Denetimli Serbestlik Nedir, Şartları Neler? Tam Rehber

Denetimli Serbestlik Aslında Ne Demek, Tahliye mi Değil mi

Denetimli serbestlik bir af değildir, beraat hiç değildir. Ceza aynen devam eder; hükümlü kurumun dışındadır ama denetimli serbestlik müdürlüğünün gözetimi altındadır. Bu yüzden dosyada “tahliye” yazmaz, “denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infaz” yazar. Yükümlülüklere uymamakta ısrar ederseniz infaz hâkimi kararıyla kalan süreyi açık ceza infaz kurumunda çekersiniz.

Uygulamada üç ayrı şey aynı adla anıldığı için ciddi kafa karışıklığı yaşanıyor. Birincisi, büyük ihtimalle sizin aradığınız, 5275 sayılı Kanunun 105/A maddesindeki denetimli serbestliktir: ceza kesinleşmiştir, kişi cezaevindedir ve cezasının koşullu salıverilme tarihine kadarki kısmını dışarıda çeker. İkincisi, koşullu salıverildikten sonra başlayan denetim süresidir (5275 m.107/6). Üçüncüsü, kişi cezaevine hiç girmeden mahkemenin ya da savcının verdiği denetimli serbestlik tedbiridir: hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), hapis cezasının ertelenmesi ve kullanmak için uyuşturucu bulundurma dosyasında kamu davasının açılmasının ertelenmesi bu gruptadır.

HAGB’de kişi hiç cezaevine girmez; denetim süresini temiz geçirirse dava düşer.

CMK 231/10: (10) Denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak, davanın düşmesi kararı verilir.

Ertelemede ise mahkûmiyet vardır, ceza infaz edilmez ve hâkim bir denetim süresi belirler. Bu sürenin sınırlarını TCK 51/3 gösterir.

TCK 51/3: (3) Cezası ertelenen hükümlü hakkında, bir yıldan az, üç yıldan fazla olmamak üzere, bir denetim süresi belirlenir. Bu sürenin alt sınırı, mahkûm olunan ceza süresinden az olamaz.

Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr adresinden alınmaktadır.

Kullanmak için uyuşturucu bulundurma dosyasında savcı kamu davasının açılmasını beş yıl erteler ve en az bir yıl denetimli serbestlik tedbiri uygular; süre altışar aylık dilimlerle en çok iki yıl uzatılabilir (TCK 191/2-3). Bu dosyadaki imza ve test takvimini uyuşturucuda denetimli serbestlik yazısında anlattım. CMK 171’deki genel kamu davasının açılmasının ertelenmesi ise ayrıca yükümlülük öngörmez; beş yıl içinde kasıtlı suç işlenmezse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir (CMK 171/4).

Koşullu salıverildikten sonra da denetim var mı?

Evet; koşullu salıverilen hükümlü, kurumda geçirmesi gereken süre kadar bir denetim süresi geçirir ve bu süre hak ederek tahliye tarihini geçemez (5275 m.107/6). İnfaz hâkimi bu dönemde, iki yılı geçmemek üzere bölgede denetim, belirli yerlere gitmeme veya programa katılma yükümlülüğü koyabilir (107/9). Bu dönemde hapis cezası gerektiren kasıtlı bir suç işlemek ya da hâkimin uyarısına rağmen yükümlülüklere uymamakta ısrar etmek koşullu salıverilmenin geri alınmasına yol açar (107/12); süre iyi hâlle geçerse ceza infaz edilmiş sayılır (107/14).

Denetimli Serbestlik Şartları 2026: Kimler Yararlanabilir?

İlk şart, cezanın kesinleşmiş ve infaza başlanmış olmasıdır. İkinci şart, hükümlünün koşullu salıverilme tarihine bir yıl veya daha az süre kalmış olmasıdır (5275 m.105/A/3’teki hâllerde iki veya üç yıl). Eski tarihli suçlarda geçici maddeler bu süreyi uzatır; terör, örgüt ve bazı cinsel suçlar ise bu uzatmalardan tamamen ya da kısmen yararlanamaz. 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlarda ayrıca koşullu salıverilmeye kadar kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az onda biri (en az 5 gün) cezaevinde geçirilmiş olmalıdır (5275 m.105/A/1). Üçüncü şart, kural olarak açık ceza infaz kurumunda bulunmak ya da açığa ayrılma koşullarını taşımaktır.

Dördüncü ve pratikte en çok sorun çıkaran şart iyi haldir. İyi hal, idare ve gözlem kurulunun hükümlünün kurumdaki tutumunu, çalışma durumunu, eğitim ve iyileştirme programlarına katılımını değerlendirmesiyle belirlenir. Gözlem raporunda yazılı olup henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında kurul iyi hal kararı veremez (Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik m.110/1; bundan sonra Ceza İnfaz Kurumları Yönetmeliği). Kurulun olumsuz kanaati somut gerekçeye dayanmalıdır; Yargıtay, somut tespite dayanmayan ve kurumun önceki kararıyla çelişen iyi hal reddinin kaldırılmasını yerinde buluyor. Beşinci olarak hükümlünün talebi gerekir; kurum kendiliğinden harekete geçmez.

