TCK 158: Nitelikli Dolandırıcılık, Madde Metni ve Cezası

TCK 158 madde metni (güncel)

Değişiklik geçmişi

TCK 158 ilk metninden bu yana dört kanunla değişti; en büyük değişiklik 2016’da 6763 sayılı Kanunla, en yenisi 31 Temmuz 2026’da 7589 sayılı Kanunla yapıldı. 2016’dan önce ceza 2 ila 7 yıl hapisti ve (l) bendi ile 3. fıkra yoktu.

Bu değişikliklerin ikisi eski dosyalarda hâlâ önemlidir. 2 Aralık 2016’dan önce işlenen fiillerde 2-7 yıllık aralık ve 3 yıllık alt sınır karşılaştırmaya girer; bu dönemde (l) bendi ve 3. fıkra yoktu. 158/4 ise sanık lehine olduğu için TCK 7/2’deki lehe kanun ilkesi gereği 31 Temmuz 2026’dan önce işlenen fiillere de uygulanır. Paketin bütün ceza değişikliklerini 12. Yargı Paketi neler getirdi yazısında topladım.

Madde ne diyor? Fıkra fıkra açıklama

TCK 158 dört fıkradır: 1. fıkra on iki nitelikli hâli ve cezayı, 2. fıkra kamu görevlileriyle ilişki vaadiyle aldatmayı, 3. fıkra birlikte ve örgütlü işlemeyi, 4. fıkra hesap veya kart vereni düzenler. Maddenin her hâli, TCK 157’deki temel dolandırıcılık unsurlarının bulunmasını şart koşar: hileli davranış, aldatma, mağdurun veya başkasının zararı ve fail lehine yarar.

1. fıkra: dolandırıcılığı nitelikli yapan on iki hâl

Bu bentlerin ortak mantığı, mağdurun direncini kıran ya da hileyi güçlendiren bir aracın kullanılmasıdır. Ceza 3 ila 10 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır; (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde alt sınır 4 yıla çıkar. Bentleri uygulamadaki ağırlıklarına göre gruplayarak anlatıyorum.

(a), (b), (c) Mağdurun zaafından yararlanma: Dinî inancın istismarı, kişinin tehlikeli durumundan veya zor şartlarından yararlanma ve algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanma bu gruptadır. Yaş tek başına bu bentleri uygulatmaz; mağdurun algılamasının gerçekten zayıf olduğu delille gösterilmelidir. 75 yaşındaki bir mağdurun dosyasında Yargıtay, salt yaşın 158/1-c için yetmediğini ve eylemin basit dolandırıcılık olduğunu belirledi.

(d), (e) Kamu kurumu ve tüzel kişiler: (d) bendinde kamu kurumunun, meslek kuruluşunun, siyasi partinin, vakfın veya derneğin adı ya da belgesi hileye araç edilir; sahte bir tapu senedi göstererek kapora almak buna örnektir. (e) bendinde ise zarar gören kamu kurumunun kendisidir; sahte belgeyle sosyal yardım veya teşvik almak bu bende girer.

(f) Bilişim sistemi, banka veya kredi kurumu: Uygulamada en sık görülen bendir. Belirleyici olan, bilişim sisteminin ya da bankanın hileye araç edilmesidir; paranın banka hesabına yatırılması tek başına yetmez. Telefonla aranıp iş vaadiyle sanığın hesabına para yatırtılan bir olayda Yargıtay, eylemin uzlaştırma kapsamındaki basit dolandırıcılık olduğuna karar verdi. Buna karşılık araç satışında sahte bir EFT dekontunun ekran görüntüsünü göstererek aracı devralan sanıklar için Yargıtay, eylemin 158/1-f’deki nitelikli dolandırıcılık olduğunu belirtti. İnternet ilanıyla başlayan dosyaların nasıl ayrıştığını internetten dolandırıldım ne yapmalıyım yazısında mağdur açısından anlattım.

(g), (h), (i) Basın, ticaret ve meslek: Basın ve yayın araçlarının kolaylığından yararlanma, tacir veya şirket yöneticisinin ticari faaliyeti sırasında aldatma ve serbest meslek sahibinin mesleğine duyulan güveni kötüye kullanması bu gruptadır. Avukat, mali müşavir, emlakçı gibi meslek sahiplerinde (i) bendi sık tartışılır; ölçü mesleğin kendisi değil, mesleğin sağladığı güvenin araç yapılmasıdır.

