Darp Edildim Ne Yapmalıyım? Rapor, Şikâyet ve Tazminat
Darp edildim ne yapmalıyım? Darp raporu nasıl alınır, 6 aylık şikâyet süresi, uzlaştırma, baro avukatı ve tazminat davası adım adım ve tabloyla.
Darp edildim ne yapmalıyım sorusunun ilk cevabı zamanla ilgilidir: izler kaybolmadan hastanenin acil servisine gidip muayene olun ve adli rapor, yani darp raporu, düzenlenmesini isteyin. Morluk ve kızarıklık birkaç gün içinde solar; raporu olmayan bir darp dosyası çoğu zaman tarafların sözüne kalır. Rapordan sonra yapılacaklar da bellidir: delilleri toplamak, savcılığa veya kolluğa şikâyette bulunmak ve dosyayı takip etmek. Raporda yazan tek bir ifade, şikâyetinizin şart olup olmadığını, uzlaştırmaya gidilip gidilmeyeceğini ve vuran kişinin alacağı cezayı belirler. Aşağıda bunları mağdur gözüyle sırayla anlatıyorum.
Darp Edildim Ne Yapmalıyım: İlk Saatlerde Sırasıyla
İlk saatlerde yapacağınız dört iş güvenliğinizi sağlamak, rapor almak, delili korumak ve şikâyeti kayda geçirmektir. Darp dosyalarında en sık kaybedilen şey kamera kaydıdır; işyeri ve site kameraları çoğu zaman birkaç gün içinde kendi üzerine kayıt yapar.
| Sıra | Ne yapın? | Neden önemli? |
|---|---|---|
| 1 | Saldırgan hâlâ yakınınızdaysa 112’yi arayın, olay yerinden uzaklaşın | Kolluk gelir, olayı tutanağa geçirir, gerekirse saldırganı yakalar |
| 2 | Aynı gün acil servise gidin, darp nedeniyle geldiğinizi ve adli rapor istediğinizi söyleyin | Rapor, yaralanmanın derecesini ve dosyanın yönünü belirler |
| 3 | Yaralarınızın fotoğrafını tarih görünecek şekilde çekin; yırtılan kıyafet ve kırılan eşyayı saklayın | İzler solar, eşya atılırsa delil kaybolur |
| 4 | Olay yerindeki işyeri, site ve belediye kameralarını not edin | Kayıtlar kısa sürede silinir; savcılıktan hemen istenmeli |
| 5 | Olayı görenlerin adını ve telefonunu yazın | Tanıkları sonradan bulmak zorlaşır |
| 6 | Savcılığa veya karakola şikâyette bulunun, kamera kayıtlarının istenmesini talep edin | Soruşturma başlar, deliller resmî yoldan toplanır |
Saldıranla mesajlaşmayın, sosyal medyada olayla ilgili paylaşım yapmayın. Saldırgan veya yakınları “aramızda halledelim” diye ararsa konuşmayı kısa tutun ve hiçbir şeyi imzalamayın; anlaşma ancak uzlaştırmacı önünde yapıldığında hukuki sonuç doğurur.
Darp Raporu Nasıl Alınır, Polise Gitmeden Hastaneye Gidilir mi?
Evet, polise gitmeden doğrudan hastanenin acil servisine gidip darp raporu alabilirsiniz; hekim bulguları adli rapora yazar ve hastane olayı kendiliğinden adli makamlara bildirir. Görevi sırasında suç belirtisiyle karşılaşıp bunu bildirmeyen sağlık mensubu TCK 280/1’e göre ayrıca suç işlemiş olur; bu yüzden hastane bildirimi bir tercih değil, yükümlülüktür.
Önce karakola giderseniz kolluk sizi bir sevk yazısıyla hastaneye gönderir; iki yol da aynı rapora çıkar. Hekime olayı, darbenin nereye ve neyle vurulduğunu açıkça anlatın. Baş dönmesi, bulantı, nefes alırken ağrı gibi şikâyetlerinizi küçümsemeyin; röntgen veya tomografi ancak siz söylediğinizde istenir. Acil serviste düzenlenen ilk rapor çoğu zaman geçicidir; tetkik sonuçları ve uzman muayenesi tamamlandığında kesin rapor düzenlenir. Kontrole çağrıldıysanız gitmeyi ihmal etmeyin.