Bazı hükümlüler için kanun ayrıca kolaylık tanır. Ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen hükümlülerde süre üç yıl, sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlülerde iki yıldır; kanun bu hâllerde yalnız süreyi uzatır, diğer şartları kaldırmaz. Buna karşılık terör suçları ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçların bir kısmında eski tarihli suçlara tanınan uzatılmış süreler uygulanmaz; bu dosyalarda genel süre geçerlidir. Terör ve örgüt suçlarında genel süre de ancak hükümlünün örgütten ayrıldığı idare ve gözlem kurulu kararıyla tespit edilirse işler (Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m.8/1-ç, m.6/2-ç); tespit yoksa denetimli serbestlik yoktur. 30 Mart 2020 ve öncesinde işlenen terör dışı örgüt suçlarında ise Geçici 6/3 ile kapalı kurumdan 3 yıl kala ayrılmak mümkündür. Hakkında ikinci defa tekerrür hükümleri uygulananlar ve ağırlaştırılmış müebbet hükümlüleri de Yönetmelik gereği açığa ayrılamadığı için (m.8/1-a, b) 30 Mart 2020’den sonra işlenen suçlarda uygulamada denetimli serbestlikten yararlandırılmaz. Dosyanızdaki suç niteliğini bilmeden tarih hesaplamak boşa emektir.

İlgili yazı: Koşullu Salıverilme Nedir, Şartları Neler? Kaç Yıl Yatar

Açık Cezaevine Geçmeden Denetimli Serbestlik Olur mu?

Kural olarak hayır; denetimli serbestlik, esas olarak açık kurumda bulunan hükümlüler için tasarlanmış bir infaz biçimidir. Kapalı kurumdaki bir hükümlünün doğrudan denetimli serbestliğe ayrılması kural olarak mümkün değildir. Bu nedenle önce açığa ayrılma sırası gelmeli, hükümlü açık kuruma nakledilmelidir. Açık cezaevine ayrılma şartları ayrı bir yönetmelikle düzenlenmiştir ve orada da iyi hal, kalan ceza miktarı ve suç türü belirleyicidir. Yargıtay da kapalı kurumdaki hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanabilmesi için süre şartının yanında açık kuruma ayrılma kararı ya da hakkı bulunması gerektiğini kabul ediyor.

Sık karşılaştığım tablo şudur: hükümlünün denetimli serbestlik tarihi yaklaşmıştır, ancak açığa ayrılma kararı çıkmamıştır. Bu durumda tarih gelse bile dosya ilerlemez. Yapılması gereken, denetimli serbestlik dilekçesi yazmadan önce açığa ayrılma talebini takip etmektir.

Açık kuruma geçtikten sonra firar etmek veya izinden dönmemek, tabloyu tamamen değiştirir. Bu davranış hem yeni bir soruşturmaya hem de kapalı kuruma iadeye yol açar. Kapalıya iade edilen hükümlünün denetimli serbestlik ihtimali uzun süre kapanır.

İlgili yazı: İnfaz Hesaplama Nasıl Yapılır: Kaç Yıl Yatılır?

Hasta, Yaşlı ve Çocuklu Hükümlüde Denetimli Serbestlik Ne Zaman Başlar?

0-6 yaş çocuğu olan kadın hükümlü koşullu salıverilmeye 2 yıl, ağır hasta, engelli veya kocamış hükümlü 3 yıl kala denetimli serbestliğe ayrılabilir (5275 m.105/A/3). Hastalık, engellilik veya kocama; Adli Tıp Kurumundan ya da tam teşekküllü hastanenin sağlık kurulundan alınıp Adli Tıp Kurumunca onaylanan raporla belgelenir (105/A/3-b), tek hekim raporu yetmez. İmza yükümlülüğü de bu hükümlüye uygulanmaz (Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.83/5).

30 Mart 2020 ve öncesinde işlenen suçlarda süre daha uzundur: 0-6 yaş çocuklu kadın ve 70 yaşını bitirmiş hükümlüde 4 yıl; ağır hasta, engelli veya kocamış olup 65 yaşını bitirmiş hükümlüde ise koşullu salıverilmeye kadarki sürenin tamamı (Geçici 6/2). Kasten öldürme, cinsel suçlar, özel hayata karşı suçlar, devlet güvenliğine karşı suçlar ve terör suçları bu kolaylığın dışındadır. Örnek hesapları çocuklu kadın hükümlünün infazı ve 65 yaş üstü hükümlüler yazılarında bulabilirsiniz. Hastalık cezaevinde hayatı tehdit ediyorsa denetimli serbestliği beklemek gerekmez; hasta hükümlünün tahliyesi yazısındaki yollara bakın.

Uyuşturucu ve Terör Suçlarında Denetimli Serbestlik Nasıl İşler?

Uyuşturucu ticaretinde denetimli serbestlik vardır ve kural olarak koşullu salıverilmeye 1 yıl kala başlar; terör suçlarında ise örgütten ayrılma tespit edilmeden uygulanmaz. TCK 188’de koşullu salıverilme oranı dörtte üçtür (5275 m.108/9). 30 Mart 2020 ve öncesindeki ticaret suçlarında Geçici 6’nın 3 yılı yoktur; 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenip örgüt faaliyeti kapsamında olmayanlarda ise Geçici 10/6’nın 3 yıllık erken çıkışı uygulanır, çünkü uyuşturucu ticareti o fıkranın istisnaları arasında değildir. Hesap örnekleri uyuşturucu ticaretinde yatar yazısında.

Kullanmak için bulundurmadan (TCK 191) hükümlü olanlar denetimli serbestlikte ayrıca tedavi ve rehabilitasyon programına katılır (105/A/5). Savcılığın ertelediği eski bir kullanma dosyasında yeniden kullanmak ise ayrı suç sayılmaz, ertelemenin ihlali sayılır ve dava eski suç için açılır (TCK 191/4-5). Yargıtay, bu durumda eski tarihli suç için açılan dava gerekçesiyle verilen açık cezaevine gönderme kararının kaldırılmasını yerinde buluyor.

