TCK 179 Alkollü Araç ve Trafik Güvenliği Cezası: Kaç Yıl, HAGB

TCK 179 madde metni (güncel)

Değişiklik geçmişi

TCK 179’un ikinci ve üçüncü fıkralarının cezası iki kez yükseltildi: 2016’da alt sınır 3 aya, 2025’te 179/2’de 4 aya, 179/3’te 6 aya çıktı. Birinci fıkra 2005’ten beri aynıdır.

Bu yüzden eski kararlarda “179/3 delaletiyle 179/2” ifadesini görürsünüz: alkollü araç kullanmanın cezası eskiden ikinci fıkradan belirlenirdi. 7550 sayılı Kanun yürürlüğe girmeden önce alkollü araç kullanan bir sürücü için bugün de 3 ay ile 2 yıl arası esas alınır; buna lehe kanun ilkesi denir.

Madde ne diyor? Fıkra fıkra açıklama

TCK 179 trafik güvenliğini üç ayrı yoldan koruyan bir tehlike suçudur: kimsenin zarar görmesi gerekmez, tehlikenin yaratılması yeterlidir. Birinci fıkra ulaşıma dışarıdan müdahaleyi, ikinci fıkra tehlikeli sürüşü, üçüncü fıkra sürüş yeteneği bozulmuşken direksiyona geçmeyi cezalandırır.

1. fıkra: işaretleri bozmak, yola engel koymak

Trafik levhasını sökmek ya da yönünü değiştirmek, sinyalizasyon sistemine müdahale etmek, yola taş, kütük veya çivi koymak, demiryolu hattına engel bırakmak bu fıkranın fiilleridir. Fıkra, bu fiillerle başkalarının hayatı, sağlığı veya malvarlığı için bir tehlikeye neden olunmasını arar. Cezanın üst sınırı 6 yıl olduğu için tutuklama yasağı, seri muhakeme ve kamu davasının açılmasının ertelenmesi bu fıkrada uygulanmaz.

2. fıkra: tehlikeli sürüş

Kara, deniz, hava veya demiryolu aracını kişilerin hayat, sağlık veya malvarlığı için tehlikeli olabilecek biçimde kullanan kişi cezalandırılır. Makas atmak, drift yapmak, yarışmak, yoğun trafikte aşırı hız, ters yönde ilerlemek, bir aracı sıkıştırıp önünü kesmek tipik örneklerdir. Her kural ihlali suç değildir; boş bir yolda hız sınırını aşmak trafik cezasıdır. Mahkeme yolun durumunu, saati, trafik yoğunluğunu, çevrede yaya veya araç bulunup bulunmadığını tartışarak sürüşün tehlike yaratıp yaratmadığını belirler. Suç kasten işlenir; anlık bir dikkatsizlik bu fıkraya girmez.

3. fıkra: alkollü, uyuşturucu etkisinde veya başka nedenle araç kullanmak

Üçüncü fıkra bir promil rakamı vermez; ölçüt, sürücünün emniyetli biçimde araç kullanamayacak hâlde olmasıdır. Alkol ve uyuşturucu dışında “başka bir neden” de sayılır: uykusuzluk, ağır yorgunluk, sürüş yeteneğini etkileyen ilaç ya da hastalık. Yargıtay uygulamasında, Adli Tıp görüşüne dayanılarak 1,00 promilin üzerindeki alkolün güvenli sürüş yeteneğini ortadan kaldırdığı kabul edilir; bunun altındaki değerlerde sürücünün o andaki durumu, tutanak ve tanık anlatımları belirleyicidir. Trafik mevzuatındaki promil sınırını aşmak idari para cezası ve ehliyetin geri alınması sonucunu doğurur, ama suç için ayrıca emniyetli sürememe hâli aranır.

