Nitelikli Dolandırıcılıkta Tutuklamaya İtiraz Dilekçesi
Nitelikli dolandırıcılık ve IBAN dosyasında tutuklamaya itiraz dilekçesi: iki hafta, doğru merci, katalog dışı suç kozu ve 158/4 ile indirilebilir örnek.
Nitelikli dolandırıcılık ve IBAN dosyasında tutuklamaya itiraz dilekçesi, banka hesabı, kartı ya da internet bankacılığı bilgileri bir dolandırıcılıkta kullanıldığı için tutuklanan kişinin bu kararı kaldırtmak üzere verdiği dilekçedir. Bu dosyalarda tutuklanan kişi çoğu zaman mağdurla hiç konuşmamıştır; aleyhindeki tek olgu, adına açılmış hesaptan geçen paradır. TCK 158, kanunun tutuklama nedenini var sayabildiği katalog suçlar arasında yer almaz ve itirazın en güçlü dayanağı budur. Aşağıdaki örnek bu kozu, hesap sahipliği ile suç ortaklığı arasındaki farkı ve beklenen cezanın tutuklamayla orantısızlığını belgeyle işlemek için hazırlandı.
Dilekçe Örneği
[İL] [NO]. [SULH CEZA HÂKİMLİĞİNE / ASLİYE CEZA MAHKEMESİNE / AĞIR CEZA MAHKEMESİNE]
[İl] [Asliye Ceza Mahkemesi Hâkimine / Ağır Ceza Mahkemesine / izleyen numaralı Ağır Ceza Mahkemesine] gönderilmek üzere
[Başlık seçimi: tutuklama kararı soruşturmada sulh ceza hâkimliğinden çıktıysa ilk seçenekleri yazın. Dava açıldıktan sonra asliye ceza mahkemesi karar verdiyse “Ağır Ceza Mahkemesine”, ağır ceza mahkemesi karar verdiyse “izleyen numaralı Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmek üzere” yazın. Kullanmadığınız seçenekleri ve bu notu silin.]
DEĞİŞİK İŞ / SORUŞTURMA / ESAS NO: [yıl/sayı]
İTİRAZ EDEN [ŞÜPHELİ / SANIK]: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [………..], [Baba adı, doğum yeri ve tarihi]
Hâlen [……….] Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu
[varsa: MÜDAFİİ: Av. Ad Soyad, Baro ve sicil no, adres]
İSNAT EDİLEN SUÇ: Nitelikli dolandırıcılık [TCK 158/1-f / TCK 158/1-l; kararda yazıyorsa TCK 37 veya TCK 39 ile]
İTİRAZ EDİLEN KARAR: [gg.aa.yyyy] tarihli, [yıl/sayı] sayılı tutuklama kararı
KARARIN AÇIKLANDIĞI TARİH: [gg.aa.yyyy] (sorguda yüze karşı)
KONU: Banka hesabımın bir dolandırıcılıkta kullanıldığı iddiasıyla verilen tutuklama kararına itirazlarımın sunulması; kararın kaldırılarak tahliyeme, bu mümkün görülmezse CMK 109 kapsamında adli kontrol tedbirleriyle salıverilmeme karar verilmesi talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Süre: [gg.aa.yyyy] tarihinde [ilçe] Emniyet Müdürlüğü [Siber Suçlarla Mücadele / Dolandırıcılık] Büro Amirliğince gözaltına alındım ve [gg.aa.yyyy] tarihinde tutuklanmama karar verildi. Karar bana sorgu sırasında açıklandı. Bu itiraz, CMK 268/1’de öngörülen iki haftalık süre içinde yapılmaktadır.
2. Hileli davranışı kuran kişi ile benim aramda bağ yoktur: TCK 157 ve 158’deki suçun ilk unsuru, mağduru yanıltacak bir hiledir. Dosyadaki müşteki beyanına göre müştekiyi arayan ya da ona yazan kişi kendini [banka çalışanı / kamu görevlisi / ilan sahibi / kargo görevlisi] olarak tanıtmış ve [telefon numarası / sosyal medya hesabı] üzerinden iletişim kurmuştur. Bu hattın ya da hesabın benimle bağlantısını gösteren bir abone kaydı, HTS (arama ve baz kaydı) dökümü veya yazışma dosyada yoktur. Müşteki de ifadesinde beni tanımadığını, benimle hiç konuşmadığını söylemiştir [ifade tarihi ve sayfası]. Aldatmayı yapan kişi belirlenmeden, onun hilesini benim bildiğimi gösteren somut bir delil olmadan hakkımda kuvvetli suç şüphesi kurulamaz.
