Kimlik sorma

Sokakta, araç kontrolünde ya da bir olay yerinde görevlinin “kimliğinizi görebilir miyim” demesi bu yetkinin kullanılmasıdır. Kimlik sorma tek başına bir suçlama değildir; görevli kim olduğunuzu tespit eder ve hakkınızda aranma kaydı bulunup bulunmadığını sistemden kontrol eder. Uygulamada buna “GBT kontrolü” de denir.

Ayrıntılı rehber: polisin hangi durumlarda kimlik sorabileceği ve kontrolde haklarınız

Bilmeniz gerekenler

• Görevli, kimlik sormadan önce polis ya da jandarma olduğunu göstermelidir.
• Kimlik kartınız yanınızda değilse, kimliğinizi başka yolla doğrulayabilmeniz için size kolaylık sağlanır.
• Kimliği hiçbir şekilde belirlenemeyen kişi bu amaçla tutulabilir; kimlik belirlenince tutma sona erer.
• Yetkili görevliye kimlik veya adres bilgisi vermemek ya da yanlış bilgi vermek idari para cezası gerektiren bir kabahattir (Kabahatler Kanunu m. 40).
• Kontrolde hakkınızda yakalama emri çıkarsa işlem artık kimlik kontrolü değil, yakalamadır.

Sık karıştırılan

Kimlik sorma yetkisi, üstünüzü, çantanızı veya aracınızın kapalı bölümlerini arama yetkisi vermez. Arama için ayrıca hâkim kararı ya da kanunun saydığı hâllerde yetkili makamın yazılı emri gerekir.

Sık sorulan sorular

Kimlik sorma ile üst araması arasındaki fark nedir?

Kimlik sorma yalnız kim olduğunuzun tespit edilmesidir; üst araması ise üzerinizdeki eşyanın kontrol edilmesidir. Kimlik sorulması aramaya izin verdiğiniz anlamına gelmez.

Kimliğim yanımda değilse gözaltına alınır mıyım?

Kural olarak hayır. T.C. kimlik numaranızı söyleyerek ya da başka bir belgeyle kimliğiniz doğrulanabilir; kimliğiniz hiçbir yolla belirlenemezse yalnız bu amaçla ve kimlik belirlenene kadar tutulabilirsiniz.

Kontrolde sistemde kaydım çıkarsa ne olur?

Hakkınızda yakalama emri veya zorla getirme kararı varsa karakola ya da adliyeye götürülürsünüz. Böyle bir kaydınız olup olmadığını önceden nasıl öğreneceğinizi aranıyor muyum nasıl öğrenirim yazısı anlatıyor.

Kimlik soran görevlinin kimliğini görmek isteyebilir miyim?

Evet. Kanun, görevlinin kimlik sormadan önce kendisini polis veya jandarma olarak tanıtmasını şart koşar.