Terör ve örgüt hükümlüsü, örgütten ayrıldığı idare ve gözlem kurulu kararıyla tespit edilmedikçe açığa ayrılamaz, dolayısıyla denetimli serbestliğe de çıkamaz; terör suçlarında süreli hapiste koşullu salıverilme oranı dörtte üçtür (3713 sayılı Kanun m.17/1). Tespitin nasıl istendiğini terör suçlarında denetimli serbestlik yazısında anlattım.

Denetimli Serbestlik, Konutta İnfaz ve Ev Hapsi Aynı Şey mi?

Hayır; denetimli serbestlikte cezanın son kısmı dışarıda çekilir, konutta infazda cezanın tamamı evde çekilebilir, ev hapsi ise çoğu zaman yargılama sürerken verilen adli kontroldür. Konutta infaz 5275 sayılı Kanunun 110. maddesindedir: kadın, çocuk veya 65 yaşını bitirmiş kişide toplam 3 yıl, 70 yaşında 4, 75 yaşında 5, 80 yaşında 6 yıl veya daha az hapis evde çektirilebilir (110/2). Ağır hasta veya engelli hükümlüde ceza sınırı yoktur, yalnız ağırlaştırılmış müebbet hariçtir (110/3); doğumdan altı ay geçen kadın toplam 5 yıl veya daha az cezası için bunu isteyebilir (110/4). Bu sınırlar 7550 sayılı Kanunla yükseltildi; ayrıntılar konutta infaz yazısında.

İki yol birbirini dışlamaz: konutta infaz edilen hükümlüye de şartları oluşunca denetimli serbestlik uygulanır (110/5). Konutta infazın gereklerine mazeretsiz uymayan hükümlü cezaevine döner ve 105/A’dan yararlanamaz (110/7). Konutunu terk etmeme yükümlülüğü ise CMK 109/3-j’deki adli kontroldür; bu yükümlülükte geçen her iki gün, ileride verilecek cezadan bir gün düşülür (CMK 109/6). Kelepçe kurallarını ev hapsi, parça parça infazı hafta sonu ve gece infazı yazılarında anlattım.

Çıkış Tarihinizi Hesaplarken Nelere Bakılıyor

Hesap üç aşamalıdır. Önce toplam ceza belirlenir, sonra suç tipine göre koşullu salıverilme oranı uygulanarak koşullu salıverilme tarihi bulunur, en sonunda bu tarihten denetimli serbestlik süresi (kural olarak bir yıl) geriye doğru düşülür. Ortaya çıkan gün, kurumdan ayrılabileceğiniz tarihtir. Bu hesabı infaz savcılığı yapar ve müddetnameye işler.

Kendi suç tarihinizle aynı hesabı infaz ve yatar hesaplama sayfasında yapabilirsiniz; sonuç, müddetnameyi kontrol ederken size bir karşılaştırma imkânı verir.

On dosya üzerinden adım adım hesap ve onda bir kuralının kısa cezalardaki etkisi denetimli serbestlik hesaplama rehberinde. Suçunuz 30 Mart 2020 ve öncesinde işlendiyse Geçici 6’nın eski suçlara getirdiği 3 yılı, 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlendiyse 11. Yargı Paketiyle gelen 3 yıllık erken çıkışı ayrıca kontrol edin.

Müddetname, cezanızın başlangıcını, bitişini ve ara tarihleri gösteren resmî belgedir. Gözaltında ve tutuklulukta geçen günler cezadan mahsup edilir; yani bu günler size geri sayılır. Adli kontrol (tutuklanmadan, imza atma veya elektronik kelepçe gibi yükümlülüklerle serbest kalma) altında geçen sürenin mahsubu ise her tedbir için aynı değildir, ayrıca değerlendirilir. Belgedeki en sık hataları müddetnamedeki hatalar ve düzeltme yolu yazısında topladım.

Başvuru Nasıl Yapılır, Karar Kim Tarafından Veriliyor

Başvuru, hükümlünün bulunduğu ceza infaz kurumuna verilecek bir dilekçeyle yapılır. Dilekçe kurum idaresine ulaştıktan sonra dosya idare ve gözlem kuruluna gider. Kurum idaresi hükümlü hakkında değerlendirme raporu hazırlar ve dosya infaz hâkimine gönderilir; infaz hâkimi olumlu karar verirse dosya, hükümlünün adresinin bulunduğu yerdeki denetimli serbestlik müdürlüğüne gönderilir.

Talep kanuni şarttır (105/A/1); talep aranmadan karar verilmesi yalnız 31 Temmuz 2023’te Covid izninde bulunanlar için geçici bir kuraldı (Geçici 10/2). İdare ve gözlem kurulu her hükümlüyü en geç altı ayda bir değerlendirir (Ceza İnfaz Kurumları Yönetmeliği m.109/1).

Kurumun sizden isteyeceği bilgiler bellidir: kalacağınız adres, birlikte yaşayacağınız kişiler, varsa iş yeri bilgisi. Bu adres, denetimli serbestlik müdürlüğünün sizi denetleyeceği yer olacağı için gerçek olmalıdır. Yanlış adres bildirmek, sonradan yükümlülük ihlali olarak değerlendirilebilir.

Karar olumlu çıktığında hükümlü kurumdan ayrılır ve beş gün içinde denetimli serbestlik müdürlüğüne başvurmak zorundadır (5275 m.105/A/6-a). Bu ilk başvuruyu yapmamak, en sık görülen ve en pahalıya mal olan hatadır. Kurumdan çıkarken elinize verilen belgede müracaat edeceğiniz müdürlük ve süre yazar; o belgeyi kaybetmeyin.