Ertesi gün beliren morluklar veya artan ağrılar için aynı hastaneye tekrar gidip yeni bulguları kayda geçirtin. Raporda “gün” yazması bugün cezayı belirlemez; belirleyici olan raporun niteliğidir. Raporun dilini ve hekimlerin kullandığı ölçütleri basit tıbbi müdahale ne demek yazısında ayrıntılı açıkladım. Rapor bulgularınızı eksik yazdıysa savcılıktan dosyanın Adli Tıp Kurumu’na gönderilmesini isteyebilirsiniz.
Dikkat: Raporu almadan “nasılsa geçer” diye beklemeyin. Rapor olmadan da tanık veya kamera kaydıyla dava açılabilir, ama yaralanmanın derecesi ispatlanamadığı için dosya en hafif hâlden yürür.
Somut olayınızı birlikte değerlendirelim
Her dosya kendi ayrıntısında saklıdır; genel bilgi sizin olayınızın yerini tutmaz.
Rapordaki İfade Dosyanızı Nasıl Değiştirir?
Raporda “basit tıbbi müdahale ile giderilebilir” yazıyorsa dosya şikâyete bağlıdır ve ceza 6 ay ile 1 yıl 6 ay arasındadır. “Giderilemez” yazıyorsa şikâyet aranmaz ve ceza 1 yıl 6 aydan başlar (TCK 86/1). Hafif yaralamayı düzenleyen fıkra şöyledir:
TCK 86/2: (2) Kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, altı aydan bir yıl altı aya kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur. Suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı dokuz aydan az olamaz.
DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.
| Rapordaki durum | Dayanak | Şikâyet | Uzlaştırma | Ceza |
|---|---|---|---|---|
| Basit tıbbi müdahale ile giderilebilir (morluk, sıyrık) | TCK 86/2 | Şart; 6 ay içinde | Var | 6 ay – 1 yıl 6 ay hapis veya adli para cezası; kadına karşı alt sınır 9 ay |
| Basit tıbbi müdahale ile giderilemez | TCK 86/1 | Aranmaz | Var | 1 yıl 6 ay – 3 yıl hapis |
| Eşe, eski eşe, üstsoya, altsoya, kardeşe karşı veya silahla | TCK 86/3 | Aranmaz | Yok | Ceza yarı oranında artar |
| Kemik kırığı veya çıkığı | TCK 87/3 | Yaralama basit tıbbi müdahaleyle giderilemezse aranmaz; giderilebilir yaralamaya eklenen kırıkta tartışmalı | Rapora göre değişir | Ceza kırığın derecesine göre yarısına kadar artar |
| Yüzde sabit iz, yaşamsal tehlike, organ işlevinde sürekli zayıflama | TCK 87/1 | Aranmaz | Yok | Ceza bir kat artar; en az 4 yıl |
Kırık varsa hekim kırığın hayat fonksiyonlarına etkisini 1 ile 6 arasında bir dereceyle yazar ve ceza bu dereceye göre artırılır; hesabın nasıl yapıldığını kemik kırığında yaralama cezası yazısında gösterdim. Vuran kişinin alabileceği cezanın ayrıntılı hesabını, HAGB ve erteleme ihtimaliyle birlikte kasten yaralama suçunun cezası yazısında bulabilirsiniz.
Darp Şikâyeti Kaç Gün İçinde ve Nereye Yapılır?
Hafif yaralamada şikâyet süresi fiili ve faili öğrendiğiniz günden itibaren 6 aydır; bu süre dolarsa savcı soruşturma yapamaz. Basit tıbbi müdahaleyle giderilemeyen yaralamada ve eşiniz, boşandığınız eşiniz, üstsoyunuz, altsoyunuz veya kardeşiniz tarafından ya da silahla yapılan darpta süre yoktur, savcılık olayı öğrendiği anda soruşturur; kayın, amca veya kuzen gibi diğer akrabaların yaptığı basit darp ise 6 aylık şikâyete bağlıdır.
