İstinaf

Asliye ceza ya da ağır ceza mahkemesi mahkûmiyet, beraat veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi bir hüküm kurduğunda, bu karara karşı gidilecek ilk yol istinaftır. Bölge adliye mahkemesi dosyaya yalnız usul açısından bakmaz; delillerin doğru değerlendirilip değerlendirilmediğini de inceler, gerekirse duruşma açar.

Ayrıntılı rehber: İstinaf başvuru süresi ve süreyi kaçırırsanız ne olacağı

Bilmeniz gerekenler

• Süre, gerekçeli hükmün size tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m. 273/1); duruşmada kısa kararın okunduğu gün değil.
• Dilekçe hükmü veren mahkemeye verilir; tutukluysanız cezaevi müdürlüğüne beyanla da başvurabilirsiniz (CMK m. 263).
• Yalnız sanık lehine başvurulmuşsa yeni hüküm önceki cezadan ağır olamaz (CMK m. 283).
• Hapisten çevrilenler hariç 15.000 TL dahil adli para cezasına mahkûmiyet gibi bazı hükümler istinafa kapalıdır (CMK m. 272/3).
• Süre geçerse hüküm kesinleşir; elinizde olmayan bir sebeple kaçırdıysanız eski hale getirme isteyebilirsiniz.

Sık karıştırılan

İstinaf hükme karşıdır. Tutuklama, adli kontrol ya da el koyma gibi hükümden önceki kararlara karşı yol ise itirazdır. Bölge adliye mahkemesinin kararına karşı gidilen bir sonraki basamak da temyizdir; onun süresi de gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır.

Sık sorulan sorular

İstinaf ile temyiz arasındaki fark nedir?

İstinaf ilk derece mahkemesinin hükmüne karşı bölge adliye mahkemesine, temyiz ise bölge adliye mahkemesinin kararına karşı Yargıtay’a gidilen yoldur. Temyiz her dosyada açık değildir; örneğin beş yıl veya daha az hapis cezasına karşı istinaf başvurusunun esastan reddi temyiz edilemez (CMK m. 286/2-a).

İstinafa başvurursam cezam hemen infaz edilir mi?

Hayır, mahkûmiyet hükmü kesinleşmedikçe infaz edilmez (5275 SK m. 4/1). Ancak tutukluysanız tutukluluğunuz istinaf incelemesi sırasında da sürebilir.

İstinaf dilekçesine itiraz sebeplerimi yazmak zorunda mıyım?

Hayır, sanık ve katılan dilekçede sebep göstermese de bölge adliye mahkemesi incelemeyi yapar (CMK m. 273/4). Yine de hükmün hangi noktada hatalı olduğunu yazmanız, incelemenin o noktaya yönelmesini sağlar.

Avukatım olmadan istinafa başvurabilir miyim?

Evet, hükmü veren mahkemeye dilekçe vererek ya da zabıt kâtibine beyanda bulunarak kendiniz başvurabilirsiniz (CMK m. 273/1). Tutukluysanız cezaevi müdürüne beyan da yeterlidir (CMK m. 263/1).

Kimse başvurmasa da hüküm istinafta incelenir mi?

Kural olarak hayır; ancak on beş yıl ve daha fazla hapis cezası içeren hükümler bölge adliye mahkemesince kendiliğinden incelenir (CMK m. 272/1).