(j), (k) Kredi ve sigorta: Bankanın tahsis etmemesi gereken bir krediyi açtırmak (j) ve sigorta bedelini almak için aldatmak (k) bu bentlerdedir; ikisinde de alt sınır 4 yıldır. Sahte kaza ve kasko dosyalarını sigorta dolandırıcılığı cezası yazısında ayrıca ele aldım.

(l) Kamu görevlisi veya banka çalışanı gibi tanıtma: Telefonda kendini polis, savcı, banka veya sigorta çalışanı olarak tanıtmak ya da bu kurumlarla ilişkili olduğunu söylemek yeterlidir; gerçekte bağlantının bulunması gerekmez. Bu bent 2016’da eklendi ve alt sınırı 4 yıldır.

Son cümle, alt sınır ve para cezası: (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde hapis 4 yıldan, adli para cezası da elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Bu hesap gün sayısı üzerinden yapılır: Yargıtay, temel gün sayısının menfaatin iki katından az olmayacak şekilde belirlenmesini ve artırım ile indirimlerin bu gün sayısı üzerinden yapılmasını istiyor; doğrudan menfaatin iki katı tutarında para cezası yazmak fazla ceza sonucunu doğurur.

2. fıkra: kamu görevlileriyle ilişki vaadiyle aldatma

İkinci fıkra, kamu görevlileriyle ilişkisi olduğunu, onların yanında sözünün geçtiğini söyleyerek ve belli bir işi gördüreceği vaadiyle başkasını aldatıp menfaat sağlayanı cezalandırır. Ceza 1. fıkradaki gibi belirlenir. Tipik örnek, “dosyanı halledeceğim”, “ihaleyi alacağız”, “tayinini çıkaracağım” diyerek para toplamaktır.

3. fıkra: üç veya daha fazla kişi ve örgüt

Üçüncü fıkra hem 157’deki basit hem 158’deki nitelikli dolandırıcılıkta uygulanır: suç üç veya daha fazla kişiyle birlikte işlenmişse ceza yarı oranında, suç örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenmişse bir kat artırılır. Artırım için üç kişinin dosyada yargılanması gerekmez; olayda üç kişinin varlığının ispatı yeter. Adliyede savcı gibi tanıtılan bir kişinin gerçekte kâtip olduğu anlaşılan dosyada Yargıtay, üç kişi hakkında mahkûmiyet şartı aranmadığını belirterek 158/3’ün tartışılmamasını eksik araştırma saydı. Örgüt iddiası varsa suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu da ayrıca gündeme gelir.

4. fıkra: hesabını veya kartını veren kişi

Dördüncü fıkra 7589 sayılı Kanunla 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe girdi. Dolandırıcılığa katkısı, kendisine veya başkasına ait banka ya da kredi kartını, banka, aracı kurum, ödeme kuruluşu veya kripto platformundaki hesabın kullanılmasını sağlayan bilgileri ya da araçları başkasına vermekten ibaret olan kişinin cezası yarı oranında indirilir. Fıkra hem 157 hem 158 için geçerlidir ve kişinin haksız menfaat amacıyla hareket etmesini arar.

İndirim yalnız katkı bu fiille sınırlı kaldığında uygulanır. Parayı ATM’den çeken, başka hesaba aktaran ya da mağdurla yazışan kişinin katkısı bilgi veya araç vermekle sınırlı kalmaz. Hesabını kullandıran kişinin soruşturma aşamasında yaşadıklarını banka hesabımı kullandırdım yazısında, hesaba haberi olmadan para gelen kişininkini hesabıma gelen parayı çektim yazısında anlattım.

Ceza tablosu

TCK 158’de hapis cezası 3 yıldan başlar, örgüt artırımıyla 20 yıla kadar çıkar; 158/4 uygulanırsa (f) bendinde alt sınır 2 yıla iner.

Rakamla şöyle işler. Hesabını veren kişi hakkında 158/1-f’den alt sınırdan kurulan 4 yıllık ceza, 158/4 ile 2 yıla, takdiri indirimle (TCK 62) 1 yıl 8 aya iner. Bu düzeyde, diğer şartlar da varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme tartışılabilir. Aynı dosyada zarar kovuşturmadan önce tamamen giderilmişse TCK 168/1’deki etkin pişmanlık indirimi de ayrıca uygulanır.