Sizi tanımadığınız biri darp ettiyse süre, saldırganın kim olduğunu öğrendiğiniz günden başlar. Yine de beklemeyin; kamera kaydı ve plaka gibi izler kimliğin bulunmasını sağlar ve bunlar zamanla kaybolur. Şikâyeti Cumhuriyet başsavcılığına dilekçeyle ya da karakola sözlü olarak yapabilirsiniz (CMK 158/1). Şikâyetinizde şunları anlatın:
- Olayın tarihi, saati ve tam yeri; olayın nasıl başladığı
- Size kimin, kaç kez, neyle ve vücudunuzun neresine vurduğu
- Saldırganın adı veya eşkâli, varsa plakası ve telefonu
- Olay yerindeki kameraların yeri ve hangi işyerine ait olduğu
- Tanıkların adı ve telefonu
- Hastaneye ne zaman gittiğiniz ve raporun hangi hastaneden alındığı
- Kırılan, yırtılan veya alınan eşyalarınız
- Saldırganla aranızdaki ilişki ve önceki olaylar
Saldırgan darp sırasında telefonunuzu, cüzdanınızı veya başka bir eşyanızı zorla aldıysa olay artık yalnız yaralama değil, yağmadır; bunu şikâyetinizde ayrıca belirtin. Kamera kayıtları için dilekçenizde “şu adresteki işyerinin şu tarih ve saat aralığındaki kaydının istenmesi” diye somut talepte bulunun; belirsiz talepler çoğu zaman geç işlenir.
Sizi eşiniz, aile bireyiniz veya silahlı biri darp ettiyse
Eşiniz, boşandığınız eşiniz, anne ve babanız, çocuğunuz, torununuz veya kardeşiniz tarafından darp edildiyseniz ya da saldırgan silah kullandıysa şikâyet aranmaz ve uzlaştırma yapılmaz:
TCK 86/3: (3) Kasten yaralama suçunun;
- a) Üstsoya, altsoya, eşe, boşandığı eşe veya kardeşe karşı,
- b) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
- c) Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle,
- d) Kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle,
- e) Silahla,
- f) Canavarca hisle, İşlenmesi halinde, şikâyet aranmaksızın, verilecek ceza yarı oranında, (f) bendi bakımından ise bir kat artırılır.
Bu hâlde şikâyetinizi geri alsanız bile dosya sürer. Aynı gün 6284 sayılı Kanun’a göre koruma kararı da isteyin; şikâyet ceza dosyasını yürütür, koruma kararı ise sizi bugünden itibaren korur. Başvurunun nasıl yapılacağını koruma kararı nasıl alınır yazısında, eşe karşı yaralamanın cezasını eşe karşı kasten yaralama yazısında anlattım. Silah kavramı geniştir; bıçak, sopa ve saldırıda kullanılan şişe de silah sayılabilir. Darp sırasında “seni öldürürüm” gibi sözler de söylendiyse tehdit ayrıca suçtur ve tehdit mağdurunun yapacakları sizin için de geçerlidir.
Ben de Vurdum, Karşı Taraf da Şikâyetçi Olursa Ne Olur?
Siz de karşılık verdiyseniz karşı tarafın şikâyeti üzerine hakkınızda ayrı bir yaralama soruşturması açılabilir; ancak yalnız saldırıyı savuşturmak için orantılı biçimde karşılık verdiyseniz meşru savunma nedeniyle ceza verilmez (TCK 25/1).
Uygulamada adliyeye ilk giden kişi kendini mağdur, diğerini fail olarak anlatır. Bu yüzden siz de yaralandıysanız mutlaka rapor alın ve ilk vuranın kim olduğunu gösteren delili, özellikle kamera kaydını, dosyaya kazandırın. Saldırıyı defetmek için verdiğiniz karşılığın hangi sınırda kaldığını meşru müdafaa şartları yazısında anlattım. Karşı taraf rapor alıp sizi şikâyet ettiyse kendi dosyanızda neler olacağını darp raporu aldılar ne olur yazısında ayrıca ele aldım.
Karşılıklı kavgada iki dosya çoğu zaman birleştirilir ve birlikte uzlaştırmaya gider. Taraflar karşılıklı şikâyetten vazgeçerse hafif yaralamada her iki dosya da kapanır; ağır yaralamada ise vazgeçme sonucu değiştirmez.
Uzlaştırmacı Aradığında Kabul Etmeli misiniz?
Uzlaşmayı kabul etmek zorunda değilsiniz; ancak zararınız peşin ödenecekse, uzlaşma çoğu hafif yaralama dosyasında mağdur için en hızlı ve en kesin sonuçtur. Uzlaştırmacı size ulaştıktan sonra 7 gün içinde cevap vermezseniz teklifi reddetmiş sayılırsınız (CMK 253/4).
Edim (karşı tarafın üstlendiği ödeme veya davranış) hemen yerine getirilirse savcı kovuşturmaya yer olmadığına karar verir; ileri tarihli veya taksitliyse kamu davasının açılması ertelenir. Edim yerine getirilmezse uzlaşma raporu ilam niteliğinde belge sayılır ve doğrudan icra takibine konabilir (CMK 253/19); bu durumda neler yapılacağını uzlaşma parası ödenmezse ne olur yazısında anlattım. Uzlaşma bir kez sonuçsuz kalırsa aynı dosyada yeniden denenmez.
Dikkat: Uzlaşırsanız, uzlaşma anında bilinmeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar dışında aynı olay için tazminat davası açamazsınız (CMK 253/19). Tedaviniz bitmeden, iş göremediğiniz günleri ve masraflarınızı hesaplamadan tutarı kabul etmeyin.
Darpla birlikte size hakaret de edildiyse yaralama için uzlaştırma yine yapılır; hakaret ise önödeme kapsamında ayrıca yürür. Buna karşılık darp, uzlaştırma kapsamı dışındaki bir suçla, örneğin silahlı tehditle birlikte aynı kişiye karşı işlendiyse yaralama için de uzlaştırma yapılmaz (CMK 253/3).
Dava Açılırsa Haklarınız ve Tazminatınız
Dava açılırsa duruşmada katılan olarak yer alabilir, delil ve tanık gösterebilir, karara karşı kanun yoluna gidebilirsiniz; tazminatı ise ceza mahkemesinden değil, hukuk mahkemesinden istersiniz. Katılma talebini hüküm verilinceye kadar dilekçeyle ya da duruşmada sözlü olarak yapabilirsiniz (CMK 237/1).
Kadına karşı işlenen kasten yaralamada mağdur, avukatı yoksa baroya başvurup ücretsiz avukat görevlendirilmesini isteyebilir:
CMK 239/1: (1) Mağdur veya suçtan zarar gören davaya katıldığında, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı veya ısrarlı takip suçları ile kadına karşı işlenen kasten yaralama, işkence veya eziyet suçlarında ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda, baro tarafından kendisine avukat görevlendirilmesini isteyebilir.
Erkek mağdurlar için bu hak kural olarak yalnız ağır sonuçlu yaralamada, cezanın alt sınırı 5 yılı aştığında doğar; 18 yaşından küçük mağdura ise talep aranmadan avukat görevlendirilir. Bu hakkın ayrıntılarını ve ücretin sonunda kimden alındığını mağdur avukatı ücretsiz olur mu yazısında anlattım. Savcı kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edebilirsiniz (CMK 173/1); itirazın nasıl kurulacağını takipsizlik kararına itiraz yazısında bulabilirsiniz.
