TCK 85 Taksirle Öldürme Cezası: Kaç Yıl, Trafik Kazası

TCK 85 madde metni (güncel)

Değişiklik geçmişi

TCK 85’in metni, kanun yürürlüğe girmeden önce bir kez değiştirildi ve 1 Haziran 2005’ten beri aynıdır. Sağlık çalışanlarına yönelik dosyalarda ise 2022’de getirilen soruşturma izni şartı yargılamanın akışını belirler.

Hekim veya hemşire hakkındaki ölümlü dosyada izin alınmadan kovuşturmaya devam edilemez; bu şart, 2022’de sürmekte olan davalarda da aranır. Hakkında daha önce 4483 sayılı Kanuna göre kesinleşmiş soruşturma izni verilmiş olanlarda yeni izin aranmaz (3359 geçici m. 13).

Madde ne diyor? Fıkra fıkra açıklama

TCK 85 iki fıkradan oluşur: tek kişinin ölümü ve birden fazla kişinin ölümü veya ölümle birlikte yaralanma. Her iki fıkrada da failin ölümü istememesi ve öngörmemesi, ama dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranmış olması gerekir.

1. fıkra: taksirle bir insanın ölümüne neden olmak (2-6 yıl)

Taksir, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle bir neticenin öngörülmeden gerçekleşmesidir (TCK 22/2). Kırmızı ışıkta geçmek, takip mesafesini korumamak, iş güvenliği önlemi almamak, hastayı gerekli tetkik yapmadan taburcu etmek tipik özen yükümlülüğü ihlalleridir. Fail neticeyi istememiştir ve öngörmemiştir; ama öngörebilecek durumdadır.

Ceza failin kusuruna göre belirlenir (TCK 22/4). Bu yüzden taksirle öldürme dosyalarının neredeyse hepsinde bilirkişi kusur raporu alınır: sürücünün, işverenin veya hekimin asli mi tali mi kusurlu olduğu belirlenir. Asli ve tam kusurlu failde temel ceza alt sınırdan uzaklaşır; tali kusurda alt sınıra yakın kalır. Birden fazla kişinin kusuru varsa herkes kendi kusurundan sorumludur (TCK 22/5). Maktulün kendi kusuru failin sorumluluğunu kaldırmaz, ama kusur oranını ve cezayı düşürür.

Failin davranışı ile ölüm arasında uygun illiyet bağı da kurulmalıdır. Hata yapılmış olsa bile ölümün başka bir nedenle gerçekleştiği, hatanın ölüme etkisinin bulunmadığı anlaşılırsa taksirle öldürme oluşmaz.

2. fıkra: birden fazla ölüm veya ölümle birlikte yaralanma (2-15 yıl)

Aynı taksirli davranış birden fazla kişinin ölümüne ya da bir veya birden fazla kişinin ölümü ile birlikte yaralanmasına yol açarsa, ceza 2-15 yıldır. Bu durumda her ölüm ve yaralama için ayrı ceza verilmez; tek ceza verilir, ama ölü ve yaralı sayısı temel cezanın belirlenmesinde dikkate alınır. Üst sınır 10 yılı aştığı için 2. fıkradaki davalara ağır ceza mahkemesi bakar; 1. fıkradaki davalar asliye ceza mahkemesinde görülür.

Bilinçli taksir: neticeyi öngörüp istememek

Kişi neticeyi öngördüğü hâlde gerçekleşmeyeceğine güvenerek hareket ederse bilinçli taksir vardır ve ceza üçte birden yarısına kadar artırılır (TCK 22/3). Yüksek hızla ve dikkatsizce sollama yapan, “bir şey olmaz” diyerek iş güvenliği önlemlerini bilerek almayan kişi bilinçli taksirle hareket edebilir. Neticeyi öngörüp “olursa olsun” diyerek kabullenen ise olası kastla hareket etmiş olur; o zaman dosya taksirle öldürmeden çıkıp kasten öldürmeye (TCK 21/2) döner. Bu çizgiyi kast ve taksir farkı yazısında ayrıntılı anlattım.