Ölçüm olaydan saatler sonra yapıldıysa geriye doğru hesap yapılır. Adli Tıp uygulamasına göre kandaki alkol saatte ortalama 0,15 promil azalır. Kazadan yaklaşık üç buçuk saat sonra kan örneğinde 0,337 promil çıkan sürücüye ilişkin dosyada Yargıtay, olay anındaki değerin yaklaşık 0,86 promil olduğunu, bunun 1,00 promil sınırının altında kaldığını ve alkol nedeniyle emniyetli süremediğine dair delil bulunmadığını belirtti; ancak sürücünün gece boyunca uykusuz kalıp yorgun araç kullanmasını bilinçli taksir için yeterli gördü.

Ceza tablosu

TCK 179’un cezası fıkraya göre 4 ay ile 6 yıl arasında değişir; 179/2 ve 179/3 için usuldeki indirim yolları cezayı ciddi biçimde düşürür.

Örnek hesap: kontrol noktasında 1,40 promil çıkan sürücü

Daha önce hiç ceza almamış bir sürücü gece kontrol noktasında duruyor, ölçümde 1,40 promil çıkıyor; kaza yok. Dosya iki yoldan yürüyebilir:

• Seri muhakeme: savcı temel cezayı alt sınırdan 6 ay belirler, sürücü avukatı yanında kabul ederse yarı indirimle 3 ay hapis olur (CMK 250/4). Savcı bu cezayı seçenek yaptırıma çevirebilir, erteleyebilir ya da hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını isteyebilir (CMK 250/5-6).
• Genel yargılama: mahkeme 6 ay temel cezadan altıda bir indirimle 5 ay hapis verir (TCK 179/3, 62/1). Ceza 1 yılın altında olduğu için adli para cezasına çevrilebilir; 150 gün üzerinden ve günlüğü en az 100 TL’den hesaplanırsa 15.000 TL olur (TCK 50/1-a, 52/2). Şartlar varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması da mümkündür.

Sonuç ceza 30 gün veya daha az hapis olursa ve sürücü daha önce hapis cezası almamışsa hâkim cezayı seçenek yaptırıma çevirmek zorundadır (TCK 50/3); bugünkü alt sınırlarla bu ancak eski tarihli dosyalarda görülür. Kısa süreli hapsin hangi yaptırımlara çevrilebileceği hapis cezası paraya çevrilir mi yazısında.

Uygulamada en çok sorulanlar

TCK 179 dosyalarında en çok altı mesele konuşulur: seri muhakeme, HAGB şartları, aynı olay için iki dava, kaza olursa ne olacağı, zamanaşımı ve önceki HAGB’nin etkisi.

Seri muhakeme teklif edildi; kabul etmeli miyim?

Seri muhakeme, 179/2 ve 179/3 için kanunda öngörülen hızlı bir yoldur (CMK 250/1-a-3): savcı cezayı belirler, yarı indirim yapar ve sürücü müdafi huzurunda kabul ederse mahkeme bu cezayla hüküm kurar. Aynı olayda polise hakaret ya da görevi yaptırmamak için direnme gibi bu usule girmeyen bir suç da varsa seri muhakeme uygulanmaz (CMK 250/11). Teklifin artısı ve riski seri muhakeme usulü kabul etmeli miyim yazısında.

Zarar yok; HAGB için “zararı giderin” denebilir mi?

Denemez. HAGB’nin şartlarından biri suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın giderilmesidir, ama trafik güvenliğini tehlikeye sokmak somut bir zarar doğurmaz. 4,00 promil alkollü araç kullanıp polislere direnen sanığın dosyasında Yargıtay, suçun bir tehlike suçu olduğunu ve giderilecek maddi zarar bulunmadığını belirterek “zararın giderilmediği” gerekçesiyle HAGB’ye yer olmadığı kararı verilmesini hukuka aykırı buldu. HAGB’nin diğer şartları hükmün açıklanmasının geri bırakılması nedir yazısında.

Daha önce HAGB almıştım; yeni dosyada tekrar verilir mi?

Önceki HAGB’nin 5 yıllık denetim süresi içinde, kasıtlı bir suç için ikinci kez HAGB verilemez (CMK 231/8). 179’dan HAGB alan sanığın, o karardan kısa süre önce işlediği eşini yaralama suçu için kurulan hükme ilişkin itirazda Ceza Genel Kurulu, ikinci hükmün birinci HAGB’nin denetim süresi içinde kurulduğu için ikinci kez HAGB verilmesinin mümkün olmadığını oy çokluğuyla kabul etti. Denetim süresinde yeni suç işlenirse önceki hüküm de açıklanır; sonuçları HAGB denetim süresi ihlal edilirse ne olur yazısında.

Aynı olay için iki ayrı dava açıldı; ne olur?

Aynı fiil için aynı kişi iki kez cezalandırılamaz; ikinci dava reddedilir (CMK 223/7). Polisten kaçıp uyuşturucu etkisinde araç kullandığı için iki ayrı iddianameyle yargılanan sürücünün dosyasında Yargıtay, aynı fiil nedeniyle ikinci kez ceza verilemeyeceğini belirterek sonradan kesinleşen ikinci mahkûmiyeti kanun yararına bozdu ve ikinci davanın reddine hükmetti. Aynı olay için kesilen trafik cezası ise ayrı bir idari işlemdir; itirazı 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine yapılır. Bunun yolu ehliyete el konulmasına itiraz dilekçesi sayfasında.

Alkollüyken kaza yaptım; hangi suçtan yargılanırım?

Kazada biri yaralanır veya ölürse dosya kural olarak taksirle yaralama (TCK 89) ya da taksirle öldürme (TCK 85) olarak görülür ve tehlike suçu olan 179 ayrıca cezalandırılmaz. Alkol veya ağır yorgunluk nedeniyle sonucu öngören sürücüde bilinçli taksir artırımı uygulanır (TCK 22/3). Bu durumda dava ağır ceza mahkemesine gidebilir ve ceza belirgin biçimde artar; ayrıntısı trafik kazasında ölüm ve yaralamada yatar yazısında.

Dava yıllardır sürüyor; zamanaşımı dolar mı?

179/2 ve 179/3’te dava zamanaşımı 8 yıldır (TCK 66/1-e); ilk mahkûmiyet kararı gibi işlemler süreyi keser ama kesilen süre en çok yarı oranında uzar. Bozma ve yeniden yargılamalarla uzayan bir dosyada Yargıtay, ilk mahkûmiyet kararından son hükme kadar 8 yıllık olağan zamanaşımının dolduğunu belirterek trafik güvenliğini tehlikeye sokma ve tehdit suçlarından kurulan mahkûmiyeti bozdu ve davaların düşmesine kendisi karar verdi.

Kısa süreli hapiste paraya çevirme zorunlu mu?

30 gün veya daha az hapiste, daha önce hapis cezası almamış sanık için zorunludur (TCK 50/3). Sabıkasız sanığa 179/2’den 25 gün hapis verilen dosyada Yargıtay, cezanın seçenek yaptırıma çevrilmesi gerektiğini belirterek kararı kanun yararına bozdu ve hapsi kendisi adli para cezasına çevirdi. 30 günü aşan kısa süreli hapiste ise çevirme hâkimin takdirindedir.

İlgili maddeler

Trafik dosyalarında TCK 179 çoğu zaman taksirli suçlarla ve usuldeki özel yollarla birlikte uygulanır.

• TCK 180: Deniz, hava ve demiryolu ulaşımında trafik güvenliğinin taksirle tehlikeye sokulmasını cezalandırır.
• TCK 89: Kazada yaralanma olursa uygulanan taksirle yaralama suçunu düzenler.
• TCK 85: Kazada ölüm olursa uygulanan taksirle öldürme suçunu düzenler.
• TCK 51: 2 yıl ve altındaki hapis cezasının ertelenmesini düzenler.
• CMK 231: Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını ve 5 yıllık denetim süresini düzenler.
• CMK 100: Tutuklama yasağını düzenler; üst sınırı 2 yılı geçmeyen 179/2 ve 179/3 bu kapsamdadır.
• CMK 250: Seri muhakeme usulünü düzenler; 179/2 ve 179/3 bu usulün kapsamındadır.

Yargıtay Kararları

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 15.12.2025 tarihli, 2021/5220 E., 2025/8827 K.

Ölümlü trafik kazasına karışan sürücüden kazadan yaklaşık üç buçuk saat sonra alınan kanda 0,337 promil alkol çıkmıştı; bölge adliye mahkemesi bilinçli taksirle öldürmeden mahkûmiyet kurmuştu. Yargıtay, Adli Tıp görüşü ve yerleşik uygulamasına göre 1,00 promili aşan alkolün güvenli sürüş yeteneğini ortadan kaldırdığını, alkolün saatte ortalama 0,15 promil azaldığını, olay anındaki yaklaşık 0,86 promil değerinin tek başına bilinçli taksir için yetmediğini belirtti. Ancak sürücünün gece boyunca eğlenip sabaha karşı yorgun ve uykusuz araç kullanmasını bilinçli taksir için yeterli görerek hükmü oy birliğiyle onadı.

… Adli Tıp Kurumunun bilimsel verilere dayanarak oluşturduğu görüşlere ve Dairemizin yerleşmiş uygulamalarına göre, 100 promilden fazla alkol miktarı güvenli sürüş yeteneğini ortadan kaldıracağından, bilinçli taksir hükümlerinin uygulanması gerektiğinin kabul edildiği ve Adli Tıp uygulamalarına göre kişiden kişiye farklılık göstermekle birlikte alkol oranının her saat ortalama 0,15 promil azaldığının kabulünün gerekeceği; sanığın kazadan yaklaşık 3 buçuk saat sonra kan örneğinden alınan laboratuvar sonuçlarına göre 0.337 promil alkollü vaziyette olduğu dikkate alındığında, olay anında yaklaşık 0.86 promil alkollü olduğu anlaşılan sanığın savunmasının aksine, almış olduğu alkolün verdiği etki ile emniyetli bir şekilde araç kullanamayacak olmasına rağmen araç kullandığına dair dosyaya yansıyan ve itibar edilir nitelikte bir delil bulunmadığı dikkate alındığında bilinçli taksir koşullarının oluşmadığı …

… sanığın yorgun ve uykusuz araç kullanması sebebiyle bilinçli taksir koşullarının oluştuğu anlaşılmakla …

↑ Metne dön

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 29.04.2024 tarihli, 2021/41383 E., 2024/5480 K.

Sanık 4,00 promil alkollü araç kullanmış, durdurulunca polislere hakaret edip direnmiş, üç suçtan mahkûm edilmişti; mahkeme zararın giderilmediği gerekçesiyle HAGB’yi reddetmişti. Yargıtay, trafik güvenliğini tehlikeye sokmanın bir tehlike suçu olduğunu, diğer suçlarda da giderilecek maddi zarar bulunmadığını belirterek bu gerekçeyi kanuni saymadı. Ayrıca paraya çevirmedeki hesap hatasını, birden fazla polise karşı direnmede zincirleme suç hükmünün uygulanmamasını ve seri muhakemenin yeniden değerlendirilmesi gereğini de gözeterek hükümleri oy birliğiyle bozdu.

… Trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunun bir tehlike suçu olması, hakaret suçundan dolayı ancak manevi zararın oluşabilecek olması, görevi yaptırmamak için direnme suçundan dolayı da dosyaya yansıyan ve mağdurların giderilmesini talep ettikleri maddi bir zararın bulunmaması ve mağdurun uğradığı manevi zararın da hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının uygulanmasına engel teşkil etmemesi karşısında, “Zararın giderilmediği” biçimindeki kanuni olmayan gerekçeyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi …

↑ Metne dön

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 13.12.2023 tarihli, 2020/353 E., 2023/662 K.

Sanık hakkında önce trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan HAGB kararı verilmiş ve kesinleşmiş, sanık bu karardan önce işlediği eşine karşı nitelikli kasten yaralama suçundan ise HAGB uygulanmadan adli para cezasına mahkûm edilmişti. Başsavcılık ikinci hüküm için de HAGB verilebileceğini ileri sürmüştü. Ceza Genel Kurulu, ikinci hükmün birinci HAGB’nin kesinleşmesiyle başlayan 5 yıllık denetim süresi içinde kurulduğunu, CMK 231/8 gereği kasıtlı suçtan ikinci kez HAGB verilemeyeceğini belirterek itirazı oy çokluğuyla reddetti.

