Trafik Kazasında Taksirle Öldürme Savunma Dilekçesi
Trafik kazasında taksirle öldürme ve yaralama davasında savunma dilekçesi: indirilebilir örnek, kusur raporu itirazı, TCK 22/6 ve HAGB.
Trafik kazasında taksirle öldürme ve yaralama davasında savunma dilekçesi, savcı mütalaasında TCK 85 ya da TCK 89 uyarınca ceza istedikten sonra sürücünün mahkemeye sunduğu yazılı cevaptır. Bu davalarda kimse sonucu istememiştir; tartışma, sürücünün hangi trafik kuralını ihlal ettiği ve kazanın ne kadarının ona yükleneceği üzerinedir. Ceza kusura göre belirlendiği için kusur raporuna yöneltilen her somut itiraz, doğrudan cezanın miktarını değiştirir. Aşağıdaki örnekte kusur raporu, bilinçli taksir, ölenin ya da yaralananın kendi kusuru, TCK 22/6 ve şikâyet için seçmeli paragraflar var.
Dilekçe Örneği
[İL] [NO]. ASLİYE CEZA MAHKEMESİ HÂKİMLİĞİNE
[TCK 85/2 ya da olası kast iddiasıyla açılan davada: [İL] [NO]. AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA]
ESAS NO: [Yıl/Sıra]
SANIK: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [………..], Adres: [………..]
[varsa: MÜDAFİİ: Av. Ad Soyad]
KATILANLAR: [Ölenin yakınları / yaralanan kişi: Ad Soyad]
SUÇ: [Taksirle öldürme (TCK 85/1 / 85/2)] [ve / veya] [taksirle yaralama (TCK 89/…)] [bilinçli taksir iddiasıyla TCK 22/3]
MÜTALAA: [gg.aa.2026] tarihli oturumda açıklanan esas hakkındaki mütalaa
KONU: Trafik kazasına dayalı taksirle öldürme ve yaralama suçlamasında mütalaaya karşı savunmamız, kusur raporuna itirazımız, delil taleplerimiz ve hüküm hakkındaki terditli istemlerimizin sunulmasıdır.
AÇIKLAMALAR:
1. Kaza ve mütalaa: [gg.aa.yyyy] günü saat [..:..] sıralarında sanığın kullandığı [plaka] plakalı [araç türü], [yol / kavşak adı] üzerinde [diğer araçla çarpışmış / yayaya çarpmış]; kazada [Ad Soyad] hayatını kaybetmiş, [Ad Soyad] yaralanmıştır. Cumhuriyet savcısı, [bilirkişi / ATK Trafik İhtisas Dairesi] raporunda sanığa yüklenen [asli / tam / %…] kusura dayanarak sanığın [TCK 85/… ve 89/…] [ile TCK 22/3] uyarınca cezalandırılmasını istemiştir. Mütalaa, sanığın hangi somut trafik kuralını ihlal ettiğini ve bu ihlalin kazaya nasıl yol açtığını göstermemiş, raporu olduğu gibi kabul etmiştir.
2. Taksirli suçun unsurları ayrı ayrı gösterilmemiştir: TCK 22/2’ye göre taksirden söz edebilmek için önce sanığın uyması gereken somut bir dikkat ve özen yükümlülüğü ile bu yükümlülüğe aykırı bir davranış gösterilmelidir. Mütalaada yalnız “dikkatsiz ve tedbirsiz araç kullandığı” denilmiş; ihlal edilen kural [hız sınırı / takip mesafesi / geçiş önceliği] olarak belirtilmemiştir. İkinci olarak netice ile bu davranış arasında illiyet bağı kurulmalıdır: [ölüm kazadan … gün sonra hastanede gelişen … nedeniyle meydana gelmiştir / ölenin emniyet kemeri takmadığı tutanakta yazılıdır]. Üçüncü olarak kaçınılabilirlik tartışılmalıdır: sanık kurala tam uysaydı da kaza aynı biçimde gerçekleşecek idiyse netice ona yüklenemez. [Yayanın park hâlindeki aracın arkasından aniden yola çıktığı / karşı aracın şeridine girdiği] bir durumda, sanığın algılama ve tepki süresi içinde durmasının mümkün olup olmadığı raporda hesaplanmamıştır.
