Genel Bilgi Toplama
GBT, kanunda tanımlanmış bir hukuki kavram değil, kolluğun kullandığı bir sorgu sistemidir. Polis ya da jandarma yolda, araç kontrolünde veya bir olay yerinde kimlik sorduğunda kişinin kimlik numarası bu sistemde sorgulanır. Sorguda kişi hakkında yakalama emri, zorla getirme kararı ya da ifadeye çağrı gibi bekleyen bir kayıt varsa görünür.
Ayrıntılı rehber: hakkınızda aranma kaydı olup olmadığını öğrenme yolları
Bilmeniz gerekenler
- GBT’de kayıt çıkması suçlu olduğunuz anlamına gelmez; çoğu kayıt yalnız ifadenizin alınması içindir.
- Kayıt bir yakalama emrine dayanıyorsa kolluk sizi yakalayıp ilgili savcılığa ya da hâkime götürür.
- Kaydın dayanağı olan karar kaldırıldığında ya da amacına ulaştığında kaydın da düşmesi gerekir.
- Düşmesi gereken kayıt hâlâ görünüyorsa, kararı veren savcılığa ya da mahkemeye başvurarak kaldırılmasını isteyebilirsiniz.
Sık karıştırılan
GBT, adli sicil kaydı (sabıka kaydı) ile karıştırılır. Adli sicil, kesinleşmiş mahkûmiyetlerin tutulduğu resmî kayıttır; GBT ise kolluğun anlık kontrolde baktığı, bekleyen kararları da gösteren bir sorgu ekranıdır. Sabıka kaydınız temiz olduğu hâlde GBT’de aranma kaydınız çıkabilir.
Sık sorulan sorular
GBT kaydı ile adli sicil kaydı arasındaki fark nedir?
Adli sicil kaydı kesinleşmiş mahkûmiyetleri gösterir; GBT ise kolluğun kontrol sırasında baktığı ve yakalama emri gibi bekleyen kararları da gösteren sorgu sistemidir. Biri resmî sicil, diğeri kolluk sorgusudur.
GBT’de aranıyor çıkarsam hemen gözaltına alınır mıyım?
Kaydın türüne bağlıdır. Yakalama emri varsa yakalanır ve ilgili mercie götürülürsünüz; kayıt yalnız ifade alınması içinse çoğu zaman ifadeniz alınarak serbest bırakılırsınız.
Polis GBT sorgusu yapmak için kimliğimi isteyebilir mi?
Evet, kolluğun kanunda düzenlenmiş kimlik sorma yetkisi vardır; ancak bu yetki sınırsız değildir. Hangi durumlarda kimlik sorulabileceği polis kimlik sorabilir mi yazısında anlatılıyor.
Eski bir dosyam kapandı ama GBT’de hâlâ kayıt çıkıyor, ne yapmalıyım?
Kaydı oluşturan savcılığa veya mahkemeye dilekçe vererek kaydın kaldırılmasını isteyin. Dosyanın kapandığını gösteren kararın bir örneğini yanınızda taşımak, kontrollerde yaşanacak gecikmeyi azaltır.
Bu terim sizin dosyanızda mı geçiyor?
Tanım genel bilgi verir; sizin olayınızda ne anlama geldiğini birlikte değerlendirelim.
