TCK 35 Suça Teşebbüs: Ceza İndirimi Ne Kadar, Kaç Yıl Verilir

TCK 35 madde metni (güncel)

Değişiklik geçmişi

TCK 35’in yalnız ikinci fıkrası bir kez değişti: 2025’te müebbet hapis gerektiren suçlara teşebbüsün cezası yükseltildi. Birinci fıkra ve dörtte bir ile dörtte üç arasındaki indirim kuralı 2005’ten beri aynıdır.

Bu yüzden 7550 sayılı Kanundan önceki bir olay için açılmış öldürmeye teşebbüs davasında bugün de 9-15 yıl (nitelikli hâlde 13-20 yıl) aralığı esas alınır. Sonradan yürürlüğe giren kanun ağır ise fiil tarihindeki kanun uygulanır (TCK 7/2); buna lehe kanun ilkesi denir. “Diğer hâllerde” uygulanan dörtte bir ile dörtte üç arasındaki indirim değişmediği için hırsızlık, yağma, dolandırıcılık gibi süreli hapis gerektiren suçlarda teşebbüs hesabı aynı kalmıştır.

Madde ne diyor? Fıkra fıkra açıklama

TCK 35, işlenmek istenen ama tamamlanamayan suçun nasıl cezalandırılacağını düzenler. Birinci fıkra teşebbüsün şartlarını, ikinci fıkra cezanın nasıl hesaplanacağını söyler.

1. fıkra: teşebbüsün dört şartı

Birinci fıkra dört şart arar. Fail belirli bir suçu işlemeyi kastetmiş olmalıdır; bu yüzden taksirli suçlara teşebbüs olmaz. Hareket o suçu meydana getirmeye elverişli olmalıdır; hiçbir koşulda sonuç doğuramayacak bir hareket teşebbüs sayılmaz. Fail suçun icrasına doğrudan doğruya başlamış olmalıdır; yalnız hazırlık yapmak yetmez. Son olarak suç, failin elinde olmayan bir nedenle tamamlanamamış olmalıdır: polisin gelmesi, mağdurun direnmesi, silahın tutukluk yapması, kurbanın kaçması gibi.

Hazırlık nerede biter, icra nerede başlar?

Hazırlık hareketi, suçun işlenmesini kolaylaştıran ama henüz suçun tanımındaki fiile girmeyen davranıştır: aracı satın almak, olay yerini gözlemek, yanına eldiven almak. İcra hareketi ise suçun tanımındaki fiile doğrudan yönelen ve dışarıdan bakan birine failin hangi suçu işlemek istediğini açıkça gösteren davranıştır. Hazırlık hareketi kendi başına ayrı bir suçsa (ruhsatsız silah taşımak gibi) o suçtan ceza verilir; yoksa ceza yoktur. Sınır her suçta somut olayın delillerine göre çizilir ve şüphe sanık lehine kullanılır.

Gece parkta katılanı öpmeye çalışan, vücuduna dokunan ve “benimle birlikte olacaksın” diyen sanığın dosyasında Ceza Genel Kurulu, bu hareketlerin vücuda organ sokmaya yönelik bir icra başlangıcını kuşkuya yer vermeyecek biçimde göstermediğini, bu nedenle nitelikli cinsel saldırıya teşebbüs kabul edilemeyeceğini belirtti. Mahkeme kastın hangi suça yöneldiğini dış dünyaya yansıyan davranışlardan çıkarır; söz, hareket ve olayın gelişimi birlikte değerlendirilir.

Suç ne zaman tamamlanır?

Teşebbüs ile tamamlanmış suç arasındaki sınır suç tipine göre değişir. Hırsızlıkta uygulama, malın failin hâkimiyet alanına girmesini arar: malı alıp kaçarken kesintisiz takip edilerek yakalanan kişi hakkında suç teşebbüste kalır. Tarladan çaldığı fıstıkla aracına binip kaçan, tanığın jandarmayla birlikte evine kadar kesintisiz takip ettiği sanığın dosyasında Yargıtay, hırsızlığın teşebbüs aşamasında kaldığını gözetmeden tamamlanmış suçtan hüküm kurulmasını fazla ceza tayini sayarak bozdu.

Yağmada ölçüt farklıdır: mal mağdurdan alındığı anda suç tamamlanır, failin kaçarken yakalanması sonucu değiştirmez. Bıçakla tehdit ettiği mağdurun telefonunu alıp olay yerinde yakalanan sanığın dosyasında Ceza Genel Kurulu, belirleyici olanın malın sanığın hâkimiyetine girmesi değil, mağdurun mal üzerindeki tasarruf imkânının ortadan kalkması olduğunu, malı alıp kaçarken yakalanan failin tamamlanmış yağmadan sorumlu olduğunu oy birliğiyle kabul etti.