3. Kusur raporuna itiraz: Rapor sanığı KTK 84’teki [arkadan çarpma / şeride tecavüz / kavşakta geçiş önceliğine uymama] hâline dayanarak asli kusurlu saymıştır. Ancak aynı maddenin son cümlesine göre bu hareketlerden biri birden fazla sürücü tarafından yapılmışsa ya da kaza listedeki hâller dışında bir kural ihlalinden doğmuşsa kusur yönetmelikteki esaslara göre ayrıca belirlenir. Dosyada [karşı sürücünün de şerit değiştirdiği / yayanın kırmızı ışıkta geçtiği] [kamera kaydı / tanık] ile sabittir. Ayrıca rapor; [araç hızını hangi veriye göre hesapladığını / çarpma noktasının krokideki yerini / yol aydınlatmasını ve hava koşulunu / görüş mesafesini] açıklamamıştır. Kaza tespit tutanağındaki kroki ile olay yeri fotoğrafları [çarpma noktası / fren izi uzunluğu] bakımından birbirini tutmamaktadır. [Dosyadaki iki rapor arasında kusur oranı bakımından çelişki vardır: ilk rapor sanığı tali, ikinci rapor asli kusurlu saymıştır.] Bu çelişki giderilmeden hüküm kurulamaz; Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınmalı, olay yerinde keşif yapılmalı ve raporu düzenleyen bilirkişi duruşmada dinlenmelidir (CMK 68/1). Ekte sunulan uzman görüşü (CMK 67/6) eksik noktaları göstermektedir.
4. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: ölenin veya yaralananın kendi kusuru] Mağdurun kusuru sanığın kusurunu azaltır: Kazada [ölen yaya yaya geçidi dışından ve koşarak yola çıkmıştır / yaralanan motosiklet sürücüsü kask takmamış ve kırmızı ışıkta geçmiştir / ölenin kanında alkol tespit edilmiştir]. Taksirli suçta ceza failin kusuruna göre belirlenir ve birden fazla kişinin kusuru varsa herkes kendi kusurundan sorumlu olur (TCK 22/4, 22/5). Sanığa kazanın tamamı değil, yalnız kendi kusur payı yüklenebilir; temel ceza bu payla orantılı olarak alt sınırdan belirlenmelidir.
5. [SEÇENEK — mütalaada bilinçli taksir istenmişse] Bilinçli taksir koşulları yoktur: Bilinçli taksir, sanığın neticeyi somut olarak öngörmesini ve buna rağmen hareket etmesini gerektirir (TCK 22/3). Bir trafik kuralını ihlal etmek, tek başına neticenin öngörüldüğü anlamına gelmez. [Sanığın kanında tespit edilen [..] promil alkolün kazanın oluşumuna etkisi bilirkişi raporunda tartışılmamıştır; kaza alkolden bağımsız olarak karşı aracın şerit ihlalinden doğmuştur.] [Hız sınırının [..] km/s aşıldığı kabulü, hangi veriye dayandığı belirsiz bir hesaba dayanmaktadır.] Bilinçli taksir artırımı uygulanmamalıdır. Bu kabulün önemi yalnız artırımla sınırlı değildir: bilinçli taksirde ceza adli para cezasına çevrilemez (TCK 50/4) ve taksirle yaralamada şikâyet şartı aranmaz (TCK 89/5).
6. [SEÇENEK — mütalaa olası kastla öldürme istiyorsa] Eylem olası kast değil, en fazla bilinçli taksirdir: Mütalaada sanığın [yüksek hızla / alkollü / polis kontrolünden kaçarken] araç kullanmasından ölümü göze aldığı sonucu çıkarılmıştır. Oysa kazada sanığın kendisi de [ağır yaralanmış / aracı tamamen hasar görmüştür]; kendi hayatını da tehlikeye atan bir sürücünün ölümü “olursa olsun” diyerek kabullendiği söylenemez. Sanık neticeyi öngörmüş olsa bile onun gerçekleşmeyeceğine güvenmiştir; bu durum TCK 21/2’deki olası kastı değil, TCK 22/3’teki bilinçli taksiri karşılar.
7. [SEÇENEK — ölen veya yaralanan sanığın yakınıysa: şahsi cezasızlık] TCK 22/6 uygulanmalıdır: Kazada hayatını kaybeden [sanığın eşi / çocuğu / annesi] [Ad Soyad]’dır [ve sanık da kazada … yaralanmıştır]. Sanık bu kazayla artık bir cezanın hükmedilmesini gereksiz kılacak derecede mağdur olmuştur; [psikolojik tedavi raporu / aile durumunu gösteren belgeler] ektedir. Basit taksir hâlinde TCK 22/6 gereği ceza verilmemeli ve CMK 223/4-b uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmelidir. Bilinçli taksir kabul edilirse aynı hüküm uyarınca ceza yarıdan altıda bire kadar indirilmelidir.
