Cezanın konutta çektirilmesi

Konutta infaz, hapis cezasının ortadan kalkması değil, cezanın evde yerine getirilmesidir. Kanun bu imkânı herkese değil; yaşı, cinsiyeti, yeni doğum yapmış olması veya ağır hastalığı nedeniyle cezaevinde kalması uygun görülmeyen hükümlülere tanır. Kararı infaz hâkimi verir ve hükümlü bu süre boyunca izlenir.

Kanundaki yeri

5275 sayılı Kanunun 110/2. maddesine göre kadın, çocuk veya 65 yaşını bitirmiş kişilerin toplam 3 yıl, 70 yaşını bitirmişlerin 4 yıl, 75 yaşını bitirmişlerin 5 yıl, 80 yaşını bitirmişlerin 6 yıl veya daha az hapis cezası konutta çektirilebilir. 110/4. maddeye göre doğum yapmasının üzerinden 6 ay geçmiş ve toplam 5 yıl veya daha az cezası olan kadın da bu imkândan yararlanabilir; talebin doğumdan itibaren 1 yıl 6 ay dolmadan yapılması gerekir. Ağır hastalık veya engellilik nedeniyle cezaevinde hayatını tek başına sürdüremeyen hükümlüler için ayrı bir düzenleme 110/3’tedir. Terör ve örgüt suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve koşullu salıverilmesi geri alınanlar 110/2 kapsamı dışındadır (m. 110/9).

Uygulamada ne anlama gelir

Talep infaz hâkimliğine dilekçeyle yapılır ve karar infaz başladıktan sonra da verilebilir (m. 110/6). Hâkim takdir yetkisine sahiptir; şartları taşımak kararı kendiliğinden doğurmaz. Konutta geçen süre cezadan sayılır, koşullu salıverilme hükümleri de uygulanır (m. 110/5). Geçerli bir mazeret olmadan kurallara uyulmazsa bu usule son verilir ve ceza cezaevinde sürdürülür (m. 110/7). Gebelik ve doğum sonrası dönemde infaz zaten ertelendiğinden, konutta infaz talebi bu erteleme sürerken, doğumdan itibaren 1 yıl 6 ay dolmadan yapılmalıdır. Diğer erteleme yolları için cezanın infazının ertelenmesi yazısına bakabilirsiniz.

Örnek

67 yaşında bir kişi, güveni kötüye kullanmaktan 2 yıl 6 ay hapis cezası alır ve hüküm kesinleşir. Avukatı, cezanın evde çektirilmesi için infaz hâkimliğine başvurur. Hâkim talebi kabul eder; hükümlü cezasını evinde, belirlenen kurallara uyarak çeker. Mağdurun zararını ödeme yükümlülüğü ise bu karardan etkilenmeden devam eder.

Sık karıştırılan

Konutta infaz, halk arasında “ev hapsi” denilen adli kontrol tedbiriyle karıştırılır. Ev hapsi, yargılama sürerken şüpheli veya sanığa verilen bir adli kontrol yükümlülüğüdür (CMK m. 109/3-j) ve iki günü cezadan bir gün olarak düşülür. Konutta infaz ise kesinleşmiş cezanın kendisidir.

Sık sorulan sorular

Cezanın konutta çektirilmesi ile ev hapsi arasındaki fark nedir?

Ev hapsi yargılama sırasında verilen bir adli kontrol tedbiridir; konutta infaz ise kesinleşmiş hapis cezasının evde çekilmesidir. Ev hapsinde iki gün cezadan bir gün düşülür, konutta infazda geçen her gün cezadan sayılır.

Konutta infazdan kimler yararlanamaz?

Yaş ve cinsiyete dayalı imkândan terör ve örgüt suçları ile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olanlar, adli para cezası hapse çevrilenler ve koşullu salıverilmesi geri alınanlar yararlanamaz (5275 s. K. m. 110/9).

Evden izinsiz çıkarsam ne olur?

Geçerli bir mazeret yoksa infaz hâkimi konutta infaza son verir ve kalan ceza cezaevinde çekilir. Evde geçen süre cezadan düşülür.

Kararın reddine itiraz edilebilir mi?

Evet, konutta infaz hakkındaki kararlara itiraz yolu açıktır (5275 s. K. m. 110/8).