3. Hesap sahibi olmak suça iştirak etmek değildir: Tutuklama kararının tek dayanağı, müştekinin parasının [banka adı] nezdindeki, IBAN numarasının son dört hanesi [….] olan hesabıma gelmiş olmasıdır. Dolandırıcılık kasten işlenebilen bir suçtur; kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir (TCK 21/1). Hesabımın bir dolandırıcılıkta kullanılacağını bildiğimi gösteren bir yazışma, komisyon kaydı ya da tanık beyanı dosyada yoktur. Hesap bilgilerimin [nasıl ve kime geçtiğini] kollukta ve sorguda aynı biçimde anlattım. Paranın hesaptan geçmesi, iştirak iradesinin delili değil, soruşturmanın başlangıç noktasıdır. CMK 100/1 tutuklama için “kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut deliller” arar; dosyada bu düzeyde bir delil bulunmamaktadır.
4. Paranın akıbeti benim aleyhime değil lehime bir tablo çizmektedir: Banka hareketlerine göre hesabıma gelen [tutar] TL, [gg.aa.yyyy saat ..:..] itibarıyla [başka bir hesaba aktarılmış / ATM’den çekilmiş / hesapta blokeli olarak durmaktadır]. Çıkış işleminin hangi cihazdan, hangi IP adresinden ya da hangi ATM’den yapıldığı henüz dosyaya gelmemiştir. Bu kayıtlar gelmeden parayı benim kullandığım ya da bir başkasına teslim ettiğim varsayılamaz.
5. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: kararda “çok sayıda mağdur” gerekçesi varsa] Tutuklama kararında hesabıma çok sayıda kişiden para geldiği belirtilmiştir. Oysa dosyadaki banka dökümüne göre benim hesabıma gelen işlem sayısı [..] adettir ve toplam tutar [tutar] TL’dir. Dosyadaki diğer [..] müştekinin parası başka kişilere ait hesaplara gitmiştir. Her şüphelinin sorumluluğu kendi hesabından geçen işlemle sınırlıdır; başka hesaplara giden paralar tutukluluğumun gerekçesi yapılamaz.
6. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: hesap bilgileriniz iş ilanı veya kredi vaadiyle alındıysa] Hesap bilgilerimi, [sosyal medya / iş ilanı sitesi] üzerinden bana ulaşan ve “[evden çalışma / kredi notu yükseltme / şirket tahsilatı]” vaadinde bulunan kişilere verdim. Ekteki yazışmalar bu kurguyu tarih ve numarasıyla göstermektedir. Durumu anladığım [gg.aa.yyyy] tarihinde [bankaya başvurup hesabımı kapattırdım / savcılığa şikâyette bulundum]. Kandırılan bir kişinin aynı kandırmanın faili sayılması için en azından bunu bildiğini gösteren bir delil gerekir.
7. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: kartınız, telefonunuz veya şifreniz elinizden çıktıysa] Banka kartım [gg.aa.yyyy] tarihinde [kaybolmuş / çalınmış / telefonumla birlikte elimden çıkmıştır]; [gg.aa.yyyy] tarihinde bankaya kayıp bildiriminde bulundum. Şüpheli işlemlerin yapıldığı saatte internet bankacılığına bağlanılan cihaz ve IP bilgisinin benim cihazım ve hattımla eşleşmediği, bankadan istenecek oturum kayıtlarıyla ortaya çıkacaktır.
8. Kaçma şüphesini gösteren somut olgu yoktur: [Kaç] yıldır [il, ilçe] adresinde [ailemle] oturuyorum; [işyeri] işyerinde [gg.aa.yyyy] tarihinden beri sigortalı çalışıyorum. [Pasaportum yoktur / pasaportumu teslim etmeye hazırım.] [Hesabıma bloke konulduğunu öğrenince bankaya kendim gittim / kolluğun çağrısı üzerine kendiliğimden ifadeye gittim.] Bu tür dosyalarda dolandırıcılık şebekesinin yurt dışında olabileceği ileri sürülse de bu, benim yurt dışıyla bir bağımın bulunduğunu göstermez; kararda bana ait böyle bir olgu yazılı değildir. CMK 100/2-a kaçma şüphesini ancak somut olgulara bağlar.