8. [SEÇENEK — dosyada taksirle yaralama varsa: şikâyet ve uzlaştırma] Taksirle yaralama yönünden şikâyet ve uzlaştırma: Taksirle yaralama şikâyete bağlıdır (TCK 89/5). [Yaralanan [Ad Soyad] olayı ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyette bulunmamıştır (TCK 73/1).] [Yaralanan [gg.aa.2026] tarihli duruşmada şikâyetinden vazgeçmiştir; TCK 73/4 ve CMK 223/8 uyarınca bu kişi yönünden davanın düşmesine karar verilmelidir.] Taksirle yaralama ayrıca uzlaştırma kapsamındadır (CMK 253/1-b); bu kişi yönünden uzlaştırma denenmediğinden dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesi gerekir (CMK 254/1). [Yaralanma, ölümle birlikte TCK 85/2 içinde değerlendirilmişse bu paragrafı kullanmayın.]
9. Araç ve yol kaynaklı nedenler araştırılmamıştır: [Aracın fren sisteminde kaza öncesinde arıza bulunduğu servis kayıtlarından anlaşılmaktadır / yol çalışması bölgesinde uyarı levhası ve aydınlatma bulunmamaktadır / yolda işaretlenmemiş bir çukur vardır]. Araç üzerinde teknik inceleme yapılmamış, yolun bakımından sorumlu kurumun kusuru değerlendirilmemiştir. Bu nedenlerin kazaya etkisi araştırılmadan kusurun tamamının sanığa yüklenmesi TCK 22/5’e aykırıdır.
10. Usule aykırı deliller: [Sanıktan kan örneği, rızası alınmadan ve hâkim kararı ya da gecikmesinde sakınca bulunan hâlde savcı kararı olmaksızın alınmıştır; CMK 75/1 uyarınca bu yolla elde edilen alkol raporu kullanılamaz.] [Sanığın kaza sonrası şok hâlindeyken kollukta müdafisiz verdiği ifade, hâkim huzurunda doğrulanmadığından CMK 148/4 gereği hükme esas alınamaz.]
11. Ceza tayini ve yaptırım seçenekleri: Mahkûmiyet kanaatine ulaşılırsa, ceza TCK 22/4 gereği sanığın kusur payıyla orantılı olarak ve TCK 61 uyarınca alt sınırdan belirlenmelidir. Sanığın kaza yerinden ayrılmayıp [112’yi araması / yaralılara ilk yardım yapması], sabıkasızlığı ve yargılama boyunca gösterdiği derin pişmanlık TCK 62’deki takdiri indirimi gerektirir. Taksirli suçlarda hapis cezası uzun süreli olsa bile adli para cezasına çevrilebilir (TCK 50/4); bilinçli taksir kabul edilmediği sürece bu yol açıktır. Sonuç ceza iki yıl veya daha az olursa hükmün açıklanması geri bırakılmalı, bu mümkün görülmezse ceza ertelenmelidir; [sigorta şirketinin katılanlara ödeme yaptığını gösteren belge] ektedir. Sanık [meslek olarak şoförlük yapmaktadır]; TCK 53/6’daki sürücü belgesinin geri alınması takdiri bir tedbir olduğundan uygulanmamalı, uygulanacaksa en az süre olan üç ay ile sınırlı tutulmalıdır.
HUKUKİ NEDENLER: TCK m.21, 22, 50, 51, 53, 61, 62, 73, 85, 89; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.84; CMK m.67, 68, 75, 148, 206, 207, 216, 223, 226, 231, 253, 254 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Kaza tespit tutanağı ve krokisi, olay yeri fotoğrafları, [kamera ve araç kamerası kayıtları], [takograf kaydı], bilirkişi ve ATK raporları, [alkol raporu], otopsi ve adli raporlar, [araç teknik inceleme ve servis kayıtları], tanık beyanları, [uzman görüşü], [keşif], [sigorta ödeme belgeleri], [varsa emsal karar künyesi].