2. fıkra: ceza nasıl hesaplanır?

Hâkim önce suç tamamlanmış olsaydı verilecek temel cezayı belirler (TCK 61/1). Sonra bu cezaya teşebbüs hükmünü uygular: temel ceza ağırlaştırılmış müebbetse 14-21 yıl, müebbetse 10-18 yıl arasında bir süre seçer; süreli hapis veya adli para cezasında ise cezayı dörtte birden dörtte üçe kadar indirir. TCK 61/5’e göre teşebbüs indirimi, iştirak, zincirleme suç, haksız tahrik, yaş küçüklüğü ve takdiri indirimden önce yapılır.

Aralığın neresinden ceza verileceğini hareketin ne kadar ilerlediği değil, doğan zarar veya tehlikenin ağırlığı belirler. Mağduru üç kez bıçaklayıp hayati tehlikeye soktuğu, mağdurun üç gün yoğun bakımda kaldığı dosyada Ceza Genel Kurulu, cezanın somut olaydaki zarar veya tehlikenin ağırlığına göre belirlenmesi gerektiğini, bu olayda alt sınıra yakın 10 yıl verilmesinin isabetsiz olduğunu ve cezanın makul düzeyde belirlenmesi gerektiğini kabul etti. Kural sanık lehine de işler: hiç isabet olmayan ya da basit bir tıbbi müdahaleyle giderilen yaralanmada aralığın alt kısmına yakın ceza beklenir.

Ceza tablosu

Teşebbüste ceza, tamamlanmış suçun cezasına göre üç ayrı yoldan hesaplanır.

Örnek hesap: kesintisiz takiple yakalanan hırsızlık sanığı

Daha önce ceza almamış bir kişi, kafede yan masada bırakılmış bir cep telefonunu alıp çıkıyor; telefonun sahibi onu kesintisiz takip ediyor ve birkaç sokak ötede yakalatıyor, telefon sağlam hâlde geri veriliyor. Mahkeme şöyle hesaplar:

• Temel ceza: suç tamamlanmış olsaydı verilecek ceza, alt sınırdan 1 yıl hapis (TCK 141/1, 61/1).
• Teşebbüs: zarar doğmadığı için en yüksek oranda, dörtte üç indirim: 3 ay hapis (TCK 35/2).
• Takdiri indirim: pişmanlık ve sabıkasızlık nedeniyle altıda bir indirim: 2 ay 15 gün hapis (TCK 62/1).

Sonuç ceza kısa süreli hapistir; adli para cezasına çevrilebilir (TCK 50/1-a), ertelenebilir (TCK 51/1) ya da şartlar varsa hükmün açıklanması geri bırakılabilir. Hırsızlık uzlaştırma kapsamındaki suçlardan olduğu için dosya önce uzlaştırmaya gönderilir (CMK 253/1-b). Aynı hesap öldürmeye teşebbüste başka işler: mağdurun hafif yaralandığı bir olayda mahkeme 10-18 yıl arasından örneğin 11 yıl belirler, altıda bir takdiri indirimle sonuç 9 yıl 2 ay olur. Bu cezanın infazda ne kadarının cezaevinde geçeceği kasten öldürme yatarı yazısındaki kurallarla hesaplanır.

Uygulamada en çok sorulanlar

Teşebbüs dosyalarında en çok beş soru gelir: gönüllü vazgeçme, öldürme ile yaralama ayrımı, uyuşturucu dosyalarında teşebbüs, olası kast ve uzlaştırma ile HAGB.

Son anda kendim vazgeçtim; yine ceza alır mıyım?

Teşebbüsten ceza almazsınız; ama o ana kadar yaptığınız şey başlı başına bir suçsa yalnız o suçun cezasını alırsınız (TCK 36). Örneğin bıçakla saldırıp mağduru yaraladıktan sonra kendi isteğiyle duran kişi öldürmeye teşebbüsten değil, kasten yaralamadan sorumlu olur. Vazgeçme gönüllü olmalıdır: polisin geldiğini görünce kaçmak gönüllü vazgeçme sayılmaz. Netice gerçekleştikten sonra gösterilen pişmanlık da bu kapsama girmez. Arkası dönük sevgilisine tabancayla iki kez ateş ettiği ve mağdurun iki hafta sonra öldüğü dosyada Yargıtay, sanığın suçtan sonraki davranışlarının ancak gönüllü vazgeçme çerçevesinde değerlendirilebileceğini, mağdur öldüğü için bu hükmün uygulanamayacağını belirtti. Ayrıntısı suça teşebbüs ceza düşer mi yazısında.

