriminde çalışan memur müvekkilim, önceki kurumunda geçen hizmetinin kademe ve derece ilerlemesinde değerlendirilmesi için kurumuna dilekçe vermişti. Kurum yaklaşık üç hafta sonra “talebiniz incelenmektedir, sonucu ayrıca bildirilecektir” yazısını gönderdi, bir süre sonra ikinci bir ara yazı daha geldi. Müvekkilim bekledi; bana geldiğinde başvurunun üzerinden üç buçuk ay geçmişti.

İlk iş başvurunun kayıt tarihini kurum evrak biriminden belgeledik ve dört aylık bekleme sınırının dolmasına yaklaşık iki hafta kaldığını gördük. Kesin cevabı beklemedik; ara yazıları ret sayarak görev yaptığı yerdeki idare mahkemesinde iptal ve tam yargı davasını birlikte açtık. Dilekçede başvuru tarihini, iki ara cevabı ve süre hesabını ayrı ayrı gösterdik. Kurum savunmasında süre itirazında bulunmadı, esasa ilişkin savunma yaptı.

Mahkeme, hizmetin bir bölümünün değerlendirilmemesini hukuka aykırı bularak işlemin bu kısmını iptal etti ve aradaki farkın ödenmesine karar verdi; diğer bölüm için talebimizi mevzuata uygun bulmadı. Kurum kararın ardından yeni intibak işlemi yaptı. Müvekkilim dört ay dolduktan sonra da cevap bekleyip 60 günlük dava süresini geçirseydi, haklı çıktığı kısım için bile dava açamayacaktı.

Danıştay Kararları

Danıştay 10. Daire, 23.12.2025 tarihli, 2025/4109 E., 2025/6386 K.

Bir dernek, Resmî Gazete’de yayımlanan bir tebliğ değişikliğinin kaldırılması için yayımdan 47 gün sonra idareye başvurdu; idare 30 gün içinde cevap vermedi ve başvuru zımnen reddedilmiş sayıldı. Dernek davayı zımni retten yaklaşık iki ay sonra açtı. Danıştay 10. Daire, İYUK 11 başvurusunun düzenleyici işlemlere karşı da yapılabileceğini, ancak başvurunun dava süresini yalnız durdurduğunu belirtti; başvuruya kadar 47 gün geçtiği için zımni retten sonra yalnız 13 gün kaldığını, bu sürenin 29.05.2025’te dolduğunu kabul ederek davayı süre aşımıyla reddetti. İtiraz ettiğiniz işlemde zımni retten sonra elinizde yalnız kalan günler vardır.

… İlgililerin, altmış günlük dava açma süresi içerisinde doğrudan dava açmak yerine işlemi tesis eden idarenin hiyerarşik olarak üstü olan makama veya üst makam yoksa işlemi tesis eden makama başvurarak işlemin düzeltilmesini isteme hakkına sahip oldukları açık olup; kanun koyucu tarafından, 2577 sayılı Kanun’un 11. maddesi uyarınca yapılacak başvuruya konu edilebilecek işlemin niteliği bakımından düzenleyici ya da bireysel işlem gibi bir ayrıma gidilmemiş, 11. maddenin kapsamı salt bireysel işlemlerle sınırlandırılmamıştır. …

… düzenlemenin ilan edildiği tarihten 47 gün sonra başvurunun yapıldığı dikkate alındığında, anılan maddenin 2. fıkrası uyarınca başvurunun zımnen reddedilmiş sayıldığı 16/05/2025 tarihinden itibaren kalan 13 günlük sürenin 29/05/2025 (Perşembe) tarihinde sona erdiği, bu nedenle en geç bu tarihte davanın açılması gerekirken 16/07/2025 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır. …

↑ Metne dön

Danıştay 6. Daire, 03.12.2025 tarihli, 2022/5369 E., 2025/6415 K.

Bir binadaki kat malikleri, taşınmazlarının park ve yol alanında bırakıldığı imar planının değiştirilmesi için belediye meclisine başvurdu; başvuru reddedilince hem ret kararına hem de plana karşı dava açtılar. İlk derece mahkemesi davayı reddetti, bölge idare mahkemesi istinafı reddetti. Danıştay 6. Daire, maliklerin İYUK 10’a göre her zaman plan değişikliği isteyebileceğini, ancak başvurunun taşınmazın bütün maliklerince yapılması gerektiğini, usulüne uygun olmayan başvurunun reddinin kesinleşmiş plana karşı dava süresini yeniden açmayacağını belirterek kararı bozdu; bütün maliklerin başvurup başvurmadığının araştırılmasını, başvuru usulüne uygunsa ruhsatlı binayı zorunluluk göstermeden park ve yol alanında bırakan planın şehircilik ilkelerine aykırılığının gözetilmesini istedi. Yeni başvuruyla dava hakkı kazanmak, başvurunun usulüne uygun olmasına bağlıdır.

… ilgililerce 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesi uyarınca taşınmazları ile ilgili olarak mülkiyet hakkı kapsamında her zaman plan değişikliği isteminde bulunabilecekleri ve istemlerinin reddi üzerine dava açma süresi içinde bu istemlerinin reddine ilişkin işlem ile birlikte veya ayrı olarak imar planına karşı dava açılabileceği açıktır. …

… Taşınmaz maliklerinin tamamı tarafından yapılmış bir başvuru bulunmaması durumunda, mevzuata aykırı olarak yapılmış imar planı değişikliği başvurusu söz konusu olmakta, bu başvuru ise tüm maliklerin iradesini yansıtmadığından, hukuk aleminde sonuç doğuracak bir işlem tesis edilmesini sağlamaya elverişli nitelikte değildir. …

↑ Metne dön

Danıştay 2. Daire, 15.05.2024 tarihli, 2023/7023 E., 2024/2935 K.

Bir grup mali hizmetler uzmanı, bir yönetmelik maddesinin değiştirilmesi için bakanlığa CİMER üzerinden birkaç kez başvurdu ve cevaplar yine CİMER üzerinden verildi; davacılardan birinin uzmanlığa atanma dilekçesi ise cevapsız kaldı. Dava, yönetmelik değişikliğinden ve bu başvurulardan çok sonra, Aralık 2023’te açıldı. Danıştay 2. Daire, ilk derece mahkemesi sıfatıyla baktığı davada, ne yönetmeliğin yayımından ne CİMER cevaplarından ne de cevapsız dilekçenin zımni reddinden itibaren 60 gün içinde dava açılmadığını belirterek davayı süre aşımıyla reddetti. CİMER cevabı ve idarenin sessizliği de dava süresini işletir.

… Bu durumda Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 60 gün içinde ve davalı idareye yapılan CİMER başvurularına verilen cevaplar üzerine, süresinde davanın açılmadığı gibi Van Yüzüncü Yıl Üniversitesinin 06/05/2022 günlü dilekçesinin ise zımnen reddedildiği, zımnen ret tarihinden itibaren de 60 gün içinde davanın açılmadığı görüldüğünden, bu davanın esasının süre aşımı nedeniyle incelenemeyeceği açıktır. …

↑ Metne dön