SONUÇ VE İSTEM: Açıkladığımız nedenlerle;
1. Öncelikle Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınmasına, olay yerinde [aynı saat ve ışık koşullarında] keşif yapılmasına, raporu düzenleyen bilirkişinin duruşmada dinlenmesine, [kamera kayıtlarının getirtilmesine / aracın teknik incelemesine]; taksirle yaralama yönünden dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesine,
2. Sanığın kusuru bulunmadığından CMK 223/2-c, atılı suçun sanığın kusuruyla işlendiği sabit olmadığından CMK 223/2-e uyarınca BERAATİNE; ölen ya da yaralanan sanığın yakını olduğundan TCK 22/6 ve CMK 223/4-b uyarınca CEZA VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA; şikâyet yokluğu ya da şikâyetten vazgeçme hâlinde taksirle yaralama yönünden DAVANIN DÜŞMESİNE,
3. Bu talebimiz kabul görmezse terditli olarak; olası kast iddiasının reddiyle eylemin taksirli suç (TCK 85 / 89) olarak nitelendirilmesine, bilinçli taksir kabulünün de reddiyle basit taksirle işlendiğinin kabulüne, aksi kanaatte TCK 22/3 artırımının alt orandan uygulanmasına, sanığın kusur payının [tali / %…] olarak belirlenmesine,
4. Her hâlde temel cezanın kusur payıyla orantılı olarak alt sınırdan belirlenmesine, TCK 62 uyarınca takdiri indirim uygulanmasına, hapis cezasının TCK 50/4 uyarınca adli para cezasına çevrilmesine; sonuç ceza iki yıl veya daha az ise hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, olmazsa cezanın ertelenmesine; TCK 53/6’daki sürücü belgesinin geri alınması tedbirinin uygulanmamasına,
5. Sanık tutuklu ise tahliyesine, gerekirse adli kontrol tedbiri uygulanmasına,
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
[gg.aa.2026]
Sanık [Ad Soyad / İmza]
[varsa: Müdafii Av. Ad Soyad / İmza]
EKLER:
1. [Uzman görüşü (trafik ve kaza analizi uzmanı)]
2. [Kamera / araç kamerası kaydının görüntü dökümü]
3. [Araç servis ve muayene kayıtları]
4. [Sigorta ödeme belgeleri, adli sicil kaydı, iş ve aile durumunu gösteren belgeler]
Bu metin örnek niteliğindedir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. İndirdiğiniz UDF dosyasını UYAP Doküman Editörü ile açabilirsiniz.
Trafik Kazası Davasında Savunma Neden Kusur Raporundan Başlar?
Trafik kazası davasında savunma kusur raporundan başlar, çünkü TCK 22/4’e göre taksirli suçta ceza failin kusuruna göre belirlenir. Raporda asli kusurdan tali kusura inmek, cezanın alt sınıra yaklaşmasını ve HAGB ihtimalini doğrudan etkiler. Ölümlü kazada sürecin genel akışını trafik kazasında ölüm olduğunda ne olur yazısında anlattım; burada yalnız savunma dilekçesine giren kısmı topluyorum.
TCK 22/4: (4) Taksirle işlenen suçtan dolayı verilecek olan ceza failin kusuruna göre belirlenir.
DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Kusur raporuna itirazın teknik yanını, KTK 84’teki asli kusur hâllerini ve tutanak ile ATK raporu arasındaki farkı trafik kazası kusur raporuna itiraz yazısında ayrıntılı anlattım. Savunma dilekçesinde bu itirazı tekrar etmek yetmez; mütalaanın raporu hangi noktada eleştirmeden kabul ettiğini göstermek gerekir.
İkinci büyük tartışma bilinçli taksirdir. Alkol, aşırı hız ya da kırmızı ışık ihlali olan dosyalarda savcı çoğu zaman TCK 22/3’ü ister; bu hem cezayı üçte birden yarıya kadar artırır hem de cezanın paraya çevrilmesini engeller. Basit taksir, bilinçli taksir ve olası kast arasındaki çizgiyi kast ve taksir farkı yazısında örneklerle anlattım. Alkol ölçümünün kendisine ilişkin kuralları da alkollü araç kullanma cezası yazısında bulabilirsiniz. Kaza anında yaklaşık 0,71 promil alkollü olan ve hız sınırını iki katı aştığı belirlenmeyen sürücü için Yargıtay bilinçli taksir artırımını bozdu. Alkollü ve yerleşim yerinde çok yüksek hızla üç kişinin ölümüne yol açan sürücüde bile, neticeyi kabullendiğine dair delil olmadığı için Yargıtay Ceza Genel Kurulu oy çokluğuyla olası kastı değil bilinçli taksiri kabul etti.
