Adli kontrol

Adli kontrol, tutuklamaya göre daha hafif bir koruma tedbiridir: kişi serbest kalır ama hâkimin belirlediği yükümlülüklere uymak zorundadır. Kararı soruşturmada savcının istemi üzerine sulh ceza hâkimi, kovuşturmada mahkeme verir; savcı adli kontrol kararı veremez. Tutuklama yasağı bulunan suçlarda da adli kontrol uygulanabilir.

Ayrıntılı rehber: adli kontrolün ne olduğu ve hangi yükümlülükleri içerdiği

Bilmeniz gerekenler

• Karara öğrenmeden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir; sulh ceza hâkimliği kararında itirazı yargı çevresindeki asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler. Ayrıntılar adli kontrole itiraz yazısındadır.
• Yükümlülüğe isteyerek uyulmazsa, verilebilecek cezanın miktarına bakılmaksızın tutuklama kararı verilebilir (CMK m. 112/1).
• Adli kontrolde geçen süre kural olarak cezadan düşülmez; tedavi yükümlülüğü bunun istisnasıdır, konutu terk etmeme yükümlülüğünde ise her iki gün bir gün sayılır (CMK m. 109/6).
• Devamının gerekip gerekmediği en geç dört ayda bir incelenir; kaldırılması talebine beş gün içinde karar verilebilir.

Sık karıştırılan

Adli kontrol tutuklama değildir; bir ceza da değildir, yalnız dosya sürerken uygulanan geçici bir tedbirdir. Yurt dışı çıkış yasağı ise adli kontrol yükümlülüklerinden yalnızca biridir.

Sık sorulan sorular

Adli kontrol ile denetimli serbestlik arasındaki fark nedir?

Adli kontrol, dosya sürerken şüpheli veya sanığa uygulanan geçici bir tedbirdir. Denetimli serbestlik ise kural olarak kesinleşmiş bir cezanın infazı sırasında veya cezaya bağlı olarak hükümlüye uygulanır.

Ev hapsi adli kontrolden farklı bir şey mi?

Hayır. Halk arasında ev hapsi denen konutu terk etmeme yükümlülüğü, adli kontrol yükümlülüklerinden biridir (CMK m. 109/3-j). Bu yükümlülük altında geçen her iki gün cezadan bir gün olarak düşülür.

Adli kontrol en fazla ne kadar sürer?

Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde en çok iki yıldır ve zorunlu hâllerde bir yıl uzatılabilir; ağır cezalık işlerde en çok üç yıldır; zorunlu hâllerde gerekçeyle en çok üç yıl (terör ve devlet güvenliği suçlarında dört yıl) uzatılabilir (CMK m. 110/A). Çocuklarda bu süreler yarı oranında uygulanır.

Adli kontrol sabıka kaydına işler mi?

Hayır. Adli kontrol bir ceza değil geçici bir tedbirdir; adli sicil kaydı oluşturmaz.