Ölen kişi yakınınızsa: TCK 22/6

Taksirle neden olunan netice, münhasıran failin kişisel ve ailevi durumu bakımından artık ceza verilmesini gereksiz kılacak derecede mağduriyete yol açmışsa ceza verilmez. Kazada kendi çocuğunu, eşini veya anne babasını kaybeden sürücü buna tipik örnektir. Mahkeme bu durumda ceza verilmesine yer olmadığı kararı verir. Bilinçli taksirde ise ceza kaldırılmaz, ancak yarıdan altıda bire kadar indirilebilir.

Ceza tablosu

Taksirle öldürmede hapis 2-6 yıl, birden fazla ölümde 2-15 yıldır; bilinçli taksirde bu cezalar artırılır.

Örnek hesap: trafik kazasında basit ve bilinçli taksir

Sabıkasız bir sürücü kavşakta dikkatsizce dönüş yaparken bir motosiklet sürücüsünün ölümüne neden oluyor; bilirkişi raporu hızlı gelen motosikletliyi asli, sürücüyü tali kusurlu buluyor. Hesap şöyle kurulur:

• Temel ceza: kusur durumuna göre alt sınırdan, 2 yıl hapis (TCK 85/1, 22/4).
• Takdiri indirim: altıda bir, 1 yıl 8 ay (TCK 62).
• Sonuç: ceza 2 yılın altında olduğu için HAGB (CMK 231/5) veya erteleme (TCK 51/1) konuşulabilir; basit taksirde hapis adli para cezasına da çevrilebilir (TCK 50/4). Mahkeme ayrıca 3 ay ile 3 yıl arasında sürücü belgesinin geri alınmasına karar verebilir (TCK 53/6).

Aynı sürücü kırmızı ışıkta, hızını azaltmadan bilerek geçmiş ve mahkeme bilinçli taksir kabul etmişse tablo değişir: temel ceza kusurun ağırlığına göre 2 yıl 6 ay belirlenir, üçte bir artırımla 3 yıl 4 aya, takdiri indirimle 2 yıl 9 ay 10 güne çıkar. Bu ceza 2 yılı aştığı için HAGB ve erteleme mümkün değildir, bilinçli taksir nedeniyle paraya da çevrilemez. Bu cezanın infazını ve cezaevinde kalınacak süreyi trafik kazasında ölüm ve yaralamada yatar yazısında hesapladım.

Uygulamada en çok sorulanlar

Taksirle öldürme dosyalarında asıl tartışma ölümün kimin kusuruyla, hangi ağırlıkta ve hangi bilinç düzeyiyle gerçekleştiğidir. Aşağıdaki sorular cezanın HAGB ile mi yoksa yıllarca hapisle mi sonuçlanacağını belirler.

Trafik kazasında bilinçli taksir mi, olası kast mı?

Sürücü kazanın olabileceğini öngörüp becerisine ve şansına güvenerek devam ettiyse bilinçli taksir, kazayı ve sonuçlarını kabullenerek devam ettiyse olası kast vardır. Ayrım cezayı birkaç yıldan 20-25 yıla kadar değiştirir. Kardeşini uyuşturucu alışverişinden uzaklaştırmak için önündeki aracı korna ve selektörle takip eden ve arkadan çarpan sanığın dosyasında Yargıtay Ceza Genel Kurulu, aracında eşi ve kuzeni varken kazayı kabullendiğinden söz edilemeyeceğini belirterek eylemi bilinçli taksir saydı. Ölümlü kazalarda sürücüyü bekleyen süreci trafik kazasında ölüm oldu ne olur yazısında anlattım.

Kusur raporu neden bu kadar önemli?

Ceza failin kusuruna göre belirlendiği için kusur raporu dosyanın en önemli delilidir. Asli kusur temel cezayı yükseltir, tali kusur alt sınıra yakın ceza ve HAGB ihtimali demektir; kusursuzluk ise beraat sebebidir. Çelişkili raporlar varsa mahkeme bunları gidermek için yeni bir heyetten rapor almak zorundadır. Rapora itiraz süresi ve yolunu trafik kazası kusur raporuna itiraz yazısında gösterdim.

Kazada kendi yakınımı kaybettim: ceza alır mıyım?

