Uzlaştırmacı

Uzlaşmaya tabi bir suçta dosya savcılıktan uzlaştırma bürosuna gönderilir ve büro bir uzlaştırmacı görevlendirir. Uzlaştırmacı tarafları arar, uzlaşma teklifini iletir, görüşmeleri yürütür ve sonucu bir raporla büroya bildirir. Uzlaştırmacılar, hukuk fakültesi mezunlarından oluşan ve Adalet Bakanlığınca belirlenen listelerden seçilir; uygulamada çoğu avukattır.

Kanundaki yeri

Görev ve sınırları Ceza Muhakemesi Kanunu’nun uzlaştırma maddesinde yer alır (CMK m. 253). Uzlaştırmacı teklifi doğrudan, açıklamalı tebligatla veya istinabe yoluyla yapabilir; teklife yedi gün içinde cevap vermeyen taraf teklifi reddetmiş sayılır. Taraflara uzlaşmanın niteliği ve kabul ya da reddin sonuçları anlatılmalıdır. Hâkimin davaya bakamayacağı hâller ve ret sebepleri uzlaştırmacı için de geçerlidir. Uzlaştırmacı, dosyadaki belgeler kendisine verildikten itibaren en geç otuz gün içinde işlemleri bitirir; büro bu süreyi her defasında yirmi günü geçmemek üzere en çok iki kez uzatabilir. Müzakereler gizli yürütülür, uzlaştırmacı soruşturmanın gizliliğine uymakla yükümlüdür ve yöntem konusunda savcıyla görüşebilir. Ücreti Adalet Bakanlığı tarifesine göre ödenir.

Uygulamada ne anlama gelir

Uzlaştırmacı karar vermez; yalnız tarafları bir araya getirmeye çalışır. Uzlaşmanın geçerli olup olmadığını ve dosyanın nasıl sonuçlanacağını Cumhuriyet savcısı belirler. Müzakere sırasında söylenenler hiçbir davada delil olarak kullanılamaz (CMK m. 253/20); bu nedenle “pazarlık ederken suçu kabul etmiş olurum” endişesi yersizdir. Hangi suçların bu sürece girdiği uzlaşmaya tabi suçlar yazısında listelenir. Kendisini uzlaştırmacı olarak tanıtan kişiden dosya numarasını isteyip savcılığın uzlaştırma bürosundan teyit etmeniz, telefon dolandırıcılığına karşı basit bir önlemdir. Uzlaştırmacıya doğrudan ücret ödemezsiniz; ücret yargılama giderlerine eklenir ve uzlaşma gerçekleşirse Hazine karşılar.

Örnek

Bir yumruk sonucu basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek şekilde yaralanan kişinin şikâyeti üzerine dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. Uzlaştırmacı önce tarafları ayrı ayrı arar; mağdur 20.000 TL, şüpheli 10.000 TL önerir. Ortak görüşmede 15.000 TL’de ve şüphelinin özür dilemesinde anlaşılır, rapor imzalanır. Para hemen ödendiği için savcı kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Mağdur tarafın sürece hazırlığı için darp edildiğinizde yapılacaklar yazısına bakabilirsiniz.

Sık karıştırılan

Uzlaştırmacı, edim ile birlikte anılır ama ikisi farklıdır: uzlaştırmacı görüşmeyi yürüten kişidir, uzlaşma edimi ise varılan anlaşmada şüphelinin üstlendiği yükümlülüktür.