Öldürmeye teşebbüs mü, kasten yaralama mı?

Ayrım failin kastına göre yapılır ve kast dış dünyaya yansıyan delillerden çıkarılır: kullanılan silah, darbe sayısı ve yönü, hedef alınan bölge, mesafe, failin olaydan önceki ve sonraki davranışı. Hayati organlara yönelik tekrarlanan darbeler öldürme kastına, uzak mesafeden bacağa yönelik tek atış ise çoğu zaman yaralama kastına işaret eder. Ayrım cezayı kökten değiştirir: öldürmeye teşebbüste 10-18 yıl, kasten yaralamanın temel hâlinde 1 yıl 6 ay ile 3 yıl arasında hesap yapılır (TCK 86/1). Ölçütlerin tamamı kasten öldürmeye teşebbüs cezası yazısında.

Uyuşturucu teslim edilmeden yakalandık; suç teşebbüste mi kaldı?

Çoğu zaman kalmaz. Uyuşturucu ticareti nakletmek, bulundurmak, satın almak gibi seçimlik hareketlerden oluşur ve bunlardan biri gerçekleşince suç tamamlanır. İstanbul’dan Mersin’e TIR’la gönderilen 57 kilo esrarın teslim alınmadan yakalandığı dosyada Ceza Genel Kurulu, uyuşturucu temin sürecinden itibaren sanıkların hâkimiyet ve tasarrufunda bulunduğu için suçun tamamlandığını oy çokluğuyla kabul etti. Teşebbüs indirimi bu yüzden uyuşturucu dosyalarında istisnadır.

Olası kastla teşebbüs olur mu?

Olası kast, failin sonucu öngörüp yine de hareket etmesidir (TCK 21/2). Kalabalığa ateş edilen ve kimsenin isabet almadığı dosyalarda olası kastla teşebbüs kabul edilip edilemeyeceği uygulamada tartışmalıdır: bu nitelendirmeyle kurulan mahkûmiyetler görülür, karşı oy yazılarında ve öğretide ise olası kastla teşebbüs olamayacağı savunulur. Bu tür bir dosyada savunmanın ilk sorusu, sanığın kastının gerçekten hangi sonuca yöneldiğidir.

Teşebbüste uzlaştırma ve HAGB mümkün mü?

Uzlaştırma ve HAGB suç tipine ve sonuç cezaya göre belirlenir. Hırsızlık, dolandırıcılık gibi uzlaştırma kapsamındaki bir suç teşebbüste kalmışsa dosya yine uzlaştırmaya gider (CMK 253/1-b). Teşebbüs indirimiyle sonuç ceza 2 yıl veya daha aza inerse hükmün açıklanmasının geri bırakılması da mümkündür (CMK 231/5); şartları hükmün açıklanmasının geri bırakılması nedir yazısında. Bütün indirim sebepleri ve sırası ceza indirimi sebepleri yazısında.

İlgili maddeler

Teşebbüs hükümleri hemen her zaman bir suç tipiyle ve cezanın belirlenmesine ilişkin maddelerle birlikte uygulanır.

• TCK 36: Gönüllü vazgeçmeyi düzenler; kendi isteğiyle duran fail teşebbüsten cezalandırılmaz.
• TCK 61: Temel cezanın belirlenmesini ve indirimlerin sırasını düzenler; teşebbüs indirimi ilk sıradadır.
• TCK 81: Kasten öldürmenin müebbet hapis cezasını düzenler; teşebbüste 10-18 yıl uygulanır.
• TCK 82: Nitelikli kasten öldürmeyi düzenler; teşebbüste 14-21 yıl uygulanır.
• TCK 141: Hırsızlığı düzenler; teşebbüste dörtte birden dörtte üçe kadar indirim yapılır.
• TCK 148: Yağmayı düzenler; mal alındığı anda suç tamamlanır.
• TCK 62: Teşebbüs indiriminden sonra uygulanan altıda bire kadar takdiri indirimi düzenler.
• TCK 43: Zincirleme suçu düzenler; teşebbüs indiriminden sonra uygulanır.

Yargıtay Kararları

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 03.06.2026 tarihli, 2025/159 E., 2026/345 K.

