Düzelterek onama

Yargıtay hukuka aykırılık gördüğü hükmü normalde bozar ve dosya yeniden yargılama için geri döner. Ancak hata yeni delil toplanmasını ya da olayın yeniden değerlendirilmesini gerektirmiyorsa, dosyayı geri göndermek yalnız zaman kaybıdır. Bu durumda Yargıtay yanlışı kendisi giderir ve kararın geri kalanını onar. Hüküm, düzeltilmiş hâliyle kesinleşir.

Kanundaki yeri

CMK 303, Yargıtay’ın bozmak yerine kendisinin düzeltme yapabileceği hâlleri sayar: ek araştırma gerekmeden beraat ya da düşme kararı verilmesi gerekiyorsa; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının istemine uygun olarak cezanın alt sınırdan verilmesi uygun görülüyorsa; suç doğru nitelendirildiği hâlde yalnız kanun maddesinin numarası yanlış yazılmışsa; hükümden sonra çıkan kanun cezayı azaltmış ya da fiili suç olmaktan çıkarmışsa; yaş küçüklüğü indirimi hiç ya da yanlış yapılmışsa; artırım ve indirim hesabında maddi hata varsa; TCK 61’deki hesap sırası gözetilmemişse ve yargılama gideri ya da avukatlık ücreti tarifeye aykırıysa. Bölge adliye mahkemesi de benzer hataları CMK 280/1’e göre kendisi düzeltir; onun kararında bu sonuç “düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi” diye yazılır.

Uygulamada ne anlama gelir

Düzelterek onama kararı geldiğinde dosya ilk derece mahkemesine yeni bir yargılama için dönmez; düzeltilmiş hüküm kesinleşir ve infaz aşamasına geçilir. Düzeltme çoğu zaman cezanın bir miktar azalması, yanlış hesaplanmış bir indirimin doğru yapılması ya da vekâlet ücretinin değişmesi gibi sınırlı bir sonuç doğurur. Kararda düzeltme olsa da mahkûmiyet yerinde kalmıştır ve bundan sonra olağan kanun yolu yoktur. Kesinleşmenin sonuçları için kesinleşme maddesine bakabilirsiniz.

Örnek

Suç tarihinde on altı yaşında olan bir sanığa verilen cezada yaş küçüklüğü indirimi yanlış oranla uygulanmıştır. Sanığın doğum ve suç tarihleri dosyada açıkça belli olduğu için Yargıtay dosyayı bozup geri göndermez; indirimi doğru oranla kendisi yapar, cezayı buna göre azaltır ve hükmü bu hâliyle onar. Çocukların yargılandığı mahkemelerin işleyişini çocuk mahkemesi nasıl işler yazısında bulabilirsiniz.

Sık karıştırılan

Onama, hükümde hiçbir hukuka aykırılık bulunmadığında verilir; düzelterek onamada ise bir hata vardır ama giderilmesi yeniden yargılama gerektirmez. Bozma kararı ise hatanın ancak yeni bir yargılamayla giderilebileceği hâllerde verilir.

Sık sorulan sorular

Düzelterek onama ile bozma arasındaki fark nedir?

Düzelterek onamada dosya geri dönmez, hüküm düzeltilmiş hâliyle kesinleşir. Bozmada ise dosya ilk derece ya da bölge adliye mahkemesine gider ve yeniden yargılama yapılır.

Düzelterek onanan karara itiraz edebilir miyim?

Doğrudan hayır; karar kesinleşir. Ancak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından, karara Ceza Genel Kurulu önünde itiraz etmesini isteyebilirsiniz; sanık lehine itirazda süre aranmaz (CMK m. 308).

Düzeltme cezamı artırabilir mi?

Hükmü yalnız siz ya da sizin lehinize başkası temyiz ettiyse hayır; yeni hüküm önceki cezadan ağır olamaz. Savcı ya da katılan aleyhinize temyiz ettiyse düzeltme cezayı artıracak yönde de olabilir.

Düzelterek onamadan sonra ne olur?

Dosya ilk derece mahkemesine döner, kesinleşme işlemleri yapılır ve hüküm infaz için Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir. Cezanın infazı düzeltilmiş süre üzerinden hesaplanır.