Gözaltı

Yakalama ile gözaltı arka arkaya gelir ama aynı şey değildir: yakalama kişinin özgürlüğünün fiilen kısıtlanmasıdır, gözaltı ise savcı serbest bırakmadığında bu kısıtlamanın belirli bir süre devam ettirilmesidir. Gözaltındaki kişi genellikle nezarethanede tutulur, ifadesi alınır ve süre sonunda ya serbest bırakılır ya da hâkim önüne çıkarılır.

Ayrıntılı rehber: gözaltı süresinin ne kadar olduğu ve istisnaları

Bilmeniz gerekenler

• Süre yakalama anından itibaren 24 saattir; en yakın hâkime götürmek için gereken yol süresi buna eklenir, ancak 12 saati geçemez (CMK m. 91/1).
• Toplu suçlarda savcı süreyi her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün uzatabilir (CMK m. 91/3).
• Gözaltı kararına karşı kişi, avukatı veya yakınları sulh ceza hâkimine başvurabilir; hâkim 24 saat dolmadan karar verir (CMK m. 91/5).
• Bir yakınınıza ya da belirlediğiniz kişiye gecikmeden haber verilir (CMK m. 95/1); avukatınızla her zaman görüşebilirsiniz (CMK m. 154/1).

Başvuru yolu için gözaltına itiraz, ziyaret ve görüşme için gözaltındaki kişiyle görüşülebilir mi yazılarına bakabilirsiniz.

Sık karıştırılan

Gözaltı tutuklama değildir. Gözaltına savcı karar verir ve süresi saatlerle, günlerle sınırlıdır; tutuklamaya ise ancak hâkim karar verir ve kişi ceza infaz kurumuna gönderilir. Gözaltından sonra serbest bırakılmanız, hakkınızdaki soruşturmanın bittiği anlamına gelmez.

Sık sorulan sorular

Gözaltı ile tutuklama aynı şey mi?

Hayır. Gözaltına kural olarak savcı, suçüstü hâlinde kolluk amiri karar verir (CMK 91) ve süresi saatler ya da birkaç günle sınırlıdır; tutuklamaya ise yalnız hâkim karar verir ve kişi ceza infaz kurumuna gönderilir.

Gözaltındayken ifade vermek zorunda mıyım?

Hayır. Suçlama hakkında açıklama yapmama hakkınız vardır ve bu hak ifade başında size hatırlatılmalıdır (CMK m. 147/1-e). Yalnız kimliğinize ilişkin sorulara doğru cevap vermek zorundasınız (CMK m. 147/1-a); ayrıntı susma hakkı maddesinde.

Gözaltında avukat tutamıyorsam ne olur?

Avukat istediğinizi ve seçecek durumda olmadığınızı söylerseniz baro tarafından size bir müdafi görevlendirilir (CMK m. 147/1-c, 150/1). Bu avukatla ifade öncesinde ve sırasında görüşebilirsiniz.

Gözaltından sonra mutlaka tutuklanır mıyım?

Hayır. Savcı sizi ifadeden sonra serbest bırakabilir ya da tutuklama veya adli kontrol istemiyle sulh ceza hâkimine sevk edebilir; tutuklamaya yalnız hâkim karar verir. Serbest bırakılmanız soruşturmanın bittiği anlamına gelmez.