Sigorta Dolandırıcılığı Cezası: Sahte Kaza ve Kasko Davası

Sigorta Dolandırıcılığı Cezası Ne Kadar? Duruma Göre Tablo

Temel ceza 4 yıldan 10 yıla kadar hapistir; birlikte işleyen kişi sayısı, teşebbüs, sahte belge ve zararın giderilmesi bu rakamı yukarı ya da aşağı çeker. Kanun sigorta dolandırıcılığını ayrı bir bentte sayar:

TCK 158/1-k: Sigorta bedelini almak maksadıyla,

Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

Maddenin son cümlesine göre bu bentte hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası da suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Sahte kazalar çoğu zaman sürücü, karşı araç sahibi, servis ve tanıkla birlikte kurgulandığı için artırım fıkrası da sık uygulanır:

TCK 158/3: (3) Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçların, üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde verilecek ceza bir kat artırılır.

Nitelikli dolandırıcılığın diğer bentlerini ve genel ceza hesabını nitelikli dolandırıcılık cezası yazısında anlattım.

Hangi Fiiller Sigorta Dolandırıcılığı Sayılır?

Sigorta şirketini hileyle aldatarak poliçe kapsamında olmayan bir zararı ödetmeye çalışmak sigorta dolandırıcılığıdır. Dosyalarda en sık gördüğüm kurgular şunlar:

• Hiç yaşanmamış bir trafik kazasını anlaşmalı tutanakla belgelemek (danışıklı kaza).
• Poliçe yapılmadan önce olmuş bir kazayı poliçeden sonra olmuş gibi göstermek.
• Eski bir hasarı yeni kazanın hasarına eklemek ya da hasarı servisle birlikte büyütmek.
• Alkollü veya ehliyetsiz sürücüyü gizleyip aracı başkası kullanıyormuş gibi bildirmek.
• Çalınmamış aracı, telefonu veya iş yeri malını çalınmış gibi ihbar etmek; bu durumda suç uydurma (TCK 271/1) suçlaması da eklenir.
• Kendi aracını, evini ya da iş yerini sigorta parası için yakmak veya yaktırmak.
• Sahte sağlık raporuyla ferdi kaza, hayat veya sağlık sigortasından tazminat istemek.
• Tarım ve hayvan sigortasında ölen sigortasız hayvanı sigortalı hayvan gibi göstermek.

Hile, sigorta şirketine yapılan başvuruyla başlar. Sahte bir tutanak hazırlanıp şirkete hiç sunulmamışsa kural olarak dolandırıcılığa teşebbüs başlamış sayılmaz; o hâlde tartışma sahtecilik yönünden kalır. Kendi malını yakan kişi mala zarar vermeden sorumlu olmaz, ama yangın başkalarının hayatı veya malı için tehlike yaratmışsa genel güvenliği kasten tehlikeye sokma (TCK 170/1-a) ayrıca gündeme gelir.

Poliçeden önce olan kazayı sonradan olmuş gibi göstermek

Kazalı araca ertesi gün poliçe yaptırıp kazayı poliçe günü olmuş gibi bildirmek, sigorta dosyalarında en sık karşılaşılan iddialardan biridir. Bu dosyalarda tarih, sonucu belirler. Yargıtay, servisten alınan kaza fotoğraflarının oluşturulma tarihi poliçeden bir gün önceyi gösterdiğinde, servis kayıtları toplanmadan ve fotoğraflar bilirkişiye incelettirilmeden verilen beraat kararını eksik araştırma gerekçesiyle bozdu. Savunmada da aynı belgeler kullanılır: servis giriş kaydı, çekici faturası, kamera görüntüsü ve telefon konum kayıtları.

Sigorta Ödemediyse Ceza Yine Verilir mi? Teşebbüs ve Elverişli Hile

Evet, sigorta şirketi oyunu fark edip ödeme yapmasa bile dolandırıcılığa teşebbüsten ceza verilir; yalnız ceza TCK 35/2’ye göre dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir. Uygulamada sigorta dosyalarının büyük kısmı, şirketin hasar incelemesinde şüphelenmesiyle teşebbüs aşamasında kalır.