Beş gün içinde müdürlüğe gitmezseniz ne olur?

Beş gün kurumdan çıktığınız günün ertesi günü başlar; son gün tatile denk gelirse tatilin ertesi günü mesai bitiminde dolar (Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.79/2). Müdürlük yedinci günün mesai bitimine kadar bekler, sonra kaydı kapatıp infaz hâkiminden iadeyi ister; altıncı veya yedinci gün gelip mazeret bildirirseniz kayıt kapatılmaz, kararı hâkim verir (m.79/6-7). Süre bittikten sonra iki gün daha geçerse ya da iade kararına rağmen iki gün içinde teslim olunmazsa hükümlünün kaçması suçundan 6 aydan 1 yıla kadar hapis gündeme gelir (105/A/8, TCK 292/1). Ayrıntılar izinden dönmeme ve hükümlünün kaçması yazısında. Karar size hiç tebliğ edilmediyse durum farklıdır; Yargıtay, tebliğ araştırılmadan süresinde başvurmama gerekçesiyle verilen iade kararını eksik inceleme sayıyor.

Dışarı Çıktıktan Sonra Sizden İstenecek Yükümlülükler

Denetimli serbestlik müdürlüğü, sizin için bir denetim planı hazırlar. Bu planda belirli günlerde imza vermek, kamuya yararlı bir işte çalışmak, eğitim programına katılmak, uyuşturucu bağımlılığı varsa tedavi görmek gibi yükümlülükler yer alabilir. Bazı dosyalarda konutu terk etmeme veya elektronik kelepçe ile takip de gündeme gelir. Hangi yükümlülüğün uygulanacağını, hükümlünün risk ve ihtiyaç değerlendirmesi belirler.

Yükümlülük türleri bakımından erteleme kurumundaki düzenleme fikir verir; TCK 51/4 hükümlünün eğitim programına devamı veya gözetim altında çalıştırılması gibi seçenekleri sayar. İnfaz aşamasındaki denetimli serbestlikte de mantık aynıdır: kişiyi serbest bırakmak değil, kontrollü biçimde topluma döndürmek amaçlanır.

Çalışma hayatı çoğu zaman engellenmez, tersine desteklenir. Ancak iş değişikliği, adres değişikliği ve şehir dışına çıkma gibi durumlarda önceden müdürlüğe bilgi vermek ve izin almak gerekir. Haber vermeden yapılan her değişiklik, tutanakla kayda geçer.

Denetimli Serbestlikte Yurt Dışına Çıkılır mı, İşe Gidilir mi?

Denetimli serbestlikteki hükümlü, yükümlülüklerini aksatacak şekilde müdürlüğün yetki sınırları dışına izinsiz çıkamaz; haklı mazerette müdür beş güne kadar izin verebilir. Denetim süresi boyunca toplam izin on beş günü geçemez; eşin ya da ikinci dereceye kadar kan veya kayın hısımlarından birinin ölümü veya ağır hastalığı bu sınıra dahil değildir ve izinde geçen süre infazdan sayılır (Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği m.43/5). Yönetmelikte yurt dışı için ayrı bir hüküm yoktur. Yurt dışına çıkmayı düşünüyorsanız önce müdürlüğe yazılı başvurun; izinsiz çıkış, yükümlülüğe aykırılık olarak açık cezaevine iadeye kadar gidebilir (5275 m.105/A/6). İzin dilekçesine neleri ekleyeceğinizi ve yurt dışında çalışanların durumunu denetimli serbestlikte yurt dışına çıkış yazısında ayrıntılı anlattım.

İmza ve elektronik kelepçe nasıl işler?

İmza, kanundaki “bir bölgede denetim ve gözetim altında bulunma” yükümlülüğünün uygulamadaki adıdır: hükümlü belirlenen gün ve saatlerde müdürlüğe, kolluğa, muhtarlığa veya belirlenen bir kamu görevlisine başvurur (Yönetmelik m.83). Sıklık risk düzeyine göre değişir; yüksek riskli hükümlü ilk üç ay her gün, düşük riskli hükümlü ilk üç ay haftada iki gün, sonra haftada bir gün imza verir. Orta riskli hükümlüde sıklık ilk üç ay haftada dört, üç ile altı ay arası haftada iki, sonra haftada bir gündür (m.83/3-b). Yüksek riskli hükümlüye ayrıca konutta bulunma yükümlülüğü verilir: denetimli serbestlik süresinin en az üçte biri boyunca, günde 10 ile 12 saat, 18.00 ile 08.00 arasında evden çıkılmaz (m.80/3, m.82/2). Bu yükümlülük elektronik kelepçeyle izlenebilir. Hükümlü rıza gösterirse imza, kendi telefonuna kurulan uygulamayla, konum ve yüz, ses ya da parmak izi doğrulamasıyla da verilebilir (m.103).

Kamuya yararlı işte kaç saat çalışılır?

Denetimli serbestliğe ayrılan her hükümlüye kamuya yararlı bir işte ücretsiz çalışma yükümlülüğü verilir (m.80/2); 60 yaş ve üstü, hayatını yalnız idame ettiremeyen ve doğumuna on hafta kalan hükümlüye bu yükümlülük uygulanmaz, 0-6 yaş çocuğu olan kadına ise bu durum sürdükçe uygulanmaz (m.81/10-11). Hükümlü, denetimli serbestlikte geçireceği toplam sürenin üçte birini bu işte tamamlar; çalışma günde 4, ayda 80 saattir ve hafta sonu da çalıştırılabilir (m.81/2). Komisyon uygun görürse saatler günde 8, haftada 40 saati aşmamak üzere birleştirilebilir. Yükümlülük, müdürlüğe başvurudan itibaren 30 gün içinde başlar ve en geç koşullu salıverilme tarihinde biter.