Ölüm sizi kişisel ve ailevi olarak ağır biçimde mağdur ettiyse basit taksirde ceza verilmez; bilinçli taksirde ise ceza yarıdan altıda bire kadar indirilebilir (TCK 22/6). Mahkeme bunu aile bağının yakınlığına ve olayın size etkisine göre değerlendirir; her akrabalık otomatik olarak cezasızlık sağlamaz. Römorkunda sekiz aile üyesiyle tarım aracını kullanırken virajı alamayan ve gelininin ölümüne, torununun ağır yaralanmasına neden olan sanığın dosyasında Yargıtay, sanığın kendi fiilinin mağduru durumuna düştüğünü belirterek bilinçli taksirde 22/6’daki indirimin uygulanmamasını bozma sebebi yaptı.

İş kazasında işveren ne ceza alır?

İşçinin ölümüne yol açan iş kazasında işveren, iş güvenliği uzmanı veya şantiye şefi gibi sorumlular kusurları oranında taksirle öldürmeden yargılanır. Çok tehlikeli işlerde eğitim vermemek, güvenli çalışma yöntemini belirlememek ve denetim kurmamak ağır kusurdur. Mermer atölyesinde katrak makinesine sıkışarak ölen işçinin dosyasında Yargıtay, yükümlülüklerini yerine getirmeyen ve neticeyi öngördükleri hâlde gerçekleşmeyeceği düşüncesiyle hareket eden şirket yetkilileri hakkında bilinçli taksir uygulanması gerektiğini belirterek hükmü bozdu. Ayrıntısı iş kazasında işverenin ceza sorumluluğu yazısında.

Doktor hatasında taksirle öldürme ne zaman oluşur?

Tıp kurallarına aykırı davranış ile ölüm arasında illiyet bağı varsa taksirle öldürme, yoksa kamu görevlisi hekim bakımından görevi kötüye kullanma (TCK 257) tartışılır. Gerekli tetkikler yapılmadan taburcu edilen hastanın öldüğü dosyada Adli Tıp kurullarının görüşleri çelişince Yargıtay, illiyet bağının kesin olarak belirlenmesi için üniversite hekimlerinden oluşan heyetten rapor alınmadan mahkûmiyet kurulmasını bozma sebebi yaptı.

Sağlık çalışanları için ayrıca soruşturma izni şartı vardır. Yoğun bakımdaki prematüre bebeğin boğazına ıslak mendil kaçırdığı iddia edilen özel hastane hemşiresinin dosyasında Yargıtay Ceza Genel Kurulu, kovuşturmaya devam edilebilmesi için Mesleki Sorumluluk Kurulundan izin alınması gerektiğini belirterek hükmü bozdu. Hasta yakınlarının izleyeceği yolu doktor hatası ceza davası yazısında anlattım.

Taksirle öldürmede uzlaşma, tutuklama ve zamanaşımı

Taksirle öldürme CMK 253 listesinde yer almadığı ve şikâyete bağlı olmadığı için uzlaştırma yoktur; ölenin ailesi şikâyetinden vazgeçse de dava sürer. Suç tutuklamada katalog suçlar arasında değildir; uygulamada tutuklama istisnadır ve ancak olay yerinden kaçma gibi kaçma şüphesini somutlaştıran olgular varsa gündeme gelir. Dava zamanaşımı her iki fıkrada 15 yıldır (TCK 66/1-d). Tazminat ceza davasında değil, ayrı bir hukuk davasında istenir. Savunmada öne çıkan başlıkları trafik kazasında taksirle öldürme savunma dilekçesi sayfasında gösterdim.

İlgili maddeler

TCK 85, taksirin tanımını ve cezanın belirlenmesini düzenleyen genel hükümlerle birlikte uygulanır.

• TCK 22: Taksiri, bilinçli taksiri, kusura göre ceza belirlemeyi ve failin kendisinin mağdur olduğu hâlde cezasızlığı düzenler.
• TCK 81: Kasten öldürmeyi düzenler; olası kast kabul edilirse dosya bu maddeye geçer.
• TCK 89: Taksirle yaralamayı düzenler; kazada ölüm olmadan yaralanma varsa bu madde uygulanır.
• TCK 50 ve 53: Hapis cezasının paraya çevrilmesini ve sürücü belgesi ile meslek yasağını düzenler.
• TCK 51: 2 yıl ve altındaki hapis cezasının ertelenmesini düzenler.
• CMK 231: Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını düzenler.
• TCK 257: Görevi kötüye kullanmayı düzenler; kamu görevlisi hekimin hatası ile ölüm arasında illiyet yoksa gündeme gelir.

