İnfaz savcılığı

Mahkeme hükmü verip karar kesinleştiğinde dosya mahkemeden çıkar ve infaz için Cumhuriyet başsavcılığına gider. Başsavcılık içinde bu işleri yürüten birime uygulamada infaz bürosu ya da infaz savcılığı denir. Kanunda bu adla ayrı bir makam yoktur; işi yapan, başsavcılıktaki Cumhuriyet savcısıdır.

Kanundaki yeri

5275 sayılı Kanunun 5. maddesine göre mahkeme, kesinleşen hükmü başsavcılığa gönderir ve cezanın infazını Cumhuriyet savcısı izler ve denetler. Başsavcılık hükmü infaz defterine kaydeder, cezanın süresine göre çağrı kâğıdı veya yakalama emri çıkarır (m. 20/2) ve hükümlüye cezaevine giriş ile tahliye tarihini gösteren bir belge verir (m. 20/4). Adli para cezasında savcı otuz gün içinde ödeme emri tebliğ eder; ödenmezse cezayı hapse çevirir (m. 106/2-3). Kasıtlı suçlarda 3 yıl, taksirli suçlarda 5 yıl veya daha az hapis cezalarında infazın ertelenmesi (m. 17) ve hastalık nedeniyle geri bırakma (m. 16/3) kararları da başsavcılıkça verilir.

Uygulamada ne anlama gelir

Cezanız kesinleştikten sonra muhatabınız mahkeme değil, başsavcılığın infaz bürosudur. Müddetname burada hazırlanır; erteleme, taksit veya ödeme talepleri buraya yapılır. Hapis cezasının ertelenmesi için başvuru yolu cezanın infazının ertelenmesi yazısında, para cezası süreci adli para cezası ödenmezse ne olur yazısında anlatılıyor. Ceza hesabında bir duraksama olursa ya da savcılık işleminin hukuka aykırı olduğu düşünülürse karar yetkisi infaz hâkimliğine aittir (m. 98/1-b).

Örnek

Bir kişinin 10 ay hapis cezası, mahkemece adli para cezasına çevrilmiş ve karar kesinleşmiştir. Dosya başsavcılığın infaz bürosuna gelir; savcı ödeme emri gönderir. Kişi süresinde büroya başvurarak cezanın üçte birini öder ve kalanının taksitle ödenmesini ister. Ödemeyi aksatmazsa dosya hapse çevrilmeden kapanır.

Sık karıştırılan

İnfaz savcılığı ile infaz hâkimliği karıştırılır. Savcılık cezanın yerine getirilmesini yürütür; infaz hâkimliği ise hükümlünün bu işlemlere ve cezaevi idaresine karşı şikâyetlerini inceleyen yargı merciidir. Yargılamayı yürüten soruşturma savcısı da genellikle infaz işlerine bakan savcıdan farklı kişidir.