Sigortalı çalışan denetimli serbestlikte işine devam eder mi?

Evet; bir iş sözleşmesiyle çalıştığını, kendi işini kurup işlettiğini, örgün eğitime devam ettiğini ya da çalışmasına engel bir sağlık sorunu olduğunu belgeleyen hükümlü için kamuya yararlı işe ara verilebilir (m.81/9). Bunun için müdürlüğe başvurup iş sözleşmenizi ve sigorta kaydınızı, öğrenci belgenizi ya da sağlık raporunuzu sunarsınız. Ara verilirse çalışmanın sürüp sürmediği koşullu salıverilme tarihine kadar denetlenir. İşten ayrılırsanız ya da beyanınız gerçeğe aykırı çıkarsa yükümlülüğün kalanı uygulanır.

Yükümlülüklerin hafifletilmesini isteyebilir miyim?

İsteyebilirsiniz; yükümlülükler risk ve ihtiyaçlarınıza göre değiştirilebilir (105/A/5) ve değişikliğe müdürlüğün infaz işlemleri değerlendirme komisyonu karar verir (Yönetmelik m.45/2). Talebi belgeleriyle komisyona yazılı verin. Yargıtay, bu yetkinin komisyonda olduğunu, itiraz merciinin Yönetmelikteki imza sıklığını kendiliğinden azaltamayacağını kabul ediyor.

Denetimli serbestlikte ev veya şehir değiştirebilir miyim?

Değiştirebilirsiniz, ama yeni adresi önceden, yazılı ve gerekçesiyle müdürlüğe bildirmelisiniz (Yönetmelik m.43/1). Dosya yeni müdürlüğe gönderilene kadar yükümlülükler eski yerde sürer ve eski adrese yapılan tebligat geçerlidir (m.43/2). Talep kabul edilirse kararın tebliğinden itibaren beş gün içinde yeni müdürlüğe başvurursunuz (m.43/4).

Kural İhlali Halinde Geri Dönüş Nasıl Oluyor

Denetimli serbestlik ihlali deyince akla sadece imzaya gitmemek geliyor; oysa kapsam daha geniştir. Programa katılmamak, tedaviyi bırakmak, adresi terk etmek ve kelepçeyi çıkarmak ihlal sayılır. Yeni bir suç ise ayrı bir kurala bağlıdır: denetimli serbestlik başladıktan sonra işlendiği iddia edilen ve alt sınırı en az bir yıl hapis olan kasıtlı bir suçtan dava açılırsa hâkim sizi açık cezaevine gönderebilir (105/A/7). Müdürlük ilk aşamada uyarı yapar, uyarıya rağmen aykırılık sürerse dosya kapatılır. Bu durumda müdürlüğün talebi üzerine infaz hâkimi, hükümlünün kalan cezasını açık ceza infaz kurumunda çekmesine karar verir.

Açık kuruma geri gönderilen hükümlü için koşullu salıverilme tarihi de olumsuz etkilenebilir. Çünkü dışarıda geçirilen ve ihlalle sonuçlanan süre bakımından yapılan değerlendirme, iyi hal kanaatini zedeler. Üstelik Yargıtay’a göre ihlal nedeniyle denetimli serbestliği kaldırılan cezada bu imkân bir daha kullanılamaz; ancak Yargıtay bu ihlalin, sonradan infaza verilen diğer cezalar bakımından yeniden denetimli serbestliğe engel olmadığını kabul ediyor. Erteleme kurumunda da benzer bir mantık işler; TCK 51/7, yükümlülüklere uymamakta ısrar edilmesi halinde ne olacağını gösterir.

TCK 51/7: (7) Hükümlünün denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlemesi veya kendisine yüklenen yükümlülüklere, infaz hâkiminin uyarısına rağmen, uymamakta ısrar etmesi halinde; ertelenen cezanın kısmen veya tamamen infaz kurumunda çektirilmesine infaz hâkimliğince karar verilir.

Kaç ihlalde dosya kapanır, cezaevine dönüş hangi tarihten başlar?

Bir yıl içinde mazeretsiz ve kasıtlı üç ihlal, yükümlülüklere uymamakta ısrar sayılır (Yönetmelik m.44/3). İlk iki ihlalde yazılı uyarı yapılır; ikinci uyarıdan sonra bir yıl içinde üçüncü ihlal tespit edilirse kapatma süreci başlar. İnfaz hâkiminin kararı gelene kadar denetimli serbestlik sürer (m.87/1), bu yüzden bekleme döneminde imzaya ve işe devam etmek boşa değildir: Yargıtay, üçüncü ihlalden sonra da yükümlülüklerini yerine getiren hükümlüde cezaevine dönüşün hâkim kararının müdürlüğe ulaştığı tarihten başlayacağını ve aradaki sürenin denetimli serbestlikte geçmiş sayılacağını kabul ediyor.

Denetimli serbestlikteyken hakkınızda yeni dava açılırsa ne olur?

Denetimli serbestlik başladıktan sonra işlendiği iddia edilen ve alt sınırı en az bir yıl hapis olan kasıtlı bir suçtan dava açılırsa infaz hâkimi açık cezaevine gönderilmenize karar verebilir (105/A/7); karar zorunlu değildir. Beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın reddi veya düşme kararı çıkarsa denetimli serbestliğe devam edilir. Dava iddianamenin kabulüyle açılır (CMK 175/1); Yargıtay da kurumda çekilecek sürenin yeni suçun işlendiği günden değil iddianamenin kabul edildiği günden başlayacağını kabul ediyor.

