Mahsup

Yargılama sırasında özgürlüğünden yoksun kalan kişi, sonunda mahkûm olursa bu süreyi ikinci kez yatmaz. Kanun, kesinleşmeden önce geçen gözaltı ve tutukluluk gibi sürelerin cezadan indirilmesini öngörür. Bu indirime mahsup denir.

Kanundaki yeri

TCK 63. maddeye göre hüküm kesinleşmeden önce gerçekleşen ve kişisel özgürlüğü sınırlayan bütün hâllerde geçen süreler hapis cezasından indirilir. Ceza adli para cezasıysa, özgürlükten yoksun kalınan her gün 500 TL sayılarak indirim yapılır. Adli kontrol kural olarak mahsup edilmez; ancak tedavi yükümlülüğünde geçen süre tamamen, ev hapsinde (konutunu terk etmeme) geçen her iki gün ise bir gün olarak düşülür (CMK m. 109/6). Adli para cezasından çevrilen kamuya yararlı işte çalışılan günler ile konutta infazda geçen süre de cezadan düşülür (5275 s. K. m. 106/3, 110/7).

Uygulamada ne anlama gelir

Mahsup, hükümde ve müddetnamede gösterilir. Gözaltında geçen bir gün de mahsup kapsamındadır; bu yüzden gözaltı ve tutuklama tarihlerinin dosyada doğru yazıldığını kontrol etmek gerekir. Hesapta duraksama olursa karar infaz hâkimliğinden istenir. Başka bir dosyadaki tutukluluğun mahsubu daha tartışmalıdır: Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında beraatle biten bir dosyadaki tutukluluk, o tutukluluktan önce işlenmiş bir suçun cezasından düşülebilir; sonra işlenen suç için bu mahsup yapılmaz. Somut dosyada bunu bir avukatla değerlendirmek gerekir. Yatar sürenin nasıl hesaplandığını infaz hesaplama yazısında, sürecin bütününü hapis cezası ne zaman infaz edilir yazısında bulabilirsiniz.

Örnek

Bir kişi 2 gün gözaltında kalır, ardından 4 ay tutuklu yargılanır ve tahliye edilir. Yargılama sonunda 2 yıl hapis cezası alır. Kesinleşen cezadan 4 ay 2 gün mahsup edilir; infaz hesabı kalan 1 yıl 7 ay 28 gün üzerinden yapılır. Aynı kişi 100 gün adli para cezası alsaydı, 122 günlük özgürlükten yoksunluk 500 TL’den hesaplanınca para cezasının tamamını karşılardı.

Sık karıştırılan

Mahsup ile koşullu salıverilme karıştırılır. Mahsup, cezanın kendisinden daha önce yatılan sürenin düşülmesidir. Koşullu salıverilme ise mahsuptan sonra kalan cezanın belirli bir oranının cezaevinde geçirilmesiyle kişinin denetimle serbest bırakılmasıdır. Önce mahsup yapılır, oran sonra uygulanır.