Sanık

Savcılık aşamasında aynı kişiye şüpheli denir; iddianame mahkemece kabul edildiği anda sıfat sanığa döner. Sanık olmak suçlu olmak anlamına gelmez: hüküm kesinleşinceye kadar masumiyet karinesi sürer. Mahkûmiyet kesinleşince kişi hükümlü olur.

Ayrıntılı rehber: Şüpheli ile sanık arasındaki fark ve hangi aşamada olduğunuz

Bilmeniz gerekenler

• Kural olarak sanık yokken duruşma yapılmaz; geçerli mazereti olmadan gelmeyen sanığın zorla getirilmesine karar verilir (CMK m. 193/1). Bazı durumlarda duruşmadan vareste tutulma istenebilir.
• Susma hakkınız ve müdafi yardımı alma hakkınız kovuşturmada da sürer (CMK m. 147).
• Sanık hükme karşı istinaf ve temyize başvurabilir; yalnız sanık lehine başvurulmuşsa ceza ağırlaştırılamaz (CMK m. 283).
• Şikâyete bağlı suçta mağdurun vazgeçmesi davayı düşürür; ancak sanık vazgeçmeyi kabul etmezse dava sürer (TCK m. 73/6). Bkz. şikâyetten vazgeçme.

Sık karıştırılan

Şüpheli soruşturmada, sanık kovuşturmada, hükümlü ise kesinleşmiş mahkûmiyetten sonra kullanılan sıfattır. Beraat eden ya da davası düşen kişi hükümlü olmaz.

Sık sorulan sorular

Sanık ile tutuklu aynı şey mi?

Hayır, sanık kovuşturma evresindeki kişinin sıfatıdır; tutuklu ise hakkında tutuklama tedbiri uygulanan kişidir. Sanıkların çoğu tutuksuz yargılanır; tutuklama soruşturmada şüpheliye de uygulanabilir.

Sanık olmak adli sicil kaydına işlenir mi?

Hayır, dava devam ederken adli sicil kaydı oluşmaz. Adli sicile yalnız kesinleşmiş mahkûmiyet işlenir; beraat veya düşme kararı kayıt oluşturmaz.

Sanık yurt dışına çıkabilir mi?

Hakkınızda yurt dışına çıkış yasağı yoksa çıkabilirsiniz. Ancak duruşmalara katılma yükümlülüğünüz sürer; geçerli mazeretsiz gelmezseniz zorla getirilmenize karar verilebilir (CMK m. 193/1).

Sanığın son sözü nedir?

Mahkeme hükmü açıklamadan önce son söz, duruşmada hazır bulunan sanığa verilir (CMK m. 216/3). Bu, savunmanıza eklemek istediklerinizi söyleyebileceğiniz son andır.