Soruşturmanın gizliliği
Gizlilik, dosyanın şüpheliden saklanması anlamına gelmez; asıl olarak kamuya ve basına karşı bir kapalılıktır. Şüphelinin avukatı kural olarak soruşturma dosyasını inceleyebilir ve belge örneği alabilir; bu yetki ancak kanunda sayılan suçlarda hâkim kararıyla sınırlanabilir. Amaç hem delillerin karartılmasını önlemek hem de henüz suçlu olmayan kişinin itibarını korumaktır.
Ayrıntılı rehber: soruşturmanın gizliliğinin pratikte ne anlama geldiği
Bilmeniz gerekenler
- Gizlilik soruşturma evresine aittir; iddianame kabul edilip dava başlayınca duruşma kural olarak herkese açıktır (CMK m. 182/1).
- Avukatın incelemesine kısıtlama kararı getirilse bile ifade tutanakları ve bilirkişi raporları incelenebilir (CMK m. 153/3).
- Mağdur ve şikâyetçi de gizliliği bozmamak koşuluyla savcıdan belge örneği isteyebilir (CMK m. 234/1-a).
- Soruşturmada veya kovuşturmada kişilerin suçlu gibi algılanmasına yol açacak şekilde görüntülerinin yayınlanması 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası gerektirir (TCK m. 285/5).
- Haber verme sınırları aşılmadan soruşturmanın haber yapılması suç değildir (TCK m. 285/6).
Sık karıştırılan
Soruşturmanın gizliliği, kapalı duruşmayla karıştırılır. Dava açıldıktan sonra gizlilik ilkesi uygulanmaz; mahkeme ancak genel ahlak veya kamu güvenliğinin kesin olarak gerektirdiği hâllerde duruşmanın bir kısmını ya da tamamını kapalı yapabilir ve bunun için ayrıca gerekçeli karar verir (CMK m. 182/2).
Sık sorulan sorular
Soruşturmanın gizliliği ile kısıtlama kararı arasındaki fark nedir?
Gizlilik, her soruşturmada kendiliğinden geçerli olan genel bir ilkedir ve karar gerektirmez. Kısıtlama kararı ise belirli bir dosyada, savcının istemi ve hâkimin kararıyla avukatın dosyayı inceleme yetkisini sınırlar.
Gizlilik varsa hakkımdaki soruşturmayı öğrenemez miyim?
Öğrenebilirsiniz; gizlilik size karşı değil, kamuya karşıdır. Avukatınız kısıtlama yoksa dosyayı inceleyebilir; öğrenme yolları için hakkımda soruşturma var mı yazısına bakabilirsiniz.
Soruşturmayla ilgili sosyal medyada paylaşım yapmak suç mu?
Olabilir. Soruşturma işleminin içeriğini alenen açıklayıp kişinin suçlu sayılmama hakkını, haberleşmenin veya özel hayatın gizliliğini ihlal etmek ya da gerçeğin ortaya çıkmasını engellemeye elverişli bir açıklama yapmak 1 yıldan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirir (TCK m. 285/1).
Telefonum dinleniyorsa bunu dosyadan görebilir miyim?
Tedbir sürerken hayır; dinleme kararı ve işlemleri tedbir süresince gizli tutulur (CMK m. 135/7). İşaretler ve sonradan bilgilendirme için telefon dinlemesi nasıl anlaşılır yazısına bakabilirsiniz.
Bu terim sizin dosyanızda mı geçiyor?
Tanım genel bilgi verir; sizin olayınızda ne anlama geldiğini birlikte değerlendirelim.