WhatsApp Mesajları Delil Olur mu? Ekran Görüntüsü Yeter mi

WhatsApp Mesajları Delil Olur mu, Hangi Şartla?

Evet; Ceza Muhakemesi Kanunu suçun hukuka uygun her delille ispat edilebileceğini söyler ve WhatsApp yazışmaları, sesli mesajlar, gönderilen fotoğraf ve videolar bu kapsamdadır:

CMK 217/2: (2) Yüklenen suç, hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir.

DİKKAT: Kanun metinleri https://mevzuat.gov.tr/ adresinden alınmaktadır.

Bir mesajın delil değeri iki soruya verilen cevaba bağlıdır. Birincisi hukuka uygunluk: mesaj size gönderildiği için mi elinizde, yoksa birinin telefonuna izinsiz girilerek mi alındı? İkincisi güvenilirlik: mesaj gerçekten iddia edilen numaradan, iddia edilen tarihte ve değiştirilmeden mi gönderildi? Hâkim, duruşmada tartışılan delilleri vicdani kanaatiyle serbestçe takdir eder (CMK 217/1); bu soruların cevabı belirsiz kaldıkça mesajın ağırlığı azalır.

Tehdit, hakaret veya ısrarlı takip gibi dosyalarda mesaj, suçun ispat aracı olmanın ötesinde suçun kendisidir; fiil o mesajla işlenmiştir. Bu yüzden bu dosyalarda mesajın varlığı ve kimden geldiği kanıtlanırsa, çoğu zaman başka bir delile ihtiyaç kalmaz. Dolandırıcılık veya uyuşturucu gibi dosyalarda ise yazışmalar kural olarak tek başına yetmez; para hareketleri, HTS kayıtları ve tanık beyanlarıyla birlikte değerlendirilir.

Ekran Görüntüsü Tek Başına Yeter mi?

Ekran görüntüsü soruşturmanın başlaması için yeterlidir, ama şüpheli mesajı inkâr ederse tek başına mahkûmiyete nadiren yeter; mahkeme telefonun incelenmesini ve bilirkişi raporu alınmasını ister. Bunun nedeni basittir: bir ekran görüntüsünü düzenlemek, kişi adını değiştirmek veya yazışmanın bir kısmını kırpmak birkaç dakikalık iştir.

Ekran görüntüsünün değerini artıran ayrıntılar şunlardır: karşı tarafın telefon numarasının açıkça görünmesi, mesajların tarih ve saatinin okunması, yazışmanın yalnız bir parçasının değil başından sonuna kadar sunulması. Yazışmanın telefonda kaydırılarak çekilmiş bir ekran videosu da düzenleme şüphesini azaltır. En güçlü delil ise mesajın hâlâ durduğu telefonun kendisidir; savcılık bu telefonun incelenmesine karar verdiğinde bilirkişi, yazışmanın cihazda gerçekten bulunup bulunmadığını ve hangi numarayla yapıldığını tespit eder.

Mesajları Delil Olarak Nasıl Saklar ve Sunarsınız?

Mesajları silmeyin, sohbeti telefonunuzda olduğu gibi tutun, numaranın ve tarihin göründüğü ekran görüntüleri alın ve şikâyetinizde telefonunuzun incelenmesini isteyin. Sırasıyla yapmanız gerekenler şunlardır:

1. Sohbeti silmeyin, karşı tarafı engellemeden önce profilini ve numarasını kaydedin.
2. Numara, tarih ve saat görünecek biçimde ekran görüntüleri ve yazışmanın ekran videosunu alın.
3. WhatsApp’ın sohbeti dışa aktarma özelliğiyle yazışmanın bir kopyasını ayrıca saklayın.
4. Telefonun yedekleme ayarını açık tutun; telefonu değiştirmeyin, sıfırlamayın.
5. Şikâyet dilekçesine görüntüleri ekleyin ve telefonunuzu incelemeye vermeye hazır olduğunuzu yazın.

Mağdur olarak telefonunuzu kendi isteğinizle incelemeye verebilirsiniz; savcılık genellikle cihazın kopyasını aldırıp telefonu size geri verir. Mesajlar sahte bir hesaptan geliyorsa hesabın arkasındaki kişinin tespiti ayrı bir süreçtir; bunu sahte hesap sahibinin kimliğinin bulunması yazısında anlattım.

Hangi Suçlar WhatsApp Mesajıyla İşlenir?

Hakaret, tehdit, ısrarlı takip, huzur ve sükunu bozma, cinsel taciz ve şantaj, WhatsApp mesajıyla en sık işlenen ve yine mesajla ispatlanan suçlardır. Aşağıdaki tablo her birinde mesajda neye bakıldığını gösterir.

Hakaret bakımından sık gözden kaçan bir nokta var: mağdurun bulunmadığı bir grupta onun hakkında yazılan hakaretin cezalandırılması için fiilin en az üç kişiyle ihtilat edilerek işlenmesi gerekir (TCK 125/1). Ceza aralıklarının ayrıntısını hakaret suçunun cezası, tehdit suçunun cezası, ısrarlı takip ve şantaj suçu yazılarında bulabilirsiniz.

Başkasının Telefonundan Alınan Mesajlar Delil Olur mu?

Kural olarak hayır; eşinizin veya bir başkasının telefonunu izinsiz karıştırarak aldığınız yazışma hukuka aykırı delildir ve mahkeme bu delili reddeder. Kanun bunu delil isteminin reddi sebepleri arasında sayar:

CMK 206/2-a: Delil, kanuna aykırı olarak elde edilmişse.

Burada ayrım nettir. Size gönderilen bir mesajı savcılığa vermek, konuşmanın tarafı olduğunuz için hukuka uygundur. Eşinizin telefonunu gizlice açıp başkasıyla yaptığı yazışmaları fotoğraflamak, bilgisayarında açık kalan WhatsApp Web oturumundan mesajları okumak veya birinin hesabına şifresini tahmin ederek girmek ise hem delili kullanılmaz hâle getirir hem de suç oluşturabilir. Kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal eden kişi 1 ile 3 yıl hapisle cezalandırılır, ihlal içeriklerin kaydı yoluyla yapılırsa ceza bir kat artırılır (TCK 132/1). İzinsiz olarak bir bilişim sistemine girmek de ayrıca suçtur (TCK 243/1).

Size gelen mesajı yayarken de sınır var. Kendisiyle yapılan yazışmanın içeriğini karşı tarafın rızası olmadan hukuka aykırı olarak alenen ifşa eden kişi 1 ile 3 yıl hapisle cezalandırılır (TCK 132/3). Mesajı savcılığa delil olarak sunmak ifşa değildir; ama aynı yazışmayı sosyal medyada paylaşmak dosyayı tersine çevirebilir. Benzer kurallar ses kayıtları için de geçerlidir; onları gizli kaydın delil değeri ve özel hayatın gizliliğini ihlal yazılarında ele aldım.

Hukuka aykırı delil dosyaya girerse ne olur?

Mahkeme mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delilleri ayrıca ve açıkça göstermek zorundadır (CMK 230/1-b). Hükmün böyle bir delile dayanması, temyizde dilekçede gösterilmese bile hukuka kesin aykırılık sayılır (CMK 289/1-i). Bu yüzden hukuka aykırı bir yazışma dosyada bulunsa bile mahkûmiyetin dayanağı olamaz; savunmanın işi, bu delilin dışlanmasını her aşamada açıkça istemektir.

Savcılık Telefonunuzdaki WhatsApp Mesajlarını İnceleyebilir mi?

Evet, ama kural olarak hâkim kararıyla; gecikmesinde sakınca varsa savcı karar verir ve kararını yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunar (CMK 134/1). Kararın verilebilmesi için somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması gerekir.

İnceleme sırasında cihazdaki bütün verilerin yedeği alınır (CMK 134/3) ve bu yedeğin bir kopyası şüpheliye veya avukatına verilir (CMK 134/4). Bu kopyayı mutlaka isteyin; savunmada bilirkişi raporunu kontrol etmenin tek yolu budur. Şifrenizi vermek zorunda değilsiniz; kanun bu ihtimali öngörmüş ve şifre çözülemezse cihaza el konulmasını düzenlemiştir (CMK 134/2). El konulan telefonun ne zaman ve nasıl geri alınacağını telefona el konulması yazısında anlattım.

Kolluğun karar olmadan “telefonunu aç, mesajlarını göster” demesinin kanuni dayanağı yoktur. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında, hâkim kararı veya kanundaki şartlarla savcı kararı olmadan telefonda yapılan incelemeyle elde edilen yazışmalar hukuka aykırı delil sayılır.

WhatsApp’tan veya Meta’dan mesaj istenebilir mi?

Pratikte mesaj içeriği şirketten değil, telefondan veya yedekten elde edilir. WhatsApp’ın gizlilik politikasına göre kişisel mesajlar uçtan uca şifrelidir, kural olarak cihazlarda saklanır ve teslim edildikten sonra şirketin sunucularından silinir. Operatörden alınan HTS kayıtları ise arama ve konum bilgisi verir; WhatsApp yazışmalarının içeriği bu kayıtlarda yer almaz.

