İnfaz hâkimliği

İnfaz hâkimliği 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile kurulmuştur. Hükümlü ve tutukluların barındırılması, sağlık, ziyaret, nakil, izin ve disiplin cezalarıyla ilgili şikâyetleri inceler. Koşullu salıverilme, denetimli serbestlik, mahsup ve cezaların toplanması gibi infaz kararlarını da bu hâkimlik verir.

Ayrıntılı rehber: infaz hâkimliğine şikâyet başvurusunun nasıl yapıldığı

Bilmeniz gerekenler

• Şikâyet, işlemi öğrenmeden itibaren 15 gün, her hâlde işlem tarihinden itibaren 30 gün içinde yapılır (4675 SK m. 5).
• Hükümlü veya tutuklunun kendisi, avukatı ve kanunda sayılan yakınları (eş, ana, baba, çocuk, kardeş) başvurabilir.
• Şikâyet, işlemi kendiliğinden durdurmaz; karar kural olarak duruşma yapılmadan, dosya üzerinden verilir.
• Karara tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilir; itirazı ağır ceza mahkemesi inceler (4675 SK m. 6).
• Koşullu salıverilme raporunu ve denetimli serbestlik talebini de infaz hâkimi karara bağlar (5275 SK m. 105/A, 107/11).

Sık karıştırılan

Sulh ceza hâkimliği soruşturma aşamasındaki tutuklama, arama ve el koyma gibi kararları verir. İnfaz hâkimliği ise hüküm kesinleştikten sonraki infaz sürecine ve cezaevindeki uygulamalara bakar. Denetimli serbestlik yükümlülüğünü ihlal sonuçları için denetimli serbestlik ihlali yazısına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

İnfaz hâkimliği ile infaz savcılığı arasındaki fark nedir?

İnfazı Cumhuriyet başsavcılığı yürütür; çağrı kâğıdı, yakalama emri ve süre hesabı savcılığın işidir. İnfaz hâkimliği ise cezaevi idaresinin ve savcılığın işlemlerine karşı şikâyetleri inceleyen ve koşullu salıverilme gibi kanunda sayılan kararları veren hâkimdir.

İnfaz hâkimliğine şikâyet için avukat şart mı?

Hayır. Hükümlü veya tutuklu dilekçesini kendisi verebilir; dilekçe cezaevi müdürlüğü ya da Cumhuriyet başsavcılığı aracılığıyla da sunulabilir ve en geç 3 gün içinde hâkimliğe gönderilir. Sözlü şikâyet tutanağa bağlanır (4675 SK m. 5).

İnfaz hâkimliği şikâyete ne kadar sürede karar verir?

Kural olarak bir hafta içinde, duruşma yapmadan dosya üzerinden karar verir; önce savcının yazılı görüşünü alır (4675 SK m. 6).

İnfaz hâkimi şikâyet edilen işlemi durdurabilir mi?

Evet, ama istisnaen. İşlem açıkça hukuka aykırıysa ve uygulanması giderilmesi güç veya imkânsız sonuçlar doğuracaksa hâkim işlemin ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebilir (4675 SK m. 5).