Uygulamada en çok sorulanlar

Nitelikli dolandırıcılıkla suçlanan müvekkillerim çoğunlukla görevli mahkemeyi, zorunlu müdafiyi, uzlaşma ve şikâyetten vazgeçmeyi, zararın giderilmesini, tutuklama ile hesap blokesini ve zamanaşımını soruyor.

Nitelikli dolandırıcılık davasına hangi mahkeme bakar?

Temel hâldeki 158 davalarına 25 Aralık 2025’ten beri asliye ceza mahkemesi bakar; 7571 sayılı Kanun nitelikli dolandırıcılığı 5235 sayılı Kanunun 12. maddesindeki ağır ceza listesinden çıkardı. O tarihte ağır ceza mahkemesinde görülmekte olan ya da kanun yolunda bulunan dosyalara ise eski kurala göre bakılmaya devam edilir ve görev yönünden bozma kararı verilemez (5235 sayılı Kanun geçici m. 7). 158/3’teki artırım uygulandığında üst sınır 10 yılı aştığı için dava, aynı maddedeki “on yıldan fazla hapis” ölçütü gereği ağır ceza mahkemesinde görülür.

Avukat tutmasam mahkeme bana avukat atar mı?

Alt sınırı 5 yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda istemeseniz de zorunlu müdafi atanır (CMK 150/3). 158/1’in beş bendindeki 4 yıllık alt sınır, 158/3’teki yarı oranında artırımla 6 yıla çıkar; Yargıtay Ceza Genel Kurulu, bu dosyalarda müdafi atanmadan kurulan hükmü savunma hakkının kısıtlanması sayarak bozdu. Temel 3 yıllık alt sınırda üç kişi artırımı 4 yıl 6 ayda kalır ve bu kural uygulanmaz; örgüt artırımında ise alt sınır 6 yıla çıkar ve müdafi yine zorunludur.

Nitelikli dolandırıcılıkta uzlaşma veya şikâyetten vazgeçme olur mu?

Olmaz. CMK 253/1-b yalnız TCK 157’deki basit dolandırıcılığı uzlaştırmaya alır ve 158 şikâyete bağlı değildir; mağdur vazgeçse de dava sürer. Bu yüzden suç vasfı kritik önemdedir: dosya basit dolandırıcılığa dönerse uzlaştırma yolu açılır. Hakkında ayrılık kararı verilmemiş eşin, üstsoyun, altsoyun veya aynı konutta birlikte yaşanan kardeşin zararına işlenmişse TCK 167/1 gereği ceza verilmez; ayrıntısı aile içinde hırsızlık ve dolandırıcılık yazısında.

Parayı geri ödersem ceza ne kadar düşer?

Zarar kovuşturma başlamadan tamamen giderilirse cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce giderilirse yarısına kadarı indirilir (TCK 168/1, 168/2). Kısmi ödemede mağdurun rızası ayrıca aranır (168/4). Ödemenin zamanlamasını ve belgelenmesini hırsızlık ve dolandırıcılıkta etkin pişmanlık yazısında anlattım.

Tutuklama ve hesap blokesi

Nitelikli dolandırıcılık CMK 100/3’teki katalog suçlar arasında değildir; tutuklama için somut kaçma veya delil karartma şüphesi gösterilmelidir. (f) ve (l) bentlerinde ise banka, ödeme kuruluşu veya kripto platformu suçta kullanılan hesabı 48 saate kadar askıya alabilir (CMK 128/A). Blokenin nasıl kaldırıldığını banka hesabıma bloke kondu yazısında, tutuklamaya itirazı nitelikli dolandırıcılıkta tutuklamaya itiraz dilekçesi sayfasında gösterdim.

Zamanaşımı ne kadar?

158/1’in üst sınırı 10 yıl olduğu için dava zamanaşımı 15 yıldır (TCK 66/1-d). Dosya basit dolandırıcılığa dönerse üst sınır 5 yıl olur ve süre 8 yıla iner (TCK 66/1-e); eski dosyalarda bu fark davanın düşmesine yol açabilir.

İlgili maddeler

TCK 158 tek başına okunmaz; aşağıdaki maddeler suçun niteliğini, cezasını ve dosyanın akışını doğrudan etkiler.

