Olağanüstü itiraz

Yargıtay dairesinin kararıyla ceza dosyası normalde son durağına ulaşır. Olağanüstü itiraz, bu kararın Yargıtay içinde bir kez daha, bu kez Ceza Genel Kurulunda incelenmesini sağlayan istisnai yoldur. Taraflar bu yolu kendileri kullanamaz; itiraz yetkisi yalnız Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısındadır. Sanık, katılan ve suçtan zarar gören ise Başsavcılıktan itiraz yapılmasını isteyebilir.

Kanundaki yeri

CMK 308’e göre Başsavcı, yargı yeri belirlenmesi ve görevsizlik kararları dışında Yargıtay ceza dairelerinin bütün kararlarına, kendiliğinden ya da istem üzerine itiraz edebilir. Süre, dosyanın Başsavcılığa teslim edildiği tarihten itibaren üç aydır; sanık lehine itirazda süre aranmaz. Süre, 12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 sayılı Kanunla üç aya çıkarıldı; önceki düzenlemede otuz gündü. İstemde bulunabilecek kişiler sanık, sanık adına kanun yoluna başvurabilecekler, katılan ve katılan sıfatını alabilecek şekilde suçtan zarar görenlerdir (CMK 308/4). Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin kesin kararları için benzer yetki bölge adliye mahkemesi Cumhuriyet başsavcılığına tanınmıştır; orada süre bir aydır (CMK 308/A).

Uygulamada ne anlama gelir

Yargıtay dairesi kararını verdikten sonra hukuka aykırılık bulunduğunu düşünen sanık veya katılan, gerekçeli bir dilekçeyle Başsavcılığa başvurarak itiraz yoluna gidilmesini ister. Başsavcılık bu istemle bağlı değildir; itiraza gerek görmezse karar olduğu gibi kalır. İtiraz edilirse dosya önce kararı veren daireye gider; daire itirazı yerinde görürse kendi kararını düzeltir, görmezse dosyayı Ceza Genel Kuruluna gönderir (CMK 308/2-3). Yeni sürenin hangi dosyalara uygulandığı dahil 7589’un getirdiklerini 12. Yargı Paketi neler getirdi yazısında bulabilirsiniz.

Örnek

Yargıtay dairesi, sanığın kasten yaralamadan aldığı mahkûmiyete karşı temyiz istemini esastan reddeder. Sanığın avukatı, meşru savunma şartlarının hiç tartışılmadığını düşünerek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına itiraz istemli bir dilekçe verir. Başsavcılık dosyayı inceler ve itirazı yerinde bulursa Ceza Genel Kuruluna itiraz eder. Daire kararını düzeltmezse dosya Genel Kurula gider ve son sözü Genel Kurul söyler.

Sık karıştırılan

Olağanüstü itiraz, kanun yararına bozma ile karıştırılır. Kanun yararına bozma, istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşen kararlar için Adalet Bakanlığının talebiyle işletilir (CMK 309); olağanüstü itiraz ise Yargıtay dairesinin verdiği kararlara karşıdır. Yargılamanın yenilenmesi ise yeni delil gibi kanunda sayılan sebeplerle kesin hükmün yeniden ele alınmasıdır.