9. Delil karartma şüphesi yoktur: Bu dosyadaki deliller banka kayıtları, MASAK yazıları ve elektronik işlem dökümleridir. Bu kayıtlar bankaların ve kamu kurumlarının sistemlerinde tutulur; benim bunları değiştirmem, silmem ya da gizlemem mümkün değildir. Hesabıma CMK 128 veya 128/A uyarınca el konulmuş, cep telefonuma da el konulmuştur [el koyma tutanağı tarihi]. Banka, istenen bilgi ve belgeyi kanunen on gün içinde göndermek zorundadır (CMK 128/A-7). Müşteki ya da tanıklarla hiçbir temasım olmamıştır ve olmayacaktır. CMK 100/2-b’deki karartma şüphesi, davranışlarıma dayanan somut bir olgu gerektirir.
10. Nitelikli dolandırıcılık katalog suç değildir: CMK 100/3, bazı suçlarda kuvvetli şüphe varsa tutuklama nedeninin var sayılabileceğini düzenler. TCK 158 bu listede yer almaz. Bu nedenle kararda kaçma veya delil karartma tehlikesinin bana özgü somut olgularla gösterilmesi zorunludur. Kararda ise suçun niteliği ve delillerin toplanmamış olması gibi her dosyaya uygulanabilecek ifadelerle yetinilmiştir. [Dosyada kısıtlama kararı varsa: TCK 158, müdafiin dosyayı incelemesinin kısıtlanabileceği suçlar arasında da sayılmamıştır (CMK 153/2); tutuklamaya esas alınan deliller tarafıma gösterilmeden savunma yapmam mümkün değildir.]
11. Tutuklama beklenen cezayla ölçülü değildir: 7571 sayılı Kanunla nitelikli dolandırıcılık 5235 sayılı Kanunun 12. maddesindeki listeden çıkarılmıştır; TCK 158/1’in üst sınırı on yıl olduğundan dava kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülecektir. Banka veya bilişim sisteminin araç olarak kullanıldığı hâlde hapsin alt sınırı dört yıldır (TCK 158/1 son cümle). Katkım yalnız hesap bilgilerini vermekle sınırlı kalmışsa, 7589 sayılı Kanunla eklenen TCK 158/4 uyarınca ceza yarı oranında indirilir; bu hüküm lehe olduğu için eski tarihli fiillere de uygulanır (TCK 7/2). Takdiri indirimle (TCK 62) birlikte muhtemel ceza, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme sınırı olan iki yılın altına inebilmektedir. [Varsa: Müştekinin zararını [gg.aa.yyyy] tarihinde ödedim; TCK 168/1 uyarınca kovuşturma başlamadan yapılan ödeme üçte ikiye kadar indirim sağlar.] Adli sicil kaydım [yoktur]. Hükümden sonra bile cezaevine girmeyebilecek bir kişinin tutuklu kalması, CMK 100/1 ikinci cümledeki ölçülülük ilkesine aykırıdır.
12. Adli kontrol yeterlidir: Kararda adli kontrolün neden yetersiz kalacağı açıklanmamıştır. Yurt dışına çıkış yasağı (CMK 109/3-a), belirlenecek günlerde kolluğa imza vermek (109/3-b) ve gerekirse konutu terk etmeme (109/3-j) yükümlülükleri soruşturmanın amacını güvenceye alır. Mağdurun zararı yönünden de hâkimliğin belirleyeceği bir güvenceyi yatırmaya hazırım (109/3-h). Hesabıma zaten el konulmuş olduğundan aynı hesabın yeniden kullanılması da mümkün değildir. [Ayrıca adıma yeni banka hesabı açmayacağımı ve bütün kartlarımı teslim edeceğimi taahhüt ediyorum.]
13. Karar CMK 101/2’ye uygun gerekçe taşımamaktadır: Tutuklama kararında kuvvetli suç şüphesini, tutuklama nedenini, tedbirin ölçülülüğünü ve adli kontrolün yetersizliğini gösteren deliller somut olgularla gösterilmelidir. Kararda bana ait bir olgu yerine “[kararda geçen şablon ifadeyi aynen yazın]” ifadesi kullanılmıştır. Anayasa Mahkemesinin ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin yerleşik içtihadına göre tutuklama gerekçesi kişiye özgü ve somut olmalıdır [varsa emsal karar künyesi]. Bu eksiklik tek başına kararın kaldırılmasını gerektirir.
14. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: kolluk ifadesi avukatsız alındıysa] Kararda dayanılan [gg.aa.yyyy] tarihli kolluk ifademi müdafi yokken verdim ve sorguda bu ifadeyi doğrulamadım. Müdafi hazır bulunmadan kollukta alınan ifade, hâkim veya mahkeme huzurunda doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz (CMK 148/4); hükme esas alınamayacak bir beyan tutuklamanın da dayanağı olamaz.
15. [SEÇENEK — dosyanıza uyuyorsa kullanın: kararda örgüt bağlantısından söz ediliyorsa] Kararda bir dolandırıcılık şebekesinden söz edilmiştir. Hakkımda suç işlemek amacıyla örgüt kurma veya üyelik isnadı (TCK 220) yoktur. Şebekeyle hiyerarşik bir bağımı, talimat aldığımı ya da başka hesaplar topladığımı gösteren bir yazışma veya tanık beyanı da yoktur. Başkalarının örgütlü hareket ettiği iddiası, bana ait somut bir tutuklama nedeni yerine geçemez.
16. Kişisel durumum: [Bakmakla yükümlü olduğum eşim ve .. yaşındaki çocuklarım / tedavisi süren hastalığım / sınav dönemindeki eğitimim / işimi kaybetme tehlikesi] ekteki belgelerle sabittir. Tutukluluğum sürerse [işten çıkarılma / eğitimin kesilmesi] gibi telafisi güç sonuçlar doğacaktır.
HUKUKİ NEDENLER: Anayasa m. 19; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m. 5; 5271 sayılı CMK m. 100, 101, 109, 128/A, 148, 153, 263, 268, 270, 271; 5237 sayılı TCK m. 7, 21, 62, 157, 158, 168; 5235 sayılı Kanun m. 12; [varsa emsal karar künyesi].
DELİLLER: Soruşturma dosyası, banka hesap dökümü, [MASAK yazısı], müşteki ifadeleri, [HTS kaydı], [iş ilanı ve yazışma ekran görüntüleri], [kayıp bildirimi veya şikâyet dilekçem], [ödeme dekontu], yerleşim yeri belgesi, SGK hizmet dökümü, adli sicil kaydı ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan ve resen gözetilecek nedenlerle;
1. İtirazımın yerinde görülerek kararın düzeltilmesine ve TAHLİYEME (CMK 268/2),
2. Karar düzeltilmezse dosyanın itirazı incelemeye yetkili mercie gönderilmesine, itirazımın kabulü ile tutuklama kararının kaldırılarak TAHLİYEME,
3. Tahliyem yerinde görülmezse terditli olarak CMK 109/3-a uyarınca yurt dışına çıkış yasağı, 109/3-b uyarınca [haftada .. gün] kolluğa imza yükümlülüğü, gerekirse 109/3-h uyarınca belirlenecek güvence ve 109/3-j uyarınca konutu terk etmeme yükümlülüklerinden uygun görülenler uygulanarak SALIVERİLMEME,
4. CMK 271/1 uyarınca gerekli görülmesi hâlinde müdafiimin dinlenmesine; itiraz hakkında Cumhuriyet savcısının görüşü alınırsa bu görüşün tarafıma bildirilmesine (CMK 270/2),
5. İtirazımın reddi hâlinde kararın CMK 101/2’de sayılan dört başlığı somut olgularla gösteren gerekçe içermesine,
karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.
[gg.aa.yyyy]
İtiraz Eden [Şüpheli / Sanık]
[Ad Soyad / İmza]
[varsa: Müdafii Av. Ad Soyad / İmza]
EKLER:
1. [Tutuklama kararının örneği]
2. [Banka hesap dökümü ve varsa kayıp bildirimi]
3. [Yazışma ve ilan ekran görüntüleri, kendi şikâyet dilekçeniz]
4. [Ödeme dekontu ve müşteki beyanı]
5. [Yerleşim yeri belgesi, SGK hizmet dökümü veya işveren yazısı]
6. [Nüfus kayıt örneği, sağlık raporu, öğrenci belgesi]
Bu metin örnek niteliğindedir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. İndirdiğiniz UDF dosyasını UYAP Doküman Editörü ile açabilirsiniz.
