Kesintisiz suç
Kesintisiz suç, işlendiği anda bitmeyen, failin iradesiