Yatar süre

“Yatar” kelimesi kanunda geçmez; avukatların, cezaevindeki kişilerin ve ailelerin kullandığı bir ifadedir. Mahkemenin verdiği ceza ile cezaevinde geçirilecek süre aynı değildir. Yatar süre, koşullu salıverilme oranı uygulanıp mahsuplar düşüldükten sonra kalan kısımdır; denetimli serbestlikle dışarıda geçirilen dönem de çoğu zaman ayrıca hesaba katılır.

Ayrıntılı rehber: infaz hesaplamasının adım adım nasıl yapıldığı

Bilmeniz gerekenler

• Süreli hapiste genel oran cezanın yarısıdır; suç türüne göre 2/3 veya 3/4 olabilir (5275 SK m. 107, 108). Suça özgü örnekler: kasten öldürmede yatar, dolandırıcılıkta yatar.
• Gözaltı ve tutuklulukta geçen süre cezadan düşülür (TCK m. 63/1).
• Açık cezaevindeki iyi hâlli hükümlü, koşullu salıverilmeye 1 yıl kala denetimli serbestliğe ayrılabilir (m. 105/A).
• Kesin tarih savcılığın düzenlediği müddetnamede yazar. 30/3/2020 öncesi suçlarda geçici maddeler farklı hesap öngörebilir.

Sık karıştırılan

Yatar süre, cezanın kendisi değildir. Koşullu salıverilen kişinin cezası bitmemiştir; kalan kısmı denetim süresi olarak dışarıda geçirir.

Sık sorulan sorular

Yatar süre ile denetim süresi arasındaki fark nedir?

Yatar süre cezanın cezaevinde geçen kısmıdır; denetim süresi ise koşullu salıverilmeden sonra kalan ve dışarıda geçirilen kısımdır. Denetim süresi iyi geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır.

5 yıl hapis cezası alan kişi ne kadar yatar?

Genel orana tabi bir suçta ve mahsup yoksa koşullu salıverilme 2 yıl 6 ayda gelir. Açık cezaevine geçip şartları taşırsa son 1 yılı denetimli serbestlikle dışarıda geçirebileceği için cezaevinde geçen süre yaklaşık 1 yıl 6 aya iner; kesin hesap müddetnamede yazar.

Daha önce sabıkası olanın yatarı artar mı?

Evet, önceki mahkûmiyet tekerrüre esas alınmışsa artar. Mükerrirlerde süreli hapiste oran 2/3, ikinci kez tekerrürde 3/4 olur (5275 SK m. 108/1, 108/3).

Adli para cezasından çevrilen hapiste yatar hesabı nasıl yapılır?

Bu hapiste koşullu salıverilme uygulanmaz ve infaz ertelenemez (5275 SK m. 106/9). Hükümlü önce kamuya yararlı işte çalıştırılır; kalan günlere karşılık gelen parayı öderse çalışma veya hapis sona erer (m. 106/3, 106/8).