Nitelikli Dolandırıcılık ve IBAN Dosyasında Tutuklamaya İtiraz Dilekçesi Nereye, Kaç Günde Verilir?
İtiraz, kararı öğrendiğiniz günden itibaren iki hafta içinde ve kararı veren mercie verilir; değişen yalnız itirazı inceleyecek makamdır. Soruşturmadaki tutuklama kararı sulh ceza hâkimliğinden, dava açıldıktan sonraki tutukluluk kararı ise davaya bakan mahkemeden çıkar. Kararın üst kısmında “D. İş” yazıyorsa sulh ceza hâkimliği, “Esas” yazıyorsa mahkeme kararıdır. 7571 sayılı Kanundan sonra nitelikli dolandırıcılık davalarına kural olarak asliye ceza mahkemesi bakar; ancak 25.12.2025’te ağır ceza mahkemesinde görülmekte olan davalar orada sürer (5235 sayılı Kanun geçici m. 7) ve iddianamede üç veya daha fazla kişiyle birlikte işleme artırımı (TCK 158/3) istenen dosyalarda üst sınır on yılı aştığından ağır ceza mahkemesi görevli olur.
| Durum | Süre | Dilekçe nereye, kim inceler | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Soruşturmada sulh ceza hâkimliğinin tutuklama kararı | Öğrenmeden itibaren iki hafta | Kararı veren sulh ceza hâkimliğine; yargı çevresindeki asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler (sulh ceza işlerine asliye ceza hâkimi bakıyorsa ağır ceza mahkemesi başkanı) | CMK 268/1, 268/3-b |
| Kovuşturmada asliye ceza mahkemesinin tutukluluk kararı | İki hafta | Kararı veren mahkemeye; yargı çevresindeki ağır ceza mahkemesi inceler | CMK 268/3-c |
| Kovuşturmada ağır ceza mahkemesinin tutukluluk kararı (eski dosya veya 158/3) | İki hafta | Kararı veren mahkemeye; numara olarak izleyen daire, tek daire varsa en yakın ağır ceza mahkemesi inceler | CMK 268/3-c |
| Tahliye talebinin reddi | Talep için süre yok; ret kararına iki hafta içinde itiraz | Soruşturmada sulh ceza hâkimliğine, kovuşturmada davaya bakan mahkemeye | CMK 104/1, 104/2, 105/1 |
| Tutukluluk incelemesi | Soruşturmada en geç 30 günde bir; kovuşturmada her oturumda ve oturumlar arasında en geç 30 günde bir | Sulh ceza hâkimi (savcının istemiyle) / mahkeme kendiliğinden | CMK 108/1, 108/3 |
| Tutukluluk üst süresi (asliye ceza işi) | Soruşturmada en çok 6 ay (toplu işlenen suçta 1 yıl 6 ay, +6 ay); kovuşturmayla birlikte en çok 1 yıl, zorunlu hâlde +6 ay | Süre dolunca tahliye; gerekirse adli kontrol | CMK 102/1, 102/4 |
| Tutukluluk üst süresi (ağır ceza işi) | Soruşturmada en çok 1 yıl (toplu suçta 1 yıl 6 ay, +6 ay); toplamda en çok 2 yıl, uzatmayla en çok 5 yıl | Uzatma kararı gerekçeli olmalı | CMK 102/2, 102/4 |
| Cezaevinden dilekçe | Kurum müdürüne verildiği anda süre kesilir | Ceza infaz kurumu müdürü tutanakla mercie gönderir | CMK 263/1, 263/4 |
Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama kararına itirazı kimin inceleyeceği kanunda şöyle yazılıdır:
CMK 268/3-b: Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adli kontrole ilişkin verdiği kararlara karşı yapılan itirazların incelenmesi, yargı çevresinde bulunduğu asliye ceza mahkemesi hâkimine aittir. İtirazı incelemeye yetkili mercilerin farklı olduğu hâllerde, itirazların gecikmeksizin incelenmesi amacıyla, kararına itiraz edilen sulh ceza hâkimliği tarafından gerekli tedbirler alınır. Sulh ceza hâkimliği işleri, asliye ceza hâkimi tarafından görülüyorsa itirazı inceleme yetkisi ağır ceza mahkemesi başkanına aittir.
Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
Suç türünden bağımsız genel iskeleti genel tutuklamaya itiraz dilekçesi örneği sayfasında bulabilirsiniz.
Hesap Kullandırma Dosyasında Hâkim Tutuklamaya Neye Bakarak Karar Verir?
IBAN dosyasında hâkim en çok paranın hesaptan nasıl çıktığına, hesaba kaç mağdurdan para geldiğine ve hesap sahibinin karşılığında ne aldığına bakar. Hesabını bir kez veren ve paraya dokunmayan kişi ile on hesaptan gelen parayı ATM’den çekip elden teslim eden kişi aynı muameleyi görmez. Uygulamada tutuklama daha çok ikinci gruba, yani “para kuryesi” denen ve parayı fiziken taşıyan kişilere uygulanıyor. Hesap verme meselesinin soruşturma aşamasını banka hesabımı kullandırdım yazısında ayrıntılı anlattım.
Dilekçede bu noktaların her birini belgeyle karşılamanız gerekir:
- Paranın akıbeti: Para hesapta blokede kaldıysa bunu açıkça yazın; çekim başka bir ilden ya da başka bir cihazdan yapıldıysa oturum ve ATM kamera kaydını isteyin. Kamera kayıtları sınırlı süre saklandığından talebi ilk dilekçede yazın.
- Mağdur ve işlem sayısı: Kararda “çok sayıda mağdur” yazıyorsa kendi hesabınıza gelen işlemleri tek tek sayın. Dosyadaki başka hesaplara giden paralar sizin payınız değildir.
- Komisyon ve yazışma: Karşılığında para aldıysanız bunu gizlemeyin, miktarını ve kime verdiğinizi doğru yazın. İş ilanı ya da kredi vaadiyle kandırıldıysanız yazışmaları silmeden ekleyin.
- Kendi başvurunuz: Bankaya gidip hesabı kapattırmak, kayıp bildirimi yapmak ya da savcılığa şikâyetçi olmak, kastın yokluğunu gösteren en güçlü işarettir.
- Beklenen ceza: Nitelikli dolandırıcılığın ceza aralığını ve bentlere göre alt sınırları nitelikli dolandırıcılık cezası yazısında tablo hâlinde gösterdim. 158/4 indirimi ile takdiri indirim birlikte uygulandığında muhtemel ceza iki yılın altına inebilir.
Katalog suç kavramının tutuklamada ne anlama geldiğini katalog suç ne demek yazısında anlattım. Kısaca, katalogda olmayan bir suçta hâkim “suçun niteliği” diyerek yetinemez; kaçmayı ya da delil karartmayı gösteren size ait bir olgu yazmak zorundadır. Tutuklulukta geçen sürenin cezadan düşülmesi ve olası bir mahkûmiyette cezaevinde ne kadar kalınacağı için infaz ve yatar hesaplama aracını kullanabilirsiniz; bu hesap, ölçülülük paragrafını rakamla doldurmanızı sağlar.
Dikkat: Bloke konulan hesaptaki maaş ya da birikim gibi suçla ilgisi olmayan paranın serbest bırakılması ayrı bir taleptir ve tutuklamaya itirazla karıştırılmamalıdır. Bunun yolunu banka hesabıma bloke kondu yazısında anlattım.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Doldururken Dikkat: Köşeli Parantezler ve IBAN Dosyalarındaki Sık Hatalar
Her köşeli parantez dosyanızdan alınacak somut bir bilgiyle doldurulur ve parantezler silinir. Başlıkta kararı veren merciin adını kararın üst kısmından aynen alın. “[SEÇENEK]” ile başlayan maddelerden yalnız dosyanıza uyanları bırakın; “kartım çalındı” ile “hesabımı iş vaadiyle verdim” gibi birbiriyle çelişen seçenekler aynı dilekçede kalmamalı. IBAN dosyalarında tutuklamaya itirazı zayıflatan hatalar:
- Tek cümlelik “suçsuzum” itirazı: Hâkim bu aşamada suçluluğu değil, tutuklamanın dört şartını tartar. Hesaba gelen tutarı, saati ve paranın akıbetini yazmayan dilekçe şablon karara şablon cevap olur.
- Süreyi kaçırmak: Süre iki haftadır ve kararın size açıklandığı gün başlar. Kurumdan verilen dilekçede tutanak örneğini saklayın.
- Dilekçeyi doğrudan inceleme merciine vermek: Dilekçe kararı veren yere verilir; o merci kararını düzeltmezse en çok üç gün içinde dosyayı inceleme merciine gönderir (CMK 268/2).