Üçüncü olarak, ölen ya da yaralanan kişi sürücünün yakınıysa TCK 22/6 devreye girer. Resmi evlilik ya da hısımlık şart değildir; Yargıtay, imam nikâhlı eşinin öldüğü kazada sürücüye ceza verilmemesini onadı. Bu hüküm, kazada eşini ya da çocuğunu kaybeden sürücüye ayrıca ceza vermenin anlamsız olduğu durumlar içindir:
TCK 22/6: (6) Taksirli hareket sonucu neden olunan netice, münhasıran failin kişisel ve ailevi durumu bakımından, artık bir cezanın hükmedilmesini gereksiz kılacak derecede mağdur olmasına yol açmışsa ceza verilmez; bilinçli taksir halinde verilecek ceza yarıdan altıda bire kadar indirilebilir.
| Hâl | Dayanak | Ceza |
|---|---|---|
| Bir kişinin ölümü | TCK 85/1 | 2 – 6 yıl hapis (asliye ceza) |
| Birden fazla ölüm ya da ölümle birlikte yaralanma | TCK 85/2 | 2 – 15 yıl hapis (ağır ceza) |
| Taksirle yaralama | TCK 89/1 | 4 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası |
| Kemik kırığı, yaşamsal tehlike, sabit iz | TCK 89/2 | 89/1 cezası yarı oranında artar |
| Organ işlevi kaybı, iyileşmeyen hastalık | TCK 89/3 | 89/1 cezası bir kat artar |
| Birden fazla kişinin yaralanması | TCK 89/4 | 9 ay – 5 yıl hapis |
| Bilinçli taksir | TCK 22/3 | Ceza 1/3 – 1/2 artar; paraya çevrilmez (TCK 50/4) |
| Netice sürücünün yakınını etkilediyse | TCK 22/6 | Basit taksirde ceza verilmez; bilinçli taksirde 1/2 – 1/6 indirim |
| Sürücü belgesinin geri alınması | TCK 53/6 | 3 ay – 3 yıl, hâkimin takdirine bağlı |
Cezanın ne kadarının fiilen infaz edileceğini trafik kazasında ölüm ve yaralamada yatar yazısında hesapladım. Yalnız yaralanmalı kazaların ayrıntısı için trafik kazasında yaralama cezası yazısına bakabilirsiniz.
Savunma Dilekçesi Ne Zaman ve Hangi Mahkemeye Verilir?
Savunma dilekçesi, mütalaa açıklandıktan sonra mahkemenin verdiği süre içinde davanın görüldüğü mahkemeye verilir: tek ölümde ve yaralamada asliye ceza, birden fazla ölümde ya da ölümle birlikte yaralanmada ağır ceza mahkemesi. Kanunda gün sayısı yoktur; süre duruşma tutanağına yazılır.
| Konu | Süre | Nereye verilir | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Esas hakkında savunma | Mütalaanın açıklandığı oturumda ya da verilen süre içinde | Asliye ceza (85/2’de ağır ceza) mahkemesi | CMK 216/2 |
| Bilinçli taksir mütalaada yeni eklendiyse ek savunma | İstem üzerine verilen süre | Aynı mahkeme | CMK 226/1, 226/3 |
| Kusur raporuna itiraz, yeni rapor talebi | Mahkemenin verdiği süre içinde | Aynı mahkeme | CMK 67/5 |
| Keşif ve bilirkişinin dinlenmesi | Hükümden önce | Aynı mahkeme | CMK 68/1, 83/1, 207/1 |
| Taksirle yaralamada uzlaştırma talebi | Hükümden önce | Aynı mahkeme | CMK 253/1-b, 254/1 |
| İstinaf | Gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta | Hükmü veren mahkeme | CMK 273/1 |
Dilekçeyi adliye ön bürosuna ya da mahkeme kalemine elden verebilir, avukatınız varsa UYAP Avukat Portal üzerinden gönderebilirsiniz. Tutuklu iseniz bulunduğunuz ceza infaz kurumu idaresi aracılığıyla iletirsiniz. Mütalaaya karşı savunmanın suç türünden bağımsız genel iskeleti için esas hakkında mütalaaya karşı savunma dilekçesi sayfasına bakabilirsiniz.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Dilekçeden Önce Kaza Dosyasında Hangi Belgeler Olmalı?
Kaza dosyasında savunmayı kuran belgeler teknik belgelerdir ve bir kısmı zamanla kaybolur. Kamera kayıtları birkaç hafta içinde silinebilir, olay yerindeki iz ve işaretler değişebilir. Dilekçeden önce şunları kontrol edin:
- Kaza tespit tutanağı, kroki ve olay yeri fotoğrafları: çarpma noktası, fren izi, araçların son konumu.
