Tutuklama

Tutuklama bir ceza değil, koruma tedbiridir. Amacı kaçma ve delil karartma tehlikesini önlemektir; kişinin suçlu olduğu anlamına gelmez. Tutuklu kalınan süre, mahkûmiyet hâlinde cezadan düşülür (TCK m. 63).

Ayrıntılı rehber: tutuklamanın hangi hâllerde uygulandığı

Bilmeniz gerekenler

• Soruşturmada savcının istemiyle sulh ceza hâkimi, kovuşturmada mahkeme karar verir (CMK m. 101/1). Savcı tutuklama kararı veremez.
• Kararı öğrenmeden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir; sulh ceza hâkiminin tutuklama kararına itirazı asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler (CMK m. 268). Ayrıntı: tutuklama kararına itiraz.
• Yalnız adli para cezası gerektiren ve üst sınırı 2 yılı geçmeyen suçlarda (vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç) tutuklama yapılamaz (CMK m. 100/4).
• Tutukluluğun kanuni üst sınırları vardır; soruşturmada en geç 30 günde bir incelenir (CMK m. 102, 108). Bkz. tutukluluk süresi.

Sık karıştırılan

Gözaltı kolluk ve savcılık aşamasında saatlerle sınırlı bir özgürlük kısıtlamasıdır. Adli kontrol ise kişiyi tutuklamadan, imza veya yurt dışı yasağı gibi yükümlülüklerle serbest bırakır.

Sık sorulan sorular

Tutuklu ile hükümlü arasındaki fark nedir?

Tutuklu, hakkında henüz kesin hüküm olmayan ve yargılama sürerken cezaevinde tutulan kişidir; hükümlü ise mahkûmiyeti kesinleşmiş kişidir. Tutuklunun suçlu olduğu kabul edilmez.

Tutuklanan kişinin ailesine haber verilir mi?

Evet. Tutuklama ve tutukluluğun uzatılmasına ilişkin her karar, hâkim kararıyla tutuklunun bir yakınına veya belirlediği kişiye gecikmeden bildirilir (CMK m. 107/1).

Tutuklu ne zaman tahliye talebinde bulunabilir?

Her zaman. Şüpheli veya sanık soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında tahliye isteyebilir; ret kararına itiraz edilebilir (CMK m. 104).

Haksız yere tutuklanan kişi tazminat alabilir mi?

Evet. Örneğin tutuklandıktan sonra beraat eden veya hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilen kişi Devlet aleyhine tazminat isteyebilir (CMK m. 141/1-e). Başvuru, kararın kesinleştiğinin tebliğinden itibaren 3 ay, her hâlde kesinleşmeden itibaren 1 yıl içinde yapılır (CMK m. 142/1).