Yargıtay Kararları

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 20.05.2026 tarihli, 2025/70 E., 2026/319 K.

Sanık, kardeşinin bindiği önündeki aracı uyuşturucu alışverişine karışmasını engellemek için korna ve selektörle takip ederken takip mesafesini koruyamayıp arkadan çarpmış; araçtaki yolculardan biri ölmüş, sürücü kemik kırıklarıyla yaralanmıştı. Mahkeme 85/2 ve 22/3’ten 7 yıl 1 ay hapis vermiş, Başsavcılık ise bilerek çarptığını ve olası kastla hareket ettiğini ileri sürmüştü. Ceza Genel Kurulu, aracında eşi ve kuzeni bulunan sanığın kazayı ve sonuçlarını kabullendiğinden söz edilemeyeceğini, ancak kazayı öngörüp sürüş becerisine güvenerek devam ettiğini belirterek eylemi bilinçli taksir saydı ve itirazı oy çokluğuyla reddetti.

… aracında eşi ve kuzeni de varken böyle bir kazayı ve olası sonuçlarını kabullenmesinden, dolayısıyla olası kast ile hareket ettiğinden bahsedilmesi mümkün değildir. Bu husus, mağdur tarafından da dile getirildiği üzere sanığın önündeki aracı durdurmak amacıyla korna ve selektör gibi uyarıcılara başvurmasıyla da teyit edilmektedir. Öte yandan sanığın, güvenli takip mesafesi kuralına uymaksızın seyri sırasında bir kazaya sebebiyet verebileceğini öngördüğünde kuşku bulunmamaktadır. Buna rağmen sanık sürüş becerisine, tecrübesine ve şansına güvenerek öngördüğü neticenin meydana gelmeyeceği inancıyla seyrine devam etmiş ve bir kişinin ölümü ile bir kişinin yaralanmasına sebebiyet vermiştir. Açıklanan gerekçelerle sanığın müsnet eylemini bilinçli taksirle gerçekleştirdiği kabul edilmelidir …

↑ Metne dön

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 18.05.2026 tarihli, 2023/4022 E., 2026/5204 K.

Ailesiyle fındık toplamaktan dönen sanık, arkasındaki römorkta sekiz kişiyle tarım aracını dik ve virajlı toprak yolda kullanırken virajı alamamış, araç takla atmış; gelini ölmüş, torunu ağır yaralanmıştı. İlk derece mahkemesi 22/6’yı uygulamış, bölge adliye mahkemesi bu hükmün şartlarının oluşmadığını belirterek 85/2’den mahkûmiyet kurmuştu. Yargıtay, sanığın kendi fiilinin mağduru durumuna düştüğünü ve bilinçli taksirle işlenen fiilde 22/6’nın ikinci cümlesindeki indirimin koşullarının oluştuğunu belirterek kararı oy birliğiyle bozdu.

… gerçekleşen neticenin sanığın münhasıran kişisel ve ailevî durumu bakımından mağduriyetine neden olduğu, eyleminden ağır düzeyde etkilendiği, bir başka deyişle kendi fiilinin mağduru durumuna düştüğü anlaşıldığından, bilinçli taksirle neden olduğu eylemi neticesinde gelininin ölmesi ile torununun yaralanmasına neden olan sanık hakkında, “bilinçli taksir hâlinde verilecek ceza yarıdan altıda bire kadar indirilebilir.” şeklinde düzenlenmiş olan 5237 sayılı TCK’nın 22/6. maddesinin ikinci cümlesinin uygulama koşulları oluştuğu halde, somut olayın özelliklerinin dikkate alınmaması sonucu sanığın eyleminin 5237 sayılı TCK’nın 22/6 maddesi kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığına karar verilmesi …

↑ Metne dön

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 02.07.2026 tarihli, 2022/1274 E., 2026/6945 K.