- Kamera, araç kamerası ve takograf kayıtları: hız ve kazadan önceki saniyeler için en güçlü delil.
- Bütün bilirkişi ve ATK raporları: raporlar arasındaki kusur oranı farkları.
- Alkol raporu ve kan alma işleminin dayanağı: hâkim ya da savcı kararı var mı, saat kaçta alındı.
- Otopsi ve hastane kayıtları: ölüm sebebi, emniyet kemeri ya da kask kullanımına dair bulgular.
- Araç servis ve muayene kayıtları: teknik arıza iddiası varsa.
- Sigorta ödeme belgeleri: HAGB’deki zararın giderilmesi şartı için (CMK 231/6).
Taksirle yaralamanın bilinçli taksirle işlenen hâlleri de uzlaştırma kapsamındadır; Yargıtay alkollü sürücünün karıştığı kazada uzlaştırma yapılmadan kurulan hükmü bozdu. Uzlaştırmanın hangi suçlarda mümkün olduğunu uzlaşmaya tabi suçlar yazısında listeledim.
Doldururken Dikkat: Köşeli Parantezler ve Sık Hatalar
Her köşeli parantezi dosyanızdaki somut bilgiyle doldurun; “SEÇENEK” paragraflarından dosyanıza uymayanları silin. Örneğin kazada yalnız ölüm varsa şikâyet ve uzlaştırma paragrafı çıkar; mütalaada bilinçli taksir istenmemişse o paragraf da gereksizdir. Rapor ve tutanak atıflarını tarih ve sayfa numarasıyla yazın.
Trafik kazası dosyalarında en sık gördüğüm hatalar şunlardır:
- Rapora genel itiraz: “rapor hatalıdır” cümlesi yetmez; hangi hesap, hangi ölçü ya da hangi kural yanlış uygulandı, onu yazın.
- Ölenin kusurunu dile getirmemek: yaya ya da diğer sürücünün kusuru, sizin kusur payınızı ve dolayısıyla cezayı düşürür.
- Bilinçli taksir artırımını sessiz geçmek: kabul edilirse ceza artar ve paraya çevrilme yolu kapanır.
- TCK 22/6’yı istememek: ölen yakınınızsa bu talep yazılmalı ve aile durumunu gösteren belgeler eklenmelidir.
- Ehliyet tedbirini unutmak: TCK 53/6 takdiridir; mesleğiniz sürücülükse bunu belgeleyip uygulanmamasını isteyin.
Dikkat: Ceza davasında tazminat istenmez; katılanların tazminat talebi ayrı bir hukuk davasında görülür. Ceza dosyasındaki kusur raporu o davayı etkileyebileceği için itirazı ilk aşamada eksiksiz yapın.
Savunmadan Sonra Ne Olur: Hüküm, Ehliyet ve İstinaf
Savunmadan sonra son söz sanığa verilir ve mahkeme hükmü kurar (CMK 216/3). Mahkeme kusur payını kendisi belirler ve hükmün gerekçesinde savunmada ileri sürülen itirazları tartışmak zorundadır (CMK 230/1). Sonuç ceza iki yıl veya daha azsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilir; denetim süresi beş yıldır.
Sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilirse bu tedbir hükmün kesinleşmesiyle yürürlüğe girer ve süre, cezanın tümüyle infazından itibaren işler (TCK 53/6). Geri alma, kazada kullanılan aracın sürücü belgesi sınıfıyla sınırlı tutulmalıdır; Yargıtay kamyonla kaza yapan sanık için tedbiri (C) sınıfıyla sınırlayarak hükmü düzeltti. Hükme karşı istinaf süresi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK 273/1); ayrıntılar istinaf başvuru süresi yazısında.
Yargıtay Kararları
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 12.03.2025 tarihli, 2021/7682 E., 2025/2671 K.
Sanık gece kullandığı otomobilin kontrolünü kaybedip yol dışına çıkmış, araçtaki yolcu ölmüştü; kaza anında yaklaşık 0,71 promil alkollü olduğu hesaplanmış ve bilinçli taksirle (TCK 22/3) mahkûm edilmişti. Yargıtay, dairenin yerleşik alkol eşiğine (1,00 promilden fazla alkol) göre alkolün emniyetli araç kullanamayacak düzeyde olduğuna dair delil bulunmadığını, hız sınırının iki katı aşıldığına dair somut bir belirleme de olmadığını belirterek basit taksir kabul edilmesi gerektiğini söyledi ve hükmü sanık müdafiinin temyizi üzerine bozdu. Bilinçli taksir paragrafında, alkol ya da hız iddiası tek başına artırım gerekçesi yapıldığında kullanılır.
