Yargılamanın yenilenmesi
Karar kesinleştikten sonra istinaf ve temyiz yolu kapanır; ancak kanun, hükmün yanlış olduğunu gösteren ağır sebepler ortaya çıktığında dosyanın yeniden açılmasına izin verir. Bu olağanüstü yol hükümlü lehine de aleyhine de işletilebilir, ama aleyhe yenileme sebepleri çok daha dardır. Halk arasında “yeniden yargılama”, eski kanundaki adıyla “muhakemenin iadesi” de denir.
Ayrıntılı rehber: yeniden yargılamanın hangi sebeplerle ve nasıl isteneceği
Bilmeniz gerekenler
- Talep, hükmü veren mahkemeye yapılır (CMK 318/1).
- Talep cezanın infazını kendiliğinden durdurmaz; mahkeme infazın geri bırakılmasına veya durdurulmasına karar verebilir (CMK 312).
- Cezanın infaz edilmiş ya da hükümlünün ölmüş olması talebe engel değildir; ölenin eşi, üstsoyu, altsoyu ve kardeşleri de başvurabilir (CMK 313).
- AİHM ihlal kararına dayanan talep, kararın kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde yapılır (CMK 311/1-f). Anayasa Mahkemesinin ihlal kararları da yeniden yargılama sebebidir.
- Hükümlü lehine yenilenen yargılamada önceki cezadan daha ağır ceza verilemez (CMK 323/2).
Sık karıştırılan
Yargılamanın yenilenmesi, kanun yararına bozma ile karıştırılır. Yenileme olgulara, yani yeni delil ya da sahte belge gibi hükmün dayandığı gerçeklere ilişkindir ve hükmü veren mahkemeye yapılır. Kanun yararına bozma ise istinaf veya temyizden geçmeden kesinleşen karardaki hukuka aykırılık için Adalet Bakanlığının talebiyle Yargıtay’a götürülür.
Sık sorulan sorular
Yargılamanın yenilenmesi ile temyiz arasındaki fark nedir?
Temyiz, henüz kesinleşmemiş bir hükmün hukuka uygunluğunu Yargıtay’a denetletmektir; yargılamanın yenilenmesi ise kesinleşmiş hükmün kanunda sayılan olağanüstü sebeplerle yeniden görülmesidir. Temyiz iki haftalık süreye bağlıdır; yenilemede AİHM kararı dışında genel bir süre sınırı yoktur.
Yeni bir tanık bulursam dava yeniden görülür mü?
Görülebilir, ama tanığın bulunması tek başına yetmez. Yeni delil, önceki delillerle birlikte değerlendirildiğinde beraat ya da daha hafif bir ceza gerektirecek nitelikte olmalıdır (CMK 311/1-e).
Talebim reddedilirse ne yapabilirim?
İtiraz edebilirsiniz. Talebin kabule değer görülmemesi de esassız bulunarak reddedilmesi de itiraza açık kararlardır (CMK 319/3, 321/3).
Beraat eden kişi hakkında aleyhe yeniden yargılama yapılabilir mi?
Evet, ama çok dar hâllerde: lehine kullanılan belgenin sahte çıkması, hâkimin onun lehine görevini kötüye kullanması ya da beraatten sonra hâkim önünde güvenilir bir ikrarda bulunması gerekir (CMK 314/1).
Bu terim sizin dosyanızda mı geçiyor?
Tanım genel bilgi verir; sizin olayınızda ne anlama geldiğini birlikte değerlendirelim.