UYAP
UYAP, Türkiye’deki yargı birimlerinin ortak bilişim sistemidir. Bir ceza dosyasında yapılan neredeyse her işlem, ifade tutanağından iddianameye, duruşma zaptından gerekçeli karara kadar bu sistemde oluşturulur ve saklanır. Avukatlar dilekçelerini bu sistem üzerinden gönderir, vatandaşlar da kendi dosyalarının bir kısmını buradan izleyebilir.
Kanundaki yeri
Ceza Muhakemesi Kanunu, her türlü ceza muhakemesi işleminde UYAP’ın kullanılacağını ve bu işlemlere ilişkin bütün veri, belge ve kararların UYAP’ta işlenip saklanacağını söyler. Kanundaki istisnalar dışında dosyalar güvenli elektronik imza ile UYAP’tan incelenebilir ve işlem yapılabilir. Elektronik imzalı belge ile elle imzalanmış belge çelişirse UYAP’taki elektronik imzalı belge geçerli sayılır. Elektronik ortamda yapılan işlemlerde süre gün sonunda biter (CMK m. 38/A).
Uygulamada ne anlama gelir
Duruşma günü, dosyanın aşaması, verilen kararlar gibi bilgiler çoğu zaman UYAP üzerinden ve e-Devlet bağlantısıyla görülebilir; nasıl izleneceği ceza davası nasıl takip edilir yazısında anlatılır. Ancak soruşturma dosyalarında gizlilik ve kısıtlama kararı nedeniyle içeriğin bir kısmı ya da tamamı görünmeyebilir. Hakkınızdaki yakalama kararı veya gizli yürütülen işlemler de her zaman ekranınıza yansımaz. Bu yüzden ekranda bir kayıt görmemek, dosya olmadığı anlamına gelmez; öğrenme yolları için hakkımda soruşturma var mı ve aranıyor muyum nasıl öğrenirim yazılarına bakabilirsiniz. Avukatınızın dosya inceleme yetkisi de büyük ölçüde UYAP üzerinden kullanılır.
Örnek
Sanığın avukatı, gerekçeli kararın tebliğinden sonraki iki haftalık istinaf süresinin son gününde dilekçesini akşam saat 23.30’da UYAP üzerinden elektronik imzayla gönderir. Elektronik işlemlerde süre gün sonunda bittiği için başvuru süresinde yapılmış sayılır. Aynı dilekçe kâğıt olarak verilecek olsaydı adliyenin mesai saatleri içinde teslim edilmesi gerekirdi.
Sık karıştırılan
UYAP, SEGBİS ile karıştırılır. UYAP dosyaların tutulduğu ana sistemdir. SEGBİS ise ifade, sorgu ve tanık dinlemesinin görüntülü bağlantıyla yapılmasını sağlayan ses ve görüntü bilişim sistemidir.
Sık sorulan sorular
UYAP ile e-Devlet arasındaki fark nedir?
UYAP yargının kendi bilişim sistemidir ve dosyalar orada tutulur. e-Devlet ise devletin genel hizmet kapısıdır; dava ve soruşturma bilgilerinin bir kısmını UYAP’tan alarak vatandaşa gösterir.
Avukatım olmadan dosyamın içeriğini görebilir miyim?
Kısmen evet. Taraf olduğunuz dosyaların bazı bilgilerini kendiniz görebilirsiniz; belgelerin ne kadarına erişebileceğiniz dosyanın türüne, evresine ve gizlilik durumuna göre değişir.
UYAP’ta karar görünüyorsa kesinleşmiş midir?
Hayır. Kararın sisteme girmesi kesinleştiğini göstermez; kanun yolu süreleri geçince ya da üst mahkeme incelemesi bitince kesinleşme ayrıca işlenir.
UYAP’tan yapılan başvuru kâğıtla yapılan başvuruyla aynı değerde midir?
Evet. Güvenli elektronik imzayla UYAP üzerinden yapılan işlem, kanundaki istisnalar dışında kâğıt başvuruyla aynı sonucu doğurur (CMK m. 38/A).
Bu terim sizin dosyanızda mı geçiyor?
Tanım genel bilgi verir; sizin olayınızda ne anlama geldiğini birlikte değerlendirelim.