• TCK 157: Basit dolandırıcılığı düzenler; 1-5 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası öngörür ve uzlaştırma kapsamındadır.
• TCK 159: Hukuki bir ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla dolandırıcılıkta şikâyet üzerine 6 ay-1 yıl hapis veya adli para cezası öngörür.
• TCK 167: Yakın akrabanın zararına işlenen mal varlığı suçlarında cezasızlığı ve indirimi düzenler.
• TCK 168: Zararın giderilmesine bağlı etkin pişmanlık indirimini düzenler.
• TCK 245: Başkasına ait banka veya kredi kartını kullanmayı ayrı bir suç olarak 3-6 yıl hapisle cezalandırır.
• CMK 128/A: (f) ve (l) bentlerinde suçta kullanılan hesabın 48 saate kadar askıya alınmasını düzenler.
• CMK 150/3: Alt sınırı 5 yıldan fazla hapis gerektiren suçlarda zorunlu müdafi atanmasını öngörür.

Yargıtay Kararları

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 22.04.2026 tarihli, 2021/29797 E., 2026/4427 K.

Sanık, 75 yaşındaki katılanı dolandırdığı iddiasıyla 158/1-c’den mahkûm edilmişti. Yargıtay, katılanın yalnızca yaşının algılama yeteneğinin zayıflığını göstermeyeceğini, dosyada bunu kanıtlayan delil bulunmadığını ve eylemin basit dolandırıcılık olduğunu belirledi. Bu nitelendirmeyle olağan dava zamanaşımının dolduğunu tespit ederek hükmü bozdu ve davanın düşmesine karar verdi.

… Katılanın salt suç tarihi itibarıyla 75 yaşında olmasının, 5237 sayılı TCK’nun 158/1-c maddesi kapsamına girecek şekilde algılama yeteneğinin zayıflığını göstermeyeceği, dosya kapsamında bu hususa ilişkin delil bulanmadığı, bu itibarla sanığa atılı suçun aynı Kanun’un 157/1. maddesi kapsamındaki basit dolandırıcılık suçunu oluşturacağı …

↑ Metne dön

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 22.06.2026 tarihli, 2026/539 E., 2026/6800 K.

Katılan farklı hatlardan aranmış, iş vaadiyle dosya masrafı adı altında sanığın banka hesabına toplam 1.800 TL yatırmıştı. Mahkeme sanığı 158/1-f’den 4 yıl 2 ay hapisle cezalandırmıştı. Yargıtay, eylemin uzlaştırma kapsamındaki basit dolandırıcılık olduğunu, suç vasfında yanılgıya düşüldüğünü belirterek kararı kanun yararına bozdu.

… katılanı farklı GSM hatlarından arayan kişi/kişilerin işe girme vaadiyle değişik zamanlarda sanığın banka hesabına toplamda 1.800,00 TL yatırmasını sağlayarak haksız menfaat temin ettiklerinin iddia ve kabul olunduğu olayda; …

… uzlaştırma kapsamına alınan basit dolandırıcılık suçunu oluşturduğu gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması …

↑ Metne dön

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 09.03.2026 tarihli, 2026/994 E., 2026/2742 K.

İnternetten satılık araç ilanı veren katılanla anlaşan sanıklar, paranın EFT ile gönderildiğini gösteren sahte bir dekontun ekran görüntüsünü göstererek aracı devralmıştı; mahkeme basit dolandırıcılıktan hüküm kurmuştu. Yargıtay, 7571 sayılı Kanundan sonra görev yönünden bozma yapılamayacağını belirtti, eylemin 158/1-f kapsamında olduğunu ve para cezasında hesap hatası yapıldığını tespit etti. Karar, ceza miktarı bakımından aleyhe sonuç doğurmamak üzere kanun yararına bozuldu.

… 7571 sayılı Kanun’un 12. maddesi ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “nitelikli dolandırıcılık (m. 158),” ibaresinin madde metninden çıkartılması karşısında, bu tarihten sonra görev yönünden bozma kararı verilemeyeceği …

… aracın devri amacıyla bir araya geldiklerinde sanıkların katılana paranın EFT yoluyla hesaba gönderildiğine ilişkin sahte olarak oluşturulmuş banka dekontunun ekran görüntüsünü göstermek suretiyle hileli hareketlerde bulanarak aracın devrini sağladıklarının iddia ve kabul olunması karşısında; sanığın eyleminin, 5237 sayılı Kanun’un 158/1-f maddesinde düzenlenen bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunu oluşturduğu gözetilmeden, suç vasfında yanılgıya düşülerek …

↑ Metne dön

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 21.10.2025 tarihli, 2021/30278 E., 2025/13435 K.