- Kollukta söylenenle çelişen yeni bir anlatı: İfadede “hesabımı arkadaşıma verdim” dediyseniz itirazda “kartım çalındı” demek inandırıcılığı bitirir.
- Belge eklememek: Yerleşim yeri belgesi, SGK hizmet dökümü veya işveren yazısı, banka dökümü ve varsa sağlık raporu eklenmeyen dilekçe iddiadan ibaret kalır.
- Yalnız tahliye istemek: Terditli olarak adli kontrol (tutuklanmadan, imza gibi yükümlülüklerle serbest kalma) istenmezse hâkim ara çözümü düşünmeyebilir.
İtiraz Reddedilirse Ne Yapılır?
İtiraz reddedilirse yeni tahliye talebi verilir, tutukluluk incelemesi beklenir ve şartları varsa Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılır. Merciin itiraz üzerine verdiği karar kesindir; aynı karara ikinci kez itiraz edilemez (CMK 271/4). Bunun tek istisnası, tutuklama kararının ilk kez itiraz merciince verilmesidir: savcının itirazı üzerine sizi tutuklayan merciin kararına ayrıca itiraz edebilirsiniz.
Ret kararından sonra en etkili yol, dosyada bir şey değiştiğinde tahliye talebi vermektir: banka kayıtlarının gelmesi, müştekilerin dinlenmesi ya da zararın ödenmesi. Bu talebin nasıl kurulacağını nitelikli dolandırıcılık ve IBAN dosyasında tahliye talep dilekçesi sayfasında hazırladım. Talep olmasa da soruşturmada en geç 30 günde bir tutukluluk incelemesi yapılır (CMK 108/1). Zararı ödemenin hem tutuklulukta hem cezada etkisini hırsızlık ve dolandırıcılıkta etkin pişmanlık yazısında anlattım.
Kişi özgürlüğünün ihlal edildiğini düşünüyorsanız, başvuru yolları tükendikten sonra otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir; başvuru harca tabidir (6216 sayılı Kanun m. 47/2, 47/5). Ayrıntısı bireysel başvuru yazısında. Dava açıldığında savunmanın nasıl kurulacağını ise IBAN davasında savunma dilekçesi örneğinde gösterdim.
Sık Sorulan Sorular
Nitelikli dolandırıcılık katalog suç mu?
Hayır. TCK 158, CMK 100/3’teki katalogda yer almaz; bu yüzden tutuklama kararında kaçma veya delil karartma tehlikesi size ait somut olgularla gösterilmelidir.
Hesabımı kullandırdım ama paradan pay almadım, yine tutuklanır mıyım?
Tutuklanabilirsiniz, ama pay almamak ve paraya dokunmamak kuvvetli şüpheyi zayıflatan ve ölçülülüğü güçlendiren önemli bir olgudur. Bunu banka dökümüyle gösterin.
Mağdura parayı ödersem tahliye olur muyum?
Ödeme davayı düşürmez, ama beklenen cezayı TCK 168 uyarınca azaltır ve ölçülülük değerlendirmesini doğrudan etkiler. Ödemeyi açıklamalı dekontla yapın ve dosyaya sunun.
TCK 158/4 indirimi tutuklamada dikkate alınır mı?
Alınmalıdır; hâkim ölçülülüğü verilmesi beklenen cezaya göre tartar. Katkınız yalnız hesap bilgisini vermekse yarı indirim muhtemel cezayı belirgin biçimde düşürür.
Annem tutuklamaya itiraz dilekçesi verebilir mi?
Reşit bir tutuklu adına anne kendi adına itiraz edemez; itiraz hakkı tutukluya, müdafiine, eşine ve yasal temsilcisine aittir (CMK 262/1). Anne, tutuklunun imzaladığı dilekçeyi adliyeye ulaştırabilir.
İtiraz sonucu kaç günde çıkar?
Kanunda gün sayısı yoktur; karar mümkün olan en kısa sürede ve duruşma yapılmadan verilir (CMK 271/1, 271/3). Uygulamada sonuç çoğu zaman birkaç gün içinde UYAP’a düşer.
Bu metin genel bir örnektir; dosyanızın ayrıntısına göre uyarlanmalıdır. Yakınınız IBAN dosyasında tutuklandıysa ve itiraz süresi işliyorsa, banka dökümüyle birlikte dosyayı birlikte inceleyebiliriz.