Silinen WhatsApp Mesajları Geri Getirilebilir mi?

Bazen; adli bilişim incelemesinde telefonun yedeği ve bulut yedekleri üzerinden silinen mesajların bir kısmı kurtarılabilir, ama bu hiçbir zaman garanti değildir. Sonuç; telefonun modeline, silmenin üzerinden geçen süreye ve yedekleme ayarlarına göre değişir.

“Herkesten sil” ile silinen mesajın yerinde, sohbette mesajın silindiğini gösteren bir iz kalır; bu iz tek başına içeriği kanıtlamaz, ama o anda bir mesaj gönderildiğini gösterir. Karşı taraf mesajı sizden silse bile sizin aldığınız ekran görüntüsü ve telefonunuzdaki bildirim kayıtları dosyada değerlendirilir.

Delilleri silmenin de bir hukuki karşılığı var. Gerçeğin ortaya çıkmasını engellemek için bir suçun delillerini yok eden veya silen kişi 6 ay ile 5 yıl hapisle cezalandırılır; kişinin kendi işlediği suçun delilleri için bu ceza uygulanmaz (TCK 281/1). Yine de soruşturma başladıktan sonra yazışmaları silmek, savunmanızı zayıflatır ve size inandırıcılık kaybettirir.

Size Karşı Sunulan Mesajlara Nasıl İtiraz Edersiniz?

Size karşı bir mesaj sunulduysa üç şeyi sorgulayın: mesaj gerçekten sizin hesabınızdan mı çıktı, yazışmanın tamamı mı sunuldu ve delil hukuka uygun mu elde edildi. Savunmada en sık işe yarayan itirazlar şunlardır:

• Bağlam: Kırpılmış bir görüntü yerine yazışmanın tamamının getirilmesini isteyin; öncesindeki mesajlar sözün anlamını değiştirebilir.
• Hesabın aidiyeti: Numara size ait olsa bile telefon ortak kullanılıyor, WhatsApp Web başka bir bilgisayarda açık ya da hesap ele geçirilmiş olabilir.
• Düzenleme şüphesi: Ekran görüntüsündeki saat, simge ve yazı tipi tutarsızlıklarını belirtin ve her iki telefonun da incelenmesini talep edin.
• Hukuka uygunluk: Yazışma şikâyetçiye gönderilmiş değil de sizin ya da başkasının telefonundan izinsiz alınmışsa, delilin reddini isteyin.

Bilirkişi raporu aleyhinize çıktıysa rapordaki yöntem hatalarını göstermek için süre içinde itiraz edin; bunun nasıl yapılacağını bilirkişi raporuna itiraz yazısında anlattım. Dikkat: Kendi telefonunuzdaki yazışmayı silmeyin; şikâyetçinin sunduğu kırpılmış görüntüye karşı en güçlü cevabınız, yazışmanın sizdeki tam hâlidir.

Yaşanmış Olaydan

Bir müvekkil, eski iş ortağına WhatsApp’tan “seni bitireceğim” yazdığı gerekçesiyle tehditten şüpheli olarak ifadeye çağrılmıştı. Şikâyetçi savcılığa tek bir ekran görüntüsü vermişti; görüntüde yalnız bu mesaj ve saati görünüyordu. Müvekkil mesajı yazdığını inkâr etmiyordu, ama kastettiğinin bambaşka olduğunu söylüyordu.

İfadeden önce müvekkilin telefonundaki yazışmanın tamamını inceledik. Mesajdan hemen önce şikâyetçi, ortaklıktan doğan alacağı ödemeyeceğini yazmış, müvekkil de “seni bitireceğim, yarın avukatıma dava açtırıyorum” diye cevap vermişti; ekran görüntüsünde cümlenin yalnız ilk yarısı vardı. Savcılığa yazışmanın tamamını sunduk ve iki telefonun da incelenmesini istedik.

Bilirkişi incelemesi, mesajın devamının ikinci bir satırda gönderildiğini ve ekran görüntüsünün kırpıldığını ortaya koydu. Savcılık, sözün bir dava açma niyetini anlattığını, hayata veya vücuda yönelik bir tehdit olmadığını kabul ederek kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi. Ders şu: tek bir ekran görüntüsüyle açılan dosyada savunmanın ilk işi, yazışmanın tamamını dosyaya sokmaktır.