… kasten işlediği ikinci suç nedeniyle, birinci kez hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın kesinleşmesiyle başlayan beş yıllık denetim süresi içinde, sanık hakkında ikinci kez hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesinin mümkün olmadığı kabul edilmelidir …

↑ Metne dön

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 25.09.2024 tarihli, 2024/97 E., 2024/4644 K.

Polisin dur ihtarına uymayıp kaçan ve idrarında metamfetamin bulunan sürücü hakkında aynı eylem için iki ayrı iddianameyle iki dava açılmış, iki mahkeme de trafik güvenliğini tehlikeye sokmadan mahkûmiyet kurmuştu. Yargıtay, aynı fiil nedeniyle aynı sanığa ikinci kez ceza verilemeyeceğini belirterek sonradan kesinleşen kararı oy birliğiyle kanun yararına bozdu ve ikinci davanın CMK 223/7 uyarınca reddine kendisi hükmetti.

… Aynı fiil nedeniyle aynı sanık hakkında ikinci kez ceza verilemeyeceğinin gözetilmemesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmekle, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi uyarınca bahse konu hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilmiştir …

↑ Metne dön

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 09.03.2026 tarihli, 2024/208 E., 2026/3393 K.

Sanık, mağdureyi aracına zorla bindirip götürmüş, araç çamura saplanınca mağdure kaçmış, sanığın 1,16 promil alkollü olduğu tespit edilmişti; yargılama bozmalarla yıllarca sürmüştü. Yargıtay, tehdit ve 179/2’deki trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçları için 8 yıllık olağan zamanaşımının, süreyi kesen ilk mahkûmiyet kararından son hükme kadar dolduğunu belirterek bu suçlardan kurulan mahkûmiyetleri bozdu ve davaların düşmesine oy birliğiyle kendisi karar verdi; kişiyi hürriyetinden yoksun kılma mahkûmiyetini ise yerinde buldu.

… Sanık hakkında yargılama konusu eylemler için, 5237 sayılı Kanun’un 106/1 ve 179/2. maddeleri uyarınca belirlenecek cezaların türü ve üst hadlerine göre aynı Kanun’un 66/1-e maddesi gereği 8 yıl olağan zamanaşımı süresinin öngörüldüğü anlaşılmış, 5237 sayılı Kanun’un 67/2-d maddesi uyarınca zamanaşımı süresini kesen 27.03.2015 tarihli ilk mahkûmiyet kararından son hüküm tarihi olan 21.09.2023 tarihine kadar olağan zamanaşımı süresinin dolduğu belirlendiğinden, mahkemece zamanaşımı nedeniyle düşme kararı verilmesi yerine yargılamaya devamla yazılı şekilde mahkumiyet kararı verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur …

↑ Metne dön

Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 13.04.2026 tarihli, 2025/8516 E., 2026/3698 K.

Sabıkasız sanık hakkında alkollü araç kullanmaktan, o tarihteki metne göre 179/3 delaletiyle 179/2’den verilen HAGB kararı, denetim süresinde yeni suç işlenmesi üzerine açıklanmış ve 25 gün hapis cezası kesinleşmişti. Yargıtay, daha önce hapis cezası almamış kişiye verilen 30 gün ve daha az süreli hapsin TCK 50/3 gereği zorunlu olarak seçenek yaptırıma çevrileceğini belirtti. Kanun yararına bozma istemini kabul ederek hapsi kendisi adli para cezasına çevirdi ve hak yoksunluğu bölümünü hükümden çıkardı.

… Daha önce hapis cezası bulunmayan, sanığın mahkum edildiği 25 gün hapis cezasının seçenek yaptırıma çevrilmesi gerektiğinin gözetilmemesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmekle, 5271 sayılı CMK’nın 309/4-d. maddesi uyarınca bahse konu hukuka aykırılık Yargıtay tarafından giderilmiştir …

↑ Metne dön