Şirketin ödemeyi reddetmesi failin işini kolaylaştırmaz. Yargıtay, ilk başvurusu reddedilince aynı aracı çalınmış gibi gösterip yeniden başvuran sanıklar hakkında, araçta hırsızlık izi bulunmamasını ve telefon sinyallerini dikkate alarak verilen beraati bozdu ve eylemin sigorta dolandırıcılığına teşebbüs olduğunu söyledi. Teşebbüsün indirim oranları ve nasıl belirlendiği suça teşebbüs yazısında.

Hilenin aldatmaya elverişli olması gerekir. Sigortacının basit bir kontrolle hemen anlayacağı kaba bir oyun dolandırıcılık suçunu oluşturmaz. Yargıtay, sigortasız ölen koyunlara sigortalı hayvanların küpelerini takan çiftçi için, durumun veteriner incelemesiyle basitçe anlaşıldığını, hile unsurunun bulunmadığını belirterek mahkûmiyeti bozdu. Bu savunma her dosyada işlemez; sahte tutanak, rapor ve tanıkla kurulan bir kurgu çoğu zaman elverişli sayılır.

Eksper, Servis, Çekici ve Sürücü: Kim Sorumlu Olur?

Kurguya bilerek katılan herkes sorumludur: fiili birlikte gerçekleştirenler fail olarak (TCK 37/1), yalnız yardım edenler yarı indirimle (TCK 39/1) cezalandırılır. Sigorta dosyalarında sanık sayısı bu yüzden çoğu zaman üçü geçer ve TCK 158/3’teki artırım da devreye girer.

Hasarı büyüten servis, gerçeğe aykırı rapor yazan eksper, sahte kaza yerine aracı götüren çekici, tanık olarak ifade veren arkadaş ve karşı aracın sürücüsü aynı dosyada yargılanabilir. Sorumluluk için kişinin oyunu bilmesi gerekir. Kendisine söylenen hasarı iyi niyetle onaran servis ya da tutanağı imzalarken kazayı gerçek sanan karşı sürücü fail değildir. Savunmada bu kişilerin olayı nereden ve ne zaman öğrendiği, ne kazandığı ve telefon kayıtları belirleyicidir.

Sigorta tazminatının yatacağı hesabı veya ödeme aracını vermekle sınırlı kalan katılım için 7589 sayılı Kanun’la gelen TCK 158/4 cezanın yarı oranında indirilmesini öngörür. Bu indirim, kurgunun içinde başka rolü olmayan hesap sahibine uygulanır.

Sahte Tutanak ve Sahte Rapor: Sahtecilik Ayrıca Cezalandırılır

Sahte bir belge sigorta dolandırıcılığında kullanıldıysa, hem sahtecilikten hem de dolandırıcılıktan ayrı ayrı ceza verilir. Kanun bunu açıkça söyler:

TCK 212/1: (1) Sahte resmi veya özel belgenin bir başka suçun işlenmesi sırasında kullanılması halinde, hem sahtecilik hem de ilgili suçtan dolayı ayrı ayrı cezaya hükmolunur.

Hangi sahtecilik suçunun uygulanacağı belgenin türüne bağlıdır. Polis tarafından düzenlenen kaza tutanağı, devlet hastanesinin raporu ve araç ruhsatı resmi belgedir; sahtesini düzenlemek veya kullanmak TCK 204/1’e göre 2 yıldan 5 yıla kadar hapis gerektirir. Sürücülerin kendi aralarında doldurduğu kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu ve servis faturası ise özel belge sayılır; bunlar sahte olarak düzenlenmiş, başkasının imzası atılmış ya da sonradan değiştirilmişse TCK 207/1’deki 1 yıldan 3 yıla kadar hapis gündeme gelir. Kişinin kendi imzasıyla düzenlediği tutanağa gerçeğe aykırı bilgi yazması ise özel belgede sahtecilik sayılmaz; bu hâlde dolandırıcılık suçlaması kalır. Sağlık mesleği mensubunun gerçeğe aykırı rapor düzenlemesi ise TCK 210/2’de ayrıca düzenlenmiştir.

Ayrıntılar özel belgede sahtecilik ve resmi belgede sahtecilik yazılarında. SGK’ya gerçeğe aykırı işe giriş bildirimi yapmak ise sigorta dolandırıcılığından farklı bir konudur.

Parayı İade Edersem Ne Olur? Etkin Pişmanlık ve HAGB

Sigorta şirketinin zararını tamamen geri öderseniz, kovuşturma başlamadan önce cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce yarısına kadarı indirilir (TCK 168/1-2). Kısmen ödeme yaparsanız indirim için şirketin rızası aranır (168/4).

Kovuşturma iddianamenin mahkemece kabulüyle başlar; bu yüzden ödemeyi iddianame kabul edilmeden yapmak çok daha yüksek bir indirim getirir. Ödemeyi şirkete dekontla yapın ve şirketten zararın tamamen karşılandığına dair yazılı beyan alın. Etkin pişmanlığın şartları ve zamanlaması dolandırıcılıkta etkin pişmanlık yazısında ayrıntılı.

Alt sınır 4 yıl olduğu için sigorta dolandırıcılığında hükmün açıklanmasının geri bırakılması (2 yıl veya daha az ceza şartı) ilk bakışta mümkün görünmez. Ancak etkin pişmanlık, teşebbüs ve takdiri indirim birlikte uygulandığında sonuç ceza 2 yılın altına inebilir; bu durumda HAGB ya da erteleme tartışılır. HAGB için zararın giderilmesi de ayrıca aranır. Hapis kesinleşirse ne kadar yatılacağı dolandırıcılık yatarı yazısında.

Sigorta dolandırıcılığı şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında değildir; uzlaştırma yalnız TCK 157’deki basit dolandırıcılıkta mümkündür. Şirket zararı tahsil edip şikâyetinden vazgeçse bile dava sürer.

Sigorta Ödemeyi Reddetti: Bu Dolandırıcılık mı, Hukuki Uyuşmazlık mı?

Sigorta şirketinin hasarı ödememesi ya da eksik ödemesi tek başına suç değildir; poliçe teminatı, kusur ve hasar tutarı üzerindeki anlaşmazlık hukuki bir uyuşmazlıktır. Bu durumda yol ceza şikâyeti değil, sigorta tahkimi veya mahkemede açılacak alacak davasıdır.

Aynı sınır sigortalı için de geçerlidir. Gerçekten yaşanmış bir hasarı iyi niyetle yüksek tahmin etmek, eksperle tutar konusunda anlaşamamak veya poliçenin bir maddesini farklı yorumlamak dolandırıcılık değildir. Suç, gerçeği değiştiren bir hileyle başlar: sahte belge, uydurma olay, gizlenen sürücü, değiştirilen tarih.

Uygulamada sık gördüğüm bir durum da şu: şirket hasarı şüpheli bulup ödemeyi durdurur ve sigortalıyı savcılığa şikâyet eder. Hasarınız gerçekse paniğe kapılmayın; kaza yeri fotoğrafları, kamera kayıtları, servis ve çekici belgeleri, telefon konum bilgileri gerçeği gösterir. Hakkınızda şikâyet varsa sürecin nasıl ilerlediği dolandırıcılıktan şikâyet edilmek yazısında.

Soruşturma Nasıl Başlar, Dava Nerede Görülür?

Soruşturma genellikle sigorta şirketinin hasar incelemesinden sonra Cumhuriyet başsavcılığına yaptığı şikâyetle başlar; dava 7571 sayılı Kanun’dan sonra asliye ceza mahkemesinde görülür. Şirket, suçtan zarar gören olarak davaya katılır.

Şirketlerin hasar incelemesinde en çok kullandığı deliller kaza yerinin ve araçların uyumu, boya ve parça incelemesi, eski hasar kayıtları, plaka tanıma ve kamera kayıtları, tarafların birbirini tanıyıp tanımadığı ve sosyal medya bağlantılarıdır. Savcılık bunlara telefon kayıtlarını ve baz istasyonu bilgilerini ekler. Hakkınızda soruşturma başladıysa ifadeden önce dosyayı avukatınızla inceleyin; tutanaklardaki saat ve yer bilgileri savunmanın kilit noktasıdır.

Sigorta dolandırıcılığı tutuklama kataloğunda yer almaz; tek kişilik ve tek dosyalık bir olayda tutuklama nadirdir. Çok sanıklı, organize sahte kaza dosyalarında ise tutuklama ve adli kontrol sık görülür. Dava zamanaşımı, üst sınır 10 yıl olduğu için 15 yıldır (TCK 66/1-d).

Yaşanmış Olaydan

Bir süre önce küçük bir nakliye şirketinin sahibi bana geldi. Şirket aracını gece bir çalışanı kullanırken kaza olmuş, çalışan o akşam alkollüymüş. Kaskonun alkollü sürücüyü teminat dışı bırakacağını düşünen müvekkilim, ertesi sabah kaza tespit tutanağına sürücü olarak kendi adını yazmış ve hasar başvurusu yapmıştı. Sigorta şirketi yakındaki bir iş yerinin kamera kaydını bulmuş, ödemeyi reddetmiş ve savcılığa şikâyette bulunmuştu.

Kamerada aracı kullananın başkası olduğu açıkça görülüyordu; inkâr etmenin hiçbir anlamı yoktu. Müvekkilime ifadede olayı olduğu gibi anlatmasını, ama neden böyle yaptığını ve hiçbir ödeme almadığını açıkça belirtmesini önerdim. Çalışan da ifadesinde kazayı kendisinin yaptığını, tutanak fikrine karışmadığını söyledi. Savcılık sigorta dolandırıcılığına teşebbüsten dava açtı.

Mahkeme, şirketin hiçbir ödeme yapmadığını ve oyunun ilk incelemede ortaya çıktığını dikkate alarak teşebbüs indirimini yüksek oranda uyguladı, takdiri indirimle birlikte sonuç ceza iki yılın altında kaldı ve hükmün açıklanması geri bırakıldı. Şirket aracı ise müvekkilimin kendi cebinden onarıldı. Kasko ödemese bile hasar zaten sizin cebinizden çıkar; sahte bir tutanak buna bir de ceza dosyası ekler.

Yargıtay Kararları

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 13.04.2026 tarihli, 2021/29774 E., 2026/3760 K.

Kazaya karışan bir araç için ertesi gün sigorta poliçesi yaptırılmış, kazanın poliçe günü olduğu iddiasıyla geçmiş tarihli bir trafik kazası tespit tutanağı düzenlenerek sigorta şirketine başvurulmuştu. Sanıklardan biri öldüğü için onun hakkındaki davalar, diğer sanığın özel belgede sahtecilik suçlaması ise zamanaşımı nedeniyle düştü. Sanıklar kazanın poliçe günü olduğunu savundu; ilk derece mahkemesi beraat kararı verdi. Yargıtay, şirketin sunduğu ve servisten alındığı bildirilen kaza fotoğraflarının oluşturulma tarihinin poliçeden bir gün önceyi gösterdiğine işaret etti; servis kayıtlarının toplanmasını, fotoğrafların tarihinin bilirkişiye incelettirilmesini ve servis çalışanlarının dinlenmesini istedi ve eksik araştırmayla verilen beraati bozdu. Bu tür dosyalarda tarihi gösteren dijital kayıtlar belirleyicidir.

