Ayırma kararı

Birden fazla sanığın ya da birden fazla suçun aynı dosyada yargılandığı davalarda, dosyanın bir kısmının ayrı yürütülmesi gerekebilir. Bir sanık yakalanamamıştır, biri hakkında rapor beklenmektedir ya da bir suç ötekilerden çok daha uzun bir araştırma gerektirmektedir. Mahkeme bu durumda ayırma kararı verir; ayrılan kısım yeni bir esas numarası alır, kalan kısım bekletilmeden sonuçlandırılır. Uygulamada “tefrik” kelimesi de kullanılır.

Kanundaki yeri

CMK 10/1, bağlantılı ceza davalarının kovuşturma evresinin her aşamasında birleştirilebileceğini ya da ayrılabileceğini, bu kararı yüksek görevli mahkemenin vereceğini söyler. Davanın esasına girildikten sonra ayrılan dosyaya aynı mahkemede devam edilir (CMK 10/3). Farklı mahkemelerde birleştirilmiş davaların ayrılması da birleştirmedeki usulle olur (CMK 16/4). Çocuk ile yetişkinin birlikte işlediği suçlarda ise kural ayrı yargılamadır (5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu m. 17).

Uygulamada ne anlama gelir

Ayırma kararı genellikle dosyada kaçak ya da yurt dışında bulunan bir sanık olduğunda karşınıza çıkar. Hazır olan sanıkların yargılaması o kişi yüzünden yıllarca beklememek için ayrılır; ayrılan dosyadaki sanık yakalanınca kendi davası devam eder. Tutuklu sanıklar açısından ayırma, tutukluluğun uzamasını önleyen bir araçtır. Ayrılan davada da önceki dosyadaki deliller kullanılabilir; ancak iki dosyada farklı sonuçlar çıkma riski vardır. Ayırma kararı bir ara karardır; kanunda ayrıca itiraz yolu gösterilmediğinden yerinde olmadığını düşünüyorsanız bunu hükümle birlikte kanun yoluna taşırsınız. Kaçak sanık hakkında yargılamanın sınırları için kaçak sanık maddesine bakabilirsiniz.

Örnek

Dört sanıklı bir hırsızlık davasında sanıklardan biri yurt dışına çıkmış ve hakkında yakalama kararı vardır. Mahkeme, diğer üç sanığın tutuklu kalmaması ve davanın uzamaması için yurt dışındaki sanığın dosyasını ayırır. Üç sanık hakkında hüküm kurulur; ayrılan dosya, sanık yakalanana kadar yakalama kararıyla bekler.

Sık karıştırılan

Ayırma kararı görevsizlik kararı ile karıştırılır. Görevsizlikte dosya başka bir mahkemeye gider; ayırmada ise dosya kural olarak aynı mahkemede, yalnız ayrı bir numarayla devam eder. Ayırmanın tersi birleştirme kararıdır.

Sık sorulan sorular

Ayırma kararı ile birleştirme kararı arasındaki fark nedir?

Birleştirme, ayrı yürüyen bağlantılı davaları tek dosyada toplar; ayırma, tek dosyada görülen davaları ya da sanıkları birbirinden ayırır. İkisini de CMK 10’a göre mahkeme verir.

Ayırma kararına itiraz edilebilir mi?

Hayır, ayrıca itiraz edilemez. Kararın hükmü etkilediğini düşünüyorsanız hükümden sonra istinaf veya temyiz dilekçesinde ileri sürersiniz.

Dosyam ayrılırsa yargılama baştan mı başlar?

Hayır, baştan başlamaz. Esasa girildikten sonra ayrılan dosyaya aynı mahkemede kalınan yerden devam edilir (CMK 10/3).