Denetimli Serbestlik Bitince Ne Olur, Geçen Süre Cezadan Sayılır mı?

Evet, denetimli serbestlikte geçen her gün cezanızdan sayılır, çünkü kanun bu dönemi cezanın koşullu salıverilme tarihine kadarki kısmının infazı olarak tanımlar (105/A/1); izinli günler de infazdan sayılır (Yönetmelik m.43/5).

Koşullu salıverilme tarihine bir aydan az kala vaka sorumlusu salıverme öncesi raporu hazırlar; kurallara uyan hükümlünün raporu ve dosyası koşullu salıverilme kararı için infaz hâkimliğine gider (105/A/9, m.88/1-3). Koşullu salıverilmeyle ceza bitmez; hak ederek tahliye tarihine kadar denetim süresi sürer ve bu süre iyi hâlle geçerse ceza infaz edilmiş sayılır (107/14).

Talebiniz Reddedilirse Elinizde Kalan Yollar

Ret kararına karşı iki yol vardır: kurulun iyi hal kararına şikâyet ve infaz hâkiminin kararına itiraz. İdare ve gözlem kurulu sizi iyi hâlli saymazsa, öğrendiğiniz tarihten itibaren 15 gün, her hâlde 30 gün içinde infaz hâkimliğine şikâyet yolu açıktır (Ceza İnfaz Kurumları Yönetmeliği m.110/3, 4675 sayılı Kanun m.5). Talebi infaz hâkimi reddederse tebliğden itibaren iki hafta içinde, infaz hâkimliğinin yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesine itiraz edilir (4675 sayılı Kanun m.6). Olumsuz değerlendirilen hükümlü en geç bir yıl içinde yeniden değerlendirilir (m.109/6). Dilekçede sadece “haksız buluyorum” demek yeterli olmaz; kurulun hangi gerekçesinin hangi somut belgeyle çürütüldüğünü göstermek gerekir.

İtiraz aşaması dosya üzerinden yürür; genellikle duruşma açılmaz. Bu yüzden dilekçeye eklenen belgeler kritik önemdedir: çalışma belgesi, sağlık raporu, disiplin cezasının kaldırıldığına dair karar, eğitim programı katılım yazısı.

Ret kararının dayanağı disiplin cezasıysa izlenecek yol biraz farklıdır. Öncelikle disiplin cezasının kendisine itiraz edilmeli, mümkünse iyi hal nedeniyle kaldırılması istenmelidir; süreleri cezaevinde disiplin cezası yazısında bulabilirsiniz. Disiplin cezası kaldırıldığında, denetimli serbestlik talebi yeniden gündeme gelebilir.

Yaşanmış Olaydan

Bir hükümlünün eşi büromu aradığında sesi titriyordu. Açık cezaevindeki eşinin denetimli serbestlik tarihi gelmiş, ailece hazırlık yapmışlar, hatta işe başlayacağı yeri bile ayarlamışlardı. İnfaz hâkimliği talebi reddetmişti; gerekçe, kurumun değerlendirme raporunda yer alan ve kurum içinde bir tartışma nedeniyle verilmiş yakın tarihli disiplin cezasıydı. İlk yaptığım iş, ret kararının, değerlendirme raporunun ve disiplin dosyasının tamamını istemek oldu.

Disiplin dosyasını okuyunca iki şey dikkatimi çekti. Birincisi, olayın karşılıklı bir sözlü tartışmadan ibaret olması ve fiziksel bir müdahale bulunmamasıydı. İkincisi, hükümlünün olay sonrasında kurumun atölye çalışmasına kesintisiz devam etmesi, eğitim programını tamamlaması ve hakkında olumlu gözlem notu bulunmasıydı. Önce disiplin cezasının iyi hal nedeniyle kaldırılması için kuruma başvurdum, aynı zamanda ret kararına karşı süresi içinde ağır ceza mahkemesine itiraz ettim. Dilekçeye atölye çalışma belgelerini, program katılım yazısını ve dışarıda kendisini bekleyen iş teklifini ekledim.

Disiplin cezası kaldırıldı, kurum yeni bir değerlendirme raporu hazırladı ve talep yeniden incelendi. Bu kez olumlu karar verildi; hükümlü, ilk hesaplanan tarihten yaklaşık iki ay sonra kurumdan ayrıldı. Ret kararı geldiğinde beklemek en kötü seçenektir. Disiplin cezasının kendisine dokunmadan, sadece denetimli serbestlik talebini tekrarlamak çoğu zaman aynı sonucu doğurur.

Yargıtay Kararları

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 07.11.2025 tarihli, 2025/41 E., 2025/7888 K.

Silahlı terör örgütü üyeliğinden hükümlü kişinin örgütten ayrılma konusundaki samimiyeti idare ve gözlem kurulunca 23.10.2023’te tasdik edilmişti; iki hafta sonra aynı kurul, denetimli serbestlik talebinde “salıverilme sonrasında örgüt bağlantısının devam edip etmeyeceğine dair kesin kanaat oluşmadığı” gerekçesiyle hükümlüyü iyi halli saymadı. İnfaz hâkimliği kurul kararını kaldırdı, itiraz reddedildi; Yargıtay 1. Ceza Dairesi kanun yararına bozma istemini reddetti. Daireye göre kurulun gerekçesi önceki samimiyet kararıyla açıkça çelişiyordu; yargılama dosyasındaki bilgiler iyi hal gerekçesi yapılamaz ve somut tespite dayanmayan değerlendirmeye itibar edilemez. Olumsuz iyi hal kararında kurumun servis raporlarını ve önceki kararlarını isteyip çelişkiyi göstermek sonuç verir.