Tazminat davasında tedavi giderlerinizi, iş göremediğiniz süredeki kazanç kaybınızı, kırılan eşyanızın bedelini ve manevi tazminatı isteyebilirsiniz. Türk Borçlar Kanunu’na göre bu dava, zararı ve sorumluyu öğrendiğiniz tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde olaydan itibaren on yıl içinde açılır; fiil daha uzun zamanaşımı olan bir suçsa o süre uygulanır. Fatura, reçete ve iş göremezlik raporlarınızı ilk günden saklayın. Dava yolunu ve ceza dosyasının sonucunu bekleyip beklememeniz gerektiğini ceza davasında tazminat nasıl istenir yazısında ele aldım.
Yaşanmış Olaydan
Bir süre önce bir mağazada kasiyer olarak çalışan bir kadın bana geldi. İade talebi reddedilen bir müşteri önce bağırmış, sonra tezgâhın üzerinden uzanıp yüzüne vurmuş ve gözlüğünü kırmıştı. Müvekkil o gün işini bitirip eve gitmiş, ertesi sabah gözünün altındaki morluk belirginleşince ne yapacağını sormak için aradı.
Aynı sabah acil servise gitmesini istedim; raporda gözaltındaki morluk ve elmacık kemiği üzerinde hassasiyet yazıldı, yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilebilir olduğu belirtildi. Mağaza müdürüyle görüşüp kasa kamerasının kaydını yazılı olarak istedik, kaydın silinmemesi için savcılığa verdiğimiz şikâyet dilekçesinde de ayrıca talep ettik. Olayı gören iki çalışanın adını dilekçeye ekledik. Kamera kaydında müşterinin vurduğu an açıkça görülüyordu.
Suç kadına karşı basit yaralama olduğu için dosya şikâyete bağlıydı ve uzlaştırmaya gitti. Şüpheli, kayıt dosyaya girdikten sonra uzlaşmayı kendisi istedi. Müvekkil kırılan gözlüğün bedelini, tedavi masrafını ve makul bir manevi tazminat tutarını peşin almak şartıyla kabul etti; para uzlaştırmacının huzurunda ödendi ve savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi. Müvekkil açısından en önemli kazanç, ayrı bir tazminat davasına yıllarca uğraşmadan zararını birkaç hafta içinde almasıydı.
Sık Sorulan Sorular
Darp raporu sonradan alınır mı?
Alınır, ama izler solduğu için her gün aleyhinize işler. Sonradan alınan raporda olayın tarihini hekime açıkça söyleyin ve varsa olay günü çektiğiniz fotoğrafları dosyaya ekleyin.
Darp raporu almadan şikâyet edebilir miyim?
Edebilirsiniz; savcılık sizi zaten adli muayeneye gönderir. Rapor yoksa dosya tanık ve kamera kaydıyla yürür, ama yaralanmanın derecesi tartışmalı kalır.
Darp edildim ne yapmalıyım diye avukat tutmam şart mı?
Şart değil; şikâyeti kendiniz yapabilirsiniz. Ancak kamera kaydının zamanında istenmesi, uzlaşma tutarının doğru belirlenmesi ve tazminat davası için avukatla ilerlemek sonucu doğrudan etkiler.
Şikâyetimi geri alırsam dosya kapanır mı?
Hafif yaralamada dosya kapanır: soruşturmada vazgeçmeniz yeterlidir, dava açıldıktan sonra ise sanığın da vazgeçmeyi kabul etmesi gerekir. Yara ağırsa, aile içi veya silahlı bir darpsa vazgeçmeniz dosyayı kapatmaz.
Beni darp eden kişi tutuklanır mı?
Kasten yaralamada 2 yıllık tutuklama yasağı uygulanmaz (CMK 100/4), ama hafif yaralamada tutuklama uygulamada nadirdir. Silahlı veya ağır sonuçlu yaralamada ya da size baskı kurmaya devam ediyorsa tutuklama veya size yaklaşmama gibi adli kontrol tedbirleri gündeme gelir.
Polis olay yerine geldi ama tutanak tutmadı, ne yapmalıyım?
Doğrudan savcılığa giderek şikâyetinizi yazılı yapın ve olay saatinde 112’yi aradığınızı belirtin. Çağrı kaydı ve ekibin gelişi, olayın yaşandığını gösteren resmî bir iz olarak dosyaya istenebilir.