Altı yıldır mermer atölyesinde çalışan işçi, katrak makinesinin demir profili ile kesilmiş mermer plakalar arasında sıkışarak ölmüş, bilirkişi işvereni asli, işçiyi tali kusurlu bulmuştu; bölge adliye mahkemesi şirket yetkililerinin cezasını adli para cezasına çevirmişti. Yargıtay, işin çok tehlikeli sınıfta olduğunu, işverenin eğitim vermek, güvenli çalışma yöntemini belirlemek ve etkin denetim kurmakla yükümlü olduğunu, bunları yapmayan ve neticeyi öngörüp gerçekleşmeyeceği düşüncesiyle hareket eden sanıklar hakkında bilinçli taksir uygulanması gerektiğini belirterek eksik ceza nedeniyle hükmü bozdu.

… sanıklar tarafından bu yükümlülüklerin yerine getirilmediği, meydana gelebilecek neticenin öngörülmesine karşın, gerçekleşmeyeceği düşüncesiyle hareket edildiği, bu suretle sanıkların eyleminde 5237 sayılı TCK’nın 22/3. maddesinde yer alan bilinçli taksir hükümlerinin uygulanması gerektiği gözetilmeksizin, sanıklar hakkında yazılı şekilde eksik ceza tayini yapılması …

↑ Metne dön

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 21.05.2026 tarihli, 2023/5819 E., 2026/5319 K.

Pratisyen hekim olan sanığın, gerekli tetkikleri yapmadan taburcu ettiği hasta ölmüş; Adli Tıp üst kurulunun çoğunluğu hekimin davranışı ile ölüm arasında illiyet bağı bulunduğunu, azınlığı ise bu bağın kesin olarak kurulamadığını bildirmişti. Yargıtay, tıp kurallarına aykırı davranış ile ölüm arasında uygun illiyet bağı varsa taksirle öldürmenin, yoksa görevi kötüye kullanmanın söz konusu olacağını hatırlattı. Raporlar arasındaki çelişkinin üniversite hekimlerinden oluşan bir heyetten rapor alınarak giderilmesi gerektiğini belirterek mahkûmiyeti oy birliğiyle bozdu.

… sanığın tıp kurallarına uygun olmayan eylemi ile meydana gelen netice arasında uygun illiyet bağının kurulması halinde eylemin taksirle yaralama veya taksirle öldürme suçuna vücut vereceği, illiyet bağının bulunmaması halinde ise eylemin 5237 sayılı TCK’nın 257. maddesinde düzenlenen görevi kötüye kullanma suçunu oluşturacağı …

… bir kez de üniversitelerin ilgili ana bilim dalı başkanlıklarında çalışan hekim bilirkişilerden oluşacak heyetten rapor alınması gerekirken eksik araştırma sonucu yazılı şekilde mahkûmiyet kararı verilmesi …

↑ Metne dön

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 07.01.2026 tarihli, 2023/289 E., 2026/5 K.

Özel bir hastanede hemşire olan sanığın, yoğun bakımdaki prematüre bebeğin ağız bakımı sırasında ıslak mendili boğazına kaçırdığı ve durumu uzmanlara bildirmeyerek ölümüne neden olduğu iddia edilmiş, derece mahkemeleri mahkûmiyet kurmuştu. Ceza Genel Kurulu, hükümden sonra yürürlüğe giren 7406 sayılı Kanunla 3359 sayılı Kanuna eklenen ek 18. madde uyarınca özel sağlık kuruluşu çalışanları için de Mesleki Sorumluluk Kurulundan soruşturma izni alınması gerektiğini, bu iznin muhakeme şartı olduğunu belirterek durma kararı verilip izin istenmesi için hükmü oy birliğiyle bozdu.

… izin usulünün bir muhakeme şartı niteliğinde olması karşısında, özel sağlık kuruluşunda hemşire olarak görev yapan ve 7406 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla hakkında kamu davası açılmış olan sanık hakkındaki kovuşturmaya devam edilebilmesi için Meslekî Sorumluluk Kurulundan izin alınmak üzere durma kararı verilmesinde ve sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunmaktadır …

↑ Metne dön