Onama
Dosyası Yargıtay’da olanların en çok beklediği haber “onandı mı, bozuldu mu” sorusunun cevabıdır. Onama, Yargıtay’ın dosyayı inceleyip hükümde bozmayı gerektiren bir hukuka aykırılık bulmadığı anlamına gelir. Kanun bu karara “temyiz isteminin esastan reddi” der; uygulamada ve halk arasında ise kısaca onama diye anılır.
Kanundaki yeri
CMK 302/1’e göre bölge adliye mahkemesinin temyiz edilen hükmü Yargıtay’ca hukuka uygun bulunursa temyiz isteminin esastan reddine karar verilir. Yargıtay hükümdeki bazı hataları, örneğin yalnız madde numarasının yanlış yazılmasını ya da ceza hesabındaki maddi hatayı, dosyayı geri göndermeden kendisi düzeltebilir (CMK 303/1). Bu durumda karar uygulamada düzelterek onama olarak anılır. Kararın ardından dosya ilk derece mahkemesine, kararın bir örneği de bölge adliye mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına verilir (CMK 304/1).
Uygulamada ne anlama gelir
Onama ile hüküm kesinleşir. Hapis cezası varsa infaz aşamasına geçilir: Dosya infaz savcılığına ulaşınca hükümlüye cezaevine teslim olması için çağrı kâğıdı gönderilir; on gün içinde gelmeyen hakkında yakalama emri çıkarılır (5275 s. K. m. 19/1). Kesinleşmeden sonra olağan kanun yolu kalmaz; geriye yargılamanın yenilenmesi, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru ve Başsavcılık aracılığıyla olağanüstü itiraz gibi istisnai yollar kalır. Dosyanın Yargıtay’da ne kadar beklediğini Yargıtay dosyası ne kadar sürer yazısı anlatıyor.
Örnek
Ağır ceza mahkemesi sanığa 6 yıl 3 ay hapis cezası verir, bölge adliye mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddeder, sanık süresi içinde temyize gider. Yargıtay dairesi hükümde bozmayı gerektiren bir hata görmez ve temyiz isteminin esastan reddine karar verir. Bu, cezanın onandığı anlamına gelir. Dosya ilk derece mahkemesine döner ve hüküm infaz için savcılığa gönderilir.
Sık karıştırılan
Onama ile istinaftaki esastan ret karıştırılır. İkisinde de başvuru reddedilir; fark kararı veren mercidedir. Bölge adliye mahkemesinin esastan ret kararı, temyiz yolu açıksa henüz kesin değildir; Yargıtay’ın onaması ise hükmü kesinleştirir.
Sık sorulan sorular
Onama ile bozma arasındaki fark nedir?
Onamada hüküm hukuka uygun bulunur ve kesinleşir; bozmada Yargıtay hukuka aykırılık tespit eder ve dosya yeniden incelenmek üzere alt mahkemeye gönderilir.
Onama kararına itiraz edilebilir mi?
Hayır, olağan bir kanun yolu yoktur. Ancak Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından olağanüstü itiraz yoluna gidilmesi istenebilir.
Onamadan sonra hemen cezaevine girmem gerekir mi?
Hayır, hemen değil. Dosyanın infaz savcılığına ulaşması ve size çağrı kâğıdı tebliğ edilmesi gerekir; süreç hapis cezası ne zaman infaz edilir yazısında anlatılıyor.
Onama kararını nereden öğrenebilirim?
Avukatınız aracılığıyla ya da UYAP Vatandaş Portal üzerinden dosyanızın durumunu izleyerek öğrenebilirsiniz; karar ayrıca ilk derece mahkemesine döndüğünde dosyaya işlenir.
Bu terim sizin dosyanızda mı geçiyor?
Tanım genel bilgi verir; sizin olayınızda ne anlama geldiğini birlikte değerlendirelim.