Aynı iş yerinde çalışan sanık, konuşmak için parka götürdüğü katılanı tehdit etmiş, öpmeye çalışıp vücuduna dokunmuş, katılan da sanığı dudağından ısırmıştı; ilk derece mahkemesi nitelikli cinsel saldırıya teşebbüsten mahkûmiyet kurmuş, Yargıtay 9. Ceza Dairesi eylemin cinsel saldırının temel hâli olduğu gerekçesiyle bozmuştu. Ceza Genel Kurulu, katılanın anlatımlarının aşamalı olarak genişlediğini ve kıyafetlerin çıkarıldığına dair tespit bulunmadığını belirtti. Sübut bulan hareketlerin organ sokmaya yönelik bir icra başlangıcını kuşkuya yer vermeyecek biçimde göstermediğini, şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi gerektiğini kabul ederek eylemin TCK 102/1’deki cinsel saldırı olduğu sonucuna vardı ve itirazı oy birliğiyle reddetti.

… sanığın dış dünyaya yansıyan ve sübut bulan bu icra hareketlerinin, objektif olarak katılanın vücuduna organ veya sair cisim sokulmasını gerçekleştirmeye yönelik olduğu, bu sonucu meydana getirmeye elverişli bulunduğu veya nitelikli cinsel saldırı suçunun icrasına başlanıldığını kuşkuya yer vermeyecek biçimde ortaya koyduğu söylenemeyeceğinden, müsnet eylemin teşebbüs aşamasında kalan nitelikli cinsel saldırı suçu olarak değerlendirilmesi mümkün görülmemiştir. …

↑ Metne dön

Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 30.04.2025 tarihli, 2023/27130 E., 2025/8040 K.

Sanık gece saatlerinde bir tarladan fıstık çalmış, durumu gören tanık jandarmaya haber vererek sanığın aracını evine kadar takip etmiş, jandarma motoru hâlâ sıcak araçta fıstık torbalarını bulmuştu; mahkeme tamamlanmış hırsızlıktan hüküm kurmuştu. Yargıtay, sanığın fıstıkları çaldıktan sonra kesintisiz takiple yakalandığını, bu nedenle hırsızlığın teşebbüs aşamasında kaldığını belirterek tamamlanmış suçtan ceza verilmesini fazla ceza tayini saydı ve hükmü oy birliğiyle bozdu.

… sanığın fıstıkları çaldıktan sonra kesintisiz takip ile jandarma ekiplerince yakalanmış olmasının anlaşılması karşısında, hırsızlık suçunun teşebbüs aşamasında kaldığı gözetilmeden yazılı şekilde tamamlanmış suçtan hüküm kurulması suretiyle fazla ceza tayini …

↑ Metne dön

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 03.12.2025 tarihli, 2024/248 E., 2025/557 K.

Sanık, para istediği iki kişiyi bıçak göstererek ara sokağa sokmuş, üzerlerinde para bulamayınca birinin cep telefonunu almış, diğeri kaçıp polise haber vermiş ve sanık mağdurun yanında yakalanmıştı; Yargıtay 6. Ceza Dairesi, mağdurun zilyetliği kesin olarak sona ermediği için yağmanın teşebbüste kaldığı görüşüyle bozmuştu. Ceza Genel Kurulu, yağmada suçun tamamlanması için malın failin hâkimiyet alanına girmesinin değil, mağdurun mal üzerindeki tasarruf imkânının ortadan kalkmasının belirleyici olduğunu, hırsızlıktaki ölçütün yağmaya uygulanamayacağını belirterek itirazı kabul etti ve bozma kararını oy birliğiyle kaldırdı.

… Böylece suçun tamamlanıp tamamlanmadığı yönünden belirleyici kriterin, suç konusu taşınır malın sanığın hakimiyet alanına sokulup sokulmaması değil, mağdurun bu eşya üzerinde zilyetlikten doğan tasarruf haklarını kullanmasının olanaksız hâle gelip gelmemesi olduğu anlaşılmaktadır. …

… Bu nedenle failin malı alıp kaçarken yakalanması hâlinde suça teşebbüs değil, tamamlanmış suç söz konusu olacaktır. …

↑ Metne dön

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.12.2025 tarihli, 2025/312 E., 2025/587 K.

