Yurt dışı çıkış yasağı

Bu yasak tutuklama yerine ya da tahliyeyle birlikte en sık verilen adli kontrol yükümlülüğüdür. Soruşturmada sulh ceza hâkimi, dava açıldıktan sonra mahkeme verir; savcı tek başına bu kararı veremez. Yasak, kaldırılıncaya ya da dosya bitinceye kadar sürer.

Ayrıntılı rehber: yurt dışı çıkış yasağının kaldırılması

Bilmeniz gerekenler

• Karara kararı öğrenmeden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir; sulh ceza kararında itirazı asliye ceza hâkimi inceler (CMK 268/3-b).
• Yasağın sürüp sürmeyeceği en geç dört ayda bir incelenir (CMK 110/4); kaldırma talebine beş gün içinde karar verilebilir (CMK 111/1).
• Yasağı çiğneyip çıkmaya çalışana, ceza sınırı aranmadan tutuklama kararı verilebilir (CMK 112/1).
• Yasakta geçen süre cezadan düşülmez.

Sık karıştırılan

Adli kontrol olarak verilen çıkış yasağı, pasaport verilmemesi ya da pasaporta konan idari kısıtlamalarla aynı şey değildir; bunların dayanağı ve kaldırılma yolu farklıdır. Bu ayrım pasaport almaya engel suçlar yazısında anlatılıyor.

Sık sorulan sorular

Adli kontrol ile yurt dışı çıkış yasağı aynı şey mi?

Hayır. Yurt dışı çıkış yasağı, adli kontrol tedbirlerinden yalnız biridir (CMK 109/3-a); adli kontrol ayrıca imza, araç kullanmama, güvence ödeme gibi başka yükümlülükleri de kapsayabilir. Hakkınızda yalnız imza yükümlülüğü varsa yurt dışına çıkmanız yasak değildir.

Belirli bir seyahat için yasak geçici olarak kaldırılabilir mi?

Evet, istenebilir. Hâkim veya mahkeme, şüpheli ya da sanığı bir yükümlülükten geçici olarak muaf tutabilir (CMK 110/2, 111/1); tedavi, iş ya da aile nedeniyle yapılan bu talebin kabulü hâkimin takdirindedir.

Yasak olup olmadığını nasıl öğrenirim?

Yasak çoğu zaman sorgu sırasında verilir ve karar size açıklanır (CMK 35/1). Emin değilseniz dosyanın bulunduğu savcılık ya da mahkemeden, ya da avukatınız aracılığıyla öğrenebilirsiniz.

Kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilirse yasak kalkar mı?

Evet. Kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla şüpheli serbest kalır, adli kontrol tedbirleri de sona erer (CMK 103/2).