… dosya kapsamına göre sanığın kaza anında yaklaşık olarak 0,71 promil alkollü olduğu ve almış olduğu alkolün verdiği etki ile emniyetli bir şekilde araç kullanamayacak olmasına rağmen araç kullandığına dair dosyaya yansıyan ve itibar edilir nitelikte bir delil bulunmadığı, sanığın hızına ilişkin olarak ise olay mahalli hız limiti olan 90 km/s hızın iki katı olarak aşıldığına ilişkin somut bir belirleme olmaması karşısında, eylemi basit taksir ile işlediğinin kabulü gerekirken, yazılı şekilde bilinçli taksir hükümleri uygulanarak sanık hakkında fazla ceza tayin edilmesi, …
Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 12.03.2025 tarihli, 2024/565 E., 2025/123 K.
Sanık, güvenli sürüş yeteneğini ortadan kaldıracak ölçüde alkollü ve yerleşim yerinde hız sınırının çok üzerinde seyrederken önündeki kamyonun sağından geçmeye çalışmış, üç kişinin ölümüne ve bir kişinin yaralanmasına neden olmuştu. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı olası kastla öldürme istemiş; Ceza Genel Kurulu, sanığın neticeyi öngördüğü hâlde becerisine ve şansına güvendiğini, neticeyi kabullendiğine dair delil bulunmadığını belirterek eylemin bilinçli taksir olduğuna karar verdi ve itirazı oy çokluğuyla reddetti. Olası kast mütalaasına karşı paragrafta, ağır sonuçlu kazada bile kabullenme delili aranması gerektiğini göstermek için kullanılır.
… Sanığın, güvenli sürüş yeteneğini ortadan kaldıracak ölçüde alkollü olmasına rağmen yönetimindeki otomobili yasal hız limitinin üzerinde kullanmaya devam ettiği, sürüşle ilgili becerilerinde azalma olduğunu ve bu nedenle yaralama ya da ölüme neden olabileceğini öngördüğü hâlde tecrübesine, sürüş yeteneğine ve şansına güvenerek sonucun gerçekleşmeyeceği düşüncesiyle önündeki kamyonun sağından mevcut hızıyla tehlikeli biçimde geçerek sağa doğru manevra yapmakta olan ölen …’ın kullandığı araca arkadan çarpmak suretiyle üç kişinin ölümüne ve bir kişinin yaralanmasına neden olduğu, sanığın öngördüğü muhtemel neticeyi kabullenip hareketini sürdürdüğüne dair herhangi bir delil bulunmadığı, açıklanan sebeplerle eylemini bilinçli taksirle gerçekleştirdiği kabul edilmelidir. …
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 07.04.2026 tarihli, 2022/7675 E., 2026/3507 K.
Sanığın kullandığı otomobil kaza yapmış, araçta bulunan imam nikâhlı eşi ölmüştü; ilk derece mahkemesi mahkûmiyet kurmuş, bölge adliye mahkemesi TCK 22/6 uyarınca ceza verilmesine yer olmadığına karar vermişti. Yargıtay, hükmün uygulanması için Medeni Kanun anlamında hısımlık şart olmadığını, yakın hısımlıkta neticenin fail için yıkıcı olduğunun aksi ispatlanabilir bir karine sayıldığını, birlikte yaşanan gayri resmi eşin ölümünde de ceza verilmeyebileceğini belirterek katılanın temyizini reddetti ve kararı onadı. TCK 22/6 paragrafında, ölen kişi sürücünün resmi nikâhsız eşi ya da birlikte yaşadığı kişi olduğunda kullanılır.
… hükmün uygulanması bakımından sanık ile ölen arasında Türk Medeni Kanunu anlamında hısımlık ilişkisinin bulunmasının şart olmadığı, mağdur veya ölen ile sanık arasında …, …, kardeş veya resmi nikâhlı eş gibi hısımlığın bulunduğu olaylarda, esas itibariyle neticenin sanık açısından ızdırıp verici, manevi açıdan yıkıma yol açıcı nitelikte olduğunun, aksinin ispatı mümkün bir karine olarak kabul edildiği, …
… meydana gelen kaza sonucunda sanığın birlikte yaşadığı gayri resmi eşinin ölümüne neden olması halinde de TCK’nın 22/6. maddesi gereğince münhasıran kişisel ve ailevî durumu bakımından, artık bir cezanın hükmedilmesini gereksiz kılacak derecede mağdur olmasına yol açacağından ceza verilmesine yer olmadığına karar verilebileceği, …
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 23.10.2025 tarihli, 2025/2055 E., 2025/7489 K.