Sanık, bir internet sitesine satılık daire ilanı vermiş, katılanla yüz yüze görüşüp daireyi gezdirmiş, sahte bir tapu senedi göstererek 15.000 TL kapora almıştı. Yargıtay, ilan internette verilmiş olsa da hilenin yüz yüze ve sahte tapu belgesiyle yapıldığını, eylemin 158/1-d’ye temas ettiğini belirtti. Ayrıca adli para cezasının, temel gün sayısı menfaatin iki katından az olmayacak şekilde belirlenip artırım ve indirimler gün üzerinden yapılarak hesaplanması gerektiğini, doğrudan menfaatin iki katı para cezası yazılmasının fazla ceza olduğunu söyledi; emanetteki eşyalar hakkında karar verilmemesini de bozma sebebi yaparak hükmü bozdu.

… bentlerinde sayılan hallerde adli para cezasının tayininde tespit olunacak temel gün, suçtan elde olunan haksız menfaatin iki katından az olmayacak şekilde asgari ve bu miktara yükseltilerek belirlenecek gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün sayısı …

… ilanı gören katılanın sanıkla yüz yüze geldiği, bu esnada kamu kurumu olan tapu müdürlüğünün maddi varlığı olan sahte tapu senedi fotokopisini kullanarak güven sağlayıp hileli hareketlere başvurmaları nedeniyle sanığın eyleminin 5237 sayılı Kanun’un 158 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine temas ettiği …

↑ Metne dön

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 03.03.2026 tarihli, 2026/413 E., 2026/2406 K.

Sanık, katılanın babasının kamulaştırma davasından para alınacağını, adliyedeki kamu görevlileriyle yakın olduğunu söyleyerek katılandan banka hesabına ve elden toplam 1.009.629 TL almış, 158/2 uyarınca 7 yıl 6 ay hapis cezası almıştı. Katılana savcı gibi tanıtılan kişinin adliyede kâtip olduğu anlaşılmış, ama hakkında işlem yapılmamıştı. Yargıtay, 158/3 için üç kişinin varlığının ispatının yeterli olduğunu, bu kişi hakkında suç duyurusunda bulunulup sonucuna göre 158/3’ün tartışılması gerektiğini belirterek hükmü eksik araştırma nedeniyle bozdu.

… Bu madde gereğince artırım yapılması için en az üç kişinin varlığının olay bazında kesin olarak ispatlanması yeterli olup, üç kişi hakkında dava açılıp mahkumiyet kararı verilmesi zorunlu değildir. …

↑ Metne dön

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 04.02.2026 tarihli, 2025/22 E., 2026/59 K.

Sanık hakkında 158/1-l uyarınca dava açılmış, kovuşturmada 158/3’ün uygulanabileceği bildirilmiş; sanık müdafi istemediğini söyleyince mahkeme müdafi atamadan mahkûmiyet hükmü kurmuştu. Ceza Genel Kurulu, (l) bendinin 4 yıllık alt sınırına 158/3’ün zorunlu yarı artırımı eklenince alt sınırın 5 yılı aştığını, bu yüzden sanık istemese de CMK 150/3 uyarınca müdafi atanması gerektiğini belirtti. Savunma hakkının kısıtlandığı gerekçesiyle hüküm oy çokluğuyla bozuldu.

… sanığa isnat edilen nitelikli dolandırıcılık suçu bakımından TCK’nın 158/1-l maddesi uyarınca dört yıldan on yıla kadar hapis cezası öngörüldüğü, suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi nedeniyle aynı Kanun’un 158/3. maddesine göre herhangi bir takdir hakkı kullanılmaksızın yarı oranda artırım yapılması gerektiği, bu hâliyle üç veya daha fazla kişi ile birlikte işlenen nitelikli dolandırıcılık suçu bakımından Kanun’da öngörülen cezanın alt sınırının beş yıldan fazla olması nazara alınarak adil ve etkin yargılanma hakkı kapsamında, istemi olup olmadığına bakılmaksızın CMK’nın 150. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca sanığa müdafi atanmasında zorunluluk bulunduğu kabul edilmelidir. …

↑ Metne dön