… şeklinde gösterilen gerekçenin terör örgütünden ayrılması konusunda samimiyetinin tasdiki yönünde verilen kararla açıkça çeliştiği gibi hükümlünün yargılama dosyasında bulunan belge ve bilgilerin gerekçe olarak gösterilmesinin yerinde olmadığı, idarenin somut tespitlere dayanmayan değerlendirmelerine itibar edilmesinin mümkün olmadığı …

↑ Metne dön

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 10.04.2026 tarihli, 2025/39 E., 2026/2774 K.

Silahlı terör örgütü üyeliğinden 9 yıl hapis cezası alan ve kapalı kurumda bulunan hükümlünün denetimli serbestlik için iyi hal talebini idare ve gözlem kurulu, kısa süre önce iyi halli bulmasına rağmen soyut gerekçelerle reddetti; itiraz mercii talebin usule uygun olduğuna karar verdi. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, kurul gerekçesinin somut verilere dayanmadığını ve kurul kararının kaldırılmasının yerinde olduğunu kabul etti; ancak itiraz merciinin, hükümlünün örgütten ayrıldığının tespit edilip edilmediğini ve açık kuruma ayrılma kararı bulunup bulunmadığını araştırmadan denetimli serbestliği uygun bulmasını hukuka aykırı sayarak kararı kanun yararına bozdu. Kapalı kurumdaki hükümlü için süre ve iyi hal yetmez; açık kuruma ayrılma kararı ya da hakkı da aranır.

… terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olanların açık ceza infaz kurumuna ayrılabilmesi için, koşullu salıverilme tarihlerine bir yıldan az süre kalması, mensup oldukları örgütten ayrıldıklarının idare ve gözlem kurulu kararıyla tespit edilmesi ve iyi halli olmaları şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği …

… kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanabilmesi için şartla tahliye tarihine bir yıl yada daha az süre kalması şartı yanında, Açık Ceza İnfaz Kurumuna ayrılması yada ayrılma hakkının bulunması gerektiği …

↑ Metne dön

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 17.10.2025 tarihli, 2023/5845 E., 2025/7187 K.

Hükümlü 2022’de denetimli serbestliğe ayrılmıştı; 2021’de işlediği kullanmak için uyuşturucu bulundurma suçundaki erteleme, denetim sırasında yeniden kullandığı gerekçesiyle kaldırılıp eski suç için dava açıldı ve infaz hâkimliği onu açık cezaevine gönderdi; itiraz mercii bu kararı kaldırdı. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, denetim sırasındaki kullanmanın TCK 191/5 gereği ayrı suç değil ertelemenin ihlali olduğunu, iddianamedeki suç tarihinin denetimli serbestlik başlamadan önceki 2021 tarihi olduğunu, bu yüzden 105/A/7’nin uygulanamayacağını belirterek itiraz merciinin kararını yerinde buldu ve kanun yararına bozma istemini reddetti.

… erteleme süresi zarfında tekrar uyuşturucu veya uyarıci madde satın alma, kabul etme veya bulundurma ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanma eyleminin ihlal olarak nitelendirileceği ve ayrı bir kovuşturma konusu yapılamayacağından, denetimli serbestlik tedbirinin uygulanması sırasında işlediği 03.05.2022 tarihli eylemin ayrı bir suç olarak değil ihlal olarak değerlendirilmesi gerektiği …

↑ Metne dön

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 02.10.2025 tarihli, 2025/2299 E., 2025/6725 K.

Covid izninde bulunan hükümlü hakkında yokluğunda denetimli serbestlik kararı verildi; hükümlü beş gün içinde müdürlüğe başvurmadığı için açık cezaevine iade edildi. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, kararın ve nakil belgesinin hükümlüye tebliğ edilip edilmediği ve kayıtlı telefonuna bilgilendirme mesajı gönderilip gönderilmediği araştırılmadan verilen iade kararını eksik inceleme sayarak kanun yararına bozdu; süresi geçtikten sonra yapılan itirazın ise süre yönünden reddedilmesi gerektiğini belirtti. Tebliğ edilen iade kararına iki hafta içinde itiraz edilir.

… Belgesinin hükümlüye usulüne uygun şekilde tebliğ edilip edilmediği, edildi ise hangi tarihte tebliğ edildiği, edilmedi ise niçin tebliğ edilmediği …

↑ Metne dön

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 13.03.2026 tarihli, 2025/916 E., 2026/1982 K.

Orta riskli sayılan ve doktorluk yapan hükümlü imza yükümlülüğünün azaltılmasını istedi; komisyon ve infaz hâkimliği reddetti, itiraz mercii ise imzayı haftada bir pazartesi gününe indirdi. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, orta riskli hükümlüde Yönetmelikteki sıklığın ilk üç ay haftada dört, üç ile altı ay arası haftada iki gün olduğunu ve değiştirme yetkisinin komisyonda bulunduğunu belirterek itiraz merciinin kararını kanun yararına bozdu.

… yükümlülükleri belirleme ve gerektiğinde ihtiyaç ve risk durumuna göre yükümlülükleri değiştirme yetkisinin Denetimli Serbestlik Müdürlüğü İnfaz İşlemleri Değerlendirme Komisyonuna ait olduğu …

↑ Metne dön

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 24.04.2026 tarihli, 2024/6630 E., 2026/3255 K.

