Tahliye

Tahliye kararını soruşturmada sulh ceza hâkimi, dava açıldıktan sonra davaya bakan mahkeme verir. Savcı da soruşturma evresinde tutuklamanın gereksiz kaldığı kanısına varırsa şüpheliyi kendiliğinden serbest bırakır (CMK 103/2). Tahliye çoğu zaman adli kontrol yükümlülüğüyle birlikte verilir.

Ayrıntılı rehber: tahliye talebinin nasıl hazırlanıp verildiği

Bilmeniz gerekenler

• Tahliye talebinin sayı sınırı yoktur; soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında istenebilir (CMK 104/1).
• Talebin reddine karşı itiraz yolu açıktır (CMK 104/2); süre kararı öğrenmeden itibaren iki haftadır.
• Tahliye beraat değildir; dava sürer, sonunda mahkûmiyet de çıkabilir.
• Hâkimin neye baktığını tahliye kararında belirleyici ölçütler yazısında bulabilirsiniz.

Sık karıştırılan

Hükümlünün cezaevinden çıkması da günlük dilde “tahliye” diye anılır, ama bu farklı bir kurumdur. Kesinleşmiş cezası olan kişi koşullu salıverilme ya da denetimli serbestlik ile çıkar; burada karar verilirken tutuklama ölçütlerine değil, infaz kurallarına bakılır.

Sık sorulan sorular

Gözaltından serbest bırakılmak ile tahliye aynı şey mi?

Hayır. Tahliye, hâkim kararıyla tutuklanmış kişinin serbest bırakılmasıdır; gözaltındaki kişi ise henüz tutuklanmamıştır ve savcının kararıyla ya da hâkimin tutuklama talebini reddetmesiyle serbest kalır.

Tahliye talebi için avukat şart mı?

Hayır. Şüpheli veya sanık tahliyeyi kendisi isteyebilir (CMK 104/1); red kararına itiraz dilekçesini de cezaevi müdürlüğüne vermesi yeterlidir (CMK 263/1).

Tahliye edilen kişi tekrar tutuklanabilir mi?

Evet. Tahliyeyle birlikte verilen adli kontrol yükümlülüklerine bilerek uymazsanız ceza sınırı aranmadan tutuklanabilirsiniz (CMK 112/1); yeni deliller ya da mahkûmiyet hükmüyle de yeniden tutuklama gündeme gelebilir.

Tutuklu kaldıktan sonra beraat edersem tazminat isteyebilir miyim?

Evet. Kanuna uygun tutuklandıktan sonra beraat eden ya da kovuşturmaya yer olmadığı kararı alan kişi Devletten maddi ve manevi tazminat isteyebilir (CMK 141/1-e). Başvuru, kararın kesinleştiğinin size tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşmeden itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır (CMK 142/1).