Gruplar arasında çıkan kavgada sanıklardan biri mağduru sırt, karın ve koltuk altından üç kez bıçaklamış, mağdur hayati tehlike geçirip üç gün yoğun bakımda kalmıştı; ilk derece mahkemesi o tarihteki 9-15 yıllık aralıktan 10 yıl belirlemiş ve Yargıtay 1. Ceza Dairesinin bozmasına direnmişti. Ceza Genel Kurulu, teşebbüste cezanın icra hareketlerinin ulaştığı aşamaya göre değil, somut olaydaki zarar veya tehlikenin ağırlığına göre belirleneceğini belirtti. Bıçağın kullanılma sıklığı ve mağdurdaki tehlike karşısında alt sınıra yakın cezanın isabetsiz olduğunu, cezanın makul düzeyde belirlenmesi gerektiğini oy birliğiyle kabul etti.

… Gerekçede de belirtildiği gibi, suça teşebbüs durumunda hâkim, önce cezanın belirlenmesindeki ölçülere göre temel cezayı saptayacak; daha sonra, bu konuya ilişkin hükümdeki sırayı takip ederek teşebbüs hükmünü uygulayacaktır. Bu hüküm uygulanırken, somut olayda ortaya çıkan zarar veya tehlikenin ağırlığı dikkate alınarak, teşebbüse ilişkin hükümde belirtilen sınırlar arasında ceza belirlenecektir. …

… Olayın özellikleri, suçun işlenişinde kullanılan bıçağın kullanılma sıklığı ile mağdurun adli raporuna yansıyan zarar ve tehlikenin ağırlığı göz önünde bulundurulduğunda, teşebbüs aşamasında kalan kasten öldürme suçu nedeniyle 9 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası öngören TCK’nın 81… . maddeleri uyarınca sanık hakkındaki cezanın makul düzeyde belirlenmesi gerekirken, asgari düzeye yakın şekilde 10 yıl hapis olarak tayin edilmesinin isabetli olmadığı kabul edilmelidir. …

↑ Metne dön

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 27.11.2025 tarihli, 2024/2458 E., 2025/8319 K.

Birlikte yaşadığı sevgilisiyle tartışan sanık, arkası dönük olan mağdura tabancayla iki kez ateş etmiş, omzuna isabet eden mermi kürek kemiğini ve omurlarını kırmış, mağdur iki hafta sonra ölmüştü; tebliğnamede eylemin kasten yaralama sonucu ölüme neden olma olduğu ileri sürülmüştü. Yargıtay, silahın niteliği, atış sayısı ve hedef alınan bölge nedeniyle kastın öldürmeye yönelik olduğunu, sanığın suçtan sonraki davranışlarının ancak gönüllü vazgeçme çerçevesinde değerlendirilebileceğini, mağdur öldüğü için bu hükmün de uygulanamayacağını belirterek kasten öldürmeden kurulan hükmü yerinde buldu.

… sanığın suçtan sonraki davranışlarının suç vasfının kasten yaralama sonucu ölüme neden olma suçunun belirlenmesinde değil, gönüllü vazgeçme hükümleri çerçevesinde değerlendirilebileceği, maktulün olaydan sonra ölmesi karşısında da gönüllü vazgeçme hükümlerinin de uygulama alanı bulamayacağı …

↑ Metne dön

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.06.2026 tarihli, 2025/266 E., 2026/393 K.

İstanbul’dan Mersin’e giden bir TIR’ın dorsesinde yaklaşık 57 kilo esrar ele geçirilmiş, uyuşturucuyu teslim almaya gelen sanıklar takip edildiklerini fark edip ayrılmış ve yakalanmıştı; Yargıtay 10. Ceza Dairesi suçun teşebbüste kaldığı görüşüyle bozmuştu. Ceza Genel Kurulu, iletişim tespitleri ve savunmalara göre uyuşturucunun temin ve naklinin sanıklarca birlikte organize edildiğini, maddenin temin sürecinden itibaren sanıkların hâkimiyet ve tasarrufunda bulunduğunu belirterek suçun tamamlandığını kabul etti. Bozma kararını kaldırıp mahkûmiyeti onadı; karar oy çokluğuyla verildi, yedi üye teşebbüs görüşüyle karşı oy kullandı.

… dolayısıyla suç konusu uyuşturucu maddenin temin sürecinden itibaren sanıklar ile inceleme dışı sanıklar … ve … ile bağlantılı dosya sanık …’un hâkimiyet ve tasarrufunda bulunduğunun, bu kapsamda sanıklara isnat edilen uyuşturucu madde ticareti yapma suçunun icrasına başlanıp tamamlanmış olduğunun kabulü gerekmektedir. …

↑ Metne dön