… aracın kazalı olduğu yönünde herhangi bir bilgi verilmeksizin sanık … ile katılan şirket arasında 12.04.2013 tarihinde … Sigortası Poliçesi tanzim edildiği ve aracın poliçe tarihi ile aynı gün kaza yaptığından bahisle geçmiş tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağı düzenlenerek katılan şirkete sanık …’a ait aracın zararının tanzimi hususunda müracaatta bulunulduğu …

… katılan şirket tarafından ibraz edilen belgelerde ilgili servisten temin edildiği bildirilen kaza fotoğraflarının oluşturulma tarihinin 11.04.2013 olarak görünmesi karşısında, maddi gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi bakımından; müteveffa sanık …’a ait aracın kaza sonrası götürüldüğü servisin tespit edilmesi ile bu serviste bulunan kazaya ait tüm kayıt, fotoğraf..vs belgelerin temin edilmesi, fotoğraflar üzerinde oluşturulma tarihlerinin tespitine yönelik bilirkişi incelemesi yaptırılması …

↑ Metne dön

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 01.06.2026 tarihli, 2021/31497 E., 2026/5843 K.

Kiralık olarak kullanıldığı için kaza hasarı sigorta tarafından ödenmeyen bir aracın sahipleri, aracı tam onarmadan bir süre sonra çalındığını ve hırsızların dere yatağına attığını bildirerek yeniden başvurmuş, şirket yine ödememişti. İlk derece mahkemesi beraat kararı verdi. Yargıtay, araçta hırsızlık izine rastlanmadığını, sanıkların telefonlarının olay yeri çevresinde sinyal verdiğini ve anlatımlarının tanık beyanıyla çeliştiğini dikkate alarak eylemin bir bütün hâlinde sigorta dolandırıcılığına teşebbüs olduğunu belirtti ve beraati bozdu. Aynı kararda suç uydurma suçlaması zamanaşımı nedeniyle düştü.

… araç üzerinde yapılan incelemede araçta herhangi bir hırsızlık emaresine rastlanılmadığı, yapılan HTS incelemeleri sonucunda olay yerine yakın baz istasyonlarında sanıkların hem olay tarihinden önce hem de olay tarihinde sinyal verdikleri …

… aracı tam olarak tamir ettirmeden çalınmış süsü vererek sigorta şirketinden tekrardan talepte bulunulması şeklindeki eylemlerinin bir bütün halde 5237 sayılı TCK’nin 158/1-k, 35 maddelerinde düzenlenen sigorta bedelini almak maksadıyla dolandırıcılığa teşebbüs suçunu oluşturacağı …

↑ Metne dön

Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 05.03.2026 tarihli, 2021/30444 E., 2026/2650 K.

Hayvancılık yapan sanık, sigorta kapsamında olmayan üç koyunu ölünce sigortalı hayvanlarının küpelerini çıkarıp ölen hayvanların kulağına takmış ve hasar ihbarında bulunmuştu; veteriner incelemesinde ölen hayvanların sigortalı hayvanlar olmadığı anlaşıldı. İlk derece mahkemesi sanığı mahkûm etti. Yargıtay, durumun basit bir incelemeyle belirlendiğini, eylemin aldatma özelliğinden yoksun olduğunu ve hile unsurunun bulunmadığını belirterek beraat gerektiği gerekçesiyle mahkûmiyeti bozdu. Kolayca anlaşılan kaba bir oyun dolandırıcılık sayılmaz; ama bu, her başarısız girişimin suçsuz olduğu anlamına gelmez.

… hasar gördüğü ihbar edilen hayvanların, sigortalanan hayvanlardan olmadığının basit bir incelemeyle belirlenmiş olması karşısında, dolandırıcılık suçunun hile unsurunun somut olayda bulunmadığı, sanığın eyleminin aldatma özelliğinden yoksun olması nedeniyle dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı …

↑ Metne dön