Hükümlü 2018’de bir cezasının infazında denetimli serbestlik yükümlülüklerine uymamakta ısrar ettiği için kapalı kuruma gönderilmişti; sonradan infaza verilen cezalarla toplanan cezası için yeniden denetimli serbestlik istedi. İnfaz hâkimliği, daha önce ihlal eden hükümlünün hiçbir cezası bakımından bu imkândan yararlanamayacağı gerekçesiyle talebi reddetti, itiraz da reddedildi; Yargıtay 1. Ceza Dairesi itiraz merciinin kararını kanun yararına bozdu. Daireye göre ihlale konu ceza bakımından denetimli serbestlik bir daha uygulanmaz, o ceza için kurumda geçirilecek süre ayrıca belirlenir; ama önceki ihlal sonraki cezalar bakımından engel değildir ve daha önce denetimli serbestlikte geçen 75 gün düşülerek kalan süre hesaplanır.

… bu cezası bakımından denetimli serbestlikten tekrar yararlanmasının mümkün olmadığı gözetilerek, içtimaya dahil ihlale konu bu cezası bakımından infaz rejimine göre şartla tahliye tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin belirlenmesi …

… hükümlünün daha öncesinde denetimli serbestlik tedbirinin gereklerine uymamakta ısrar etmesinin sonraki cezaları açısından tekrar denetimli serbestliğe ayrılmasını engellemeyeceği …

↑ Metne dön

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 26.12.2025 tarihli, 2025/4886 E., 2025/9625 K.

Denetimli serbestlikteki hükümlü, bir bölgede denetim ve gözetim altında bulunma yükümlülüğüne uymamakta ısrar ettiği gerekçesiyle açık ceza infaz kurumuna iade edildi. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, üçüncü ihlal günü sayılan tarihte hükümlünün başka bir suç nedeniyle gözaltında olduğunu, ardından da hastanede yatan anne ve babasına refakat ettiğini tutanak ve uzman doktor belgesinin gösterdiğini belirterek mazeretin geçerli olduğunu kabul etti ve itirazı reddeden kararı kanun yararına bozdu. Yükümlülüğü yerine getiremediğiniz günler resmî belgeyle (tutanak, hastane yazısı) dosyaya girerse iade kararı ayakta kalmayabilir.

… hükümlünün üçüncü ihlal tarihi olarak kabul edilen 07.02.2024 tarihinde işlediği iddia olunan başka bir suç nedeniyle gözaltına alındığının ve 17.02.2024-28.02.2024 tarihleri arasında hastanede yatan anne ve babasının yanında refakatçi olarak kaldığının dosyada bulunan yakalama ve gözaltına alma tutanağı ile hastanede görevli uzman doktor tarafından düzenlenen belge içeriğinden anlaşılması karşısında, bir bölgede denetim ve gözetim altında bulunma yükümlülüğünü yerine getirmemesine ilişkin mazeretinin geçerli ve kabul edilebilir olduğu …

↑ Metne dön

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 13.03.2026 tarihli, 2025/451 E., 2026/1976 K.

Uyuşturucu ticaretinden hükümlü kişi denetimli serbestlikte iki kez uyarıldıktan sonra katılması gereken seminere gitmedi; infaz hâkimliği onu ihlal tarihinden itibaren açık cezaevine gönderdi, itiraz mercii koşullu salıverilme tarihi geçti diye bu kararı kaldırdı. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, bir yılda üç kasıtlı ihlal bulunduğundan iadenin yerinde olduğunu, ama hâkim kararı gelene kadar yükümlülüklere uyan hükümlüde kurumda geçecek sürenin kararın müdürlüğe ulaştığı tarihten, uymayan hükümlüde ise ihlal tarihinden başlatılacağını, infaz hâkimliğinin bu yönü incelemeden ihlal tarihini esas aldığını belirterek itiraz merciinin kararını kanun yararına bozdu.

… yükümlülüklerini tamamen yerine getirdiği durumda kural olarak artık ikinci uyarıdan sonraki yükümlülük ihlal tarihi değil İnfaz hakimliğinin kararı Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne ulaştığı tarih dikkate alınmak suretiyle, bu tarihten itibaren şartla tahliye tarihine kadar olan cezasının infazı için Açık Ceza İnfaz Kurumuna alınması, bu tarihe kadar olan sürenin denetimli serbestlikte geçen süre olarak kabul edilmesi gerekmektedir. …

↑ Metne dön

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 19.09.2025 tarihli, 2025/1766 E., 2025/6196 K.

Denetimli serbestlikteki hükümlü hakkında, alt sınırı bir yıldan fazla hapis gerektiren bir suçtan dava açılınca açık cezaevine gönderilmesine karar verildi; infaz hâkimliği kurumda geçecek sürenin başlangıcını yeni suçun işlendiği 25.04.2024 olarak belirledi. Yargıtay 1. Ceza Dairesi, davanın iddianamenin kabul edildiği 26.07.2024’te açıldığını ve hükümlünün o güne kadar cezasını denetimli serbestlikte çektiğini belirterek itiraz merciinin kararını kanun yararına bozdu.

… hükümlünün kamu davasının açıldığı tarihe kadar denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezasını infaz ettiği dikkate alınarak 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesinin yedinci fıkrası uyarınca işlediği iddia olunan suça ilişkin iddianamenin kabul edilerek kamu davasının açıldığı tarih olan 26.07.2024 tarihinden şartla tahliye tarihi olan 28.06.2025 tarihine kadar olan sürenin açık ceza infaz kurumunda çektirilmesine karar verilmesi gerektiği …

↑ Metne dön