2,05 promil alkollü sanık park hâlindeki araca çarpmış, araçtaki yolcu yaralanmıştı; sanık bozmadan sonra bilinçli taksirle yaralamadan mahkûm edilmişti. Yargıtay, TCK 89’daki bütün hâllerin şikâyete bağlı olsun olmasın uzlaştırmaya tabi olduğunu, soruşturma ve kovuşturmada uzlaştırma yapılmadan hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek hükmü bozdu ve uzlaştırma sonucuna göre sanığın durumunun trafik güvenliğini tehlikeye sokma (TCK 179/3) yönünden değerlendirilmesini istedi. Taksirle yaralama yönünden şikâyet ve uzlaştırma paragrafında, bilinçli taksir iddia edilse bile uzlaştırma talep edilirken kullanılır.
… TCK 89. maddedeki bütün hallerin şikayete tabi olsun veya olmasın CMK’nın 253/1. maddesi gereğince uzlaşmaya tabi olduğu, uzlaşma kapsamında olan suç hakkında soruşturma aşamasında CMK’nın 253. maddesi gereğince sanıkla müşteki arasında uzlaştırma işlemleri gerçekleştirilmeden dava açıldığı, kovuşturma aşamasında da, aynı Kanunun 254. maddesi uyarınca bu eksikliğinin giderilmediği anlaşılmakla, …
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 04.05.2026 tarihli, 2023/83 E., 2026/4580 K.
Sanık kullandığı kamyonun dorsesi yola devrilmiş, bu dorseye çarpan otomobildeki yolcu ölmüştü; sanık mahkûm edilmiş ve sürücü belgesinin bir yıl süreyle geri alınmasına karar verilmişti. Yargıtay, geri almanın kazada kullanılan araç için gereken (C) sınıfıyla sınırlı tutulması gerektiğini, sınıf belirtilmeden belgenin geri alınmasının TCK 53/6’nın amacına aykırı olduğunu belirterek hükmü bu yönden düzelterek onadı. Ceza tayini paragrafında, ehliyet tedbiri uygulanacaksa kazadaki araç sınıfıyla sınırlanmasını istemek için kullanılır.
… Sanığın yargılamaya konu kazayı idaresindeki kamyonla yaptığı göz önüne alındığında Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “Sürücü Belgelerinin Sınıfları” başlıklı 75. maddesi uyarınca kamyon kullanacaklara verilen (C) sınıfı ile sınırlı olarak sanığın sürücü belgesinin geri alınması yerine, 5237 sayılı TCK’nın 53/6. maddesinin amacına aykırı şekilde sanığa ait sürücü belgesinin sınıfının belirtilmemesi, …
Sık Sorulan Sorular
Trafik kazasında taksirle öldürme ve yaralama davasında savunma dilekçesi avukatsız verilebilir mi?
Evet, bu suçlarda müdafi zorunlu değildir ve sürücü dilekçeyi kendisi imzalayabilir. Kusur raporuna teknik itiraz gerektiğinde bir uzmandan görüş almak ve avukatla çalışmak sonucu belirgin biçimde etkiler.
Kusur payım düşükse yine ceza alır mıyım?
Tali kusur da ceza sorumluluğu doğurur, ama ceza kusura göre belirlendiği için alt sınıra yaklaşır. Kusursuz bulunursanız beraat edersiniz (CMK 223/2-c).
Alkollüysem bilinçli taksir otomatik uygulanır mı?
Hayır. Alkolün kazanın oluşumuna etkisi ayrıca gösterilmelidir; kaza karşı tarafın ihlalinden doğduysa alkol tek başına bilinçli taksir artırımını haklı kılmaz.
Kazada ölen yakınımsa ceza verilir mi?
Basit taksirde ve netice sizi ceza verilmesini gereksiz kılacak derecede mağdur ettiyse ceza verilmez (TCK 22/6). Bilinçli taksirde ceza kalkmaz, yarıdan altıda bire kadar indirilebilir.
Taksirle öldürmede ceza paraya çevrilebilir mi?
Evet, taksirli suçlarda uzun süreli hapis de adli para cezasına çevrilebilir (TCK 50/4). Bilinçli taksir kabul edilirse bu yol kapanır.
Bu metin genel bir örnektir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. Kusur raporu elinize ulaştıysa ve mütalaa açıklandıysa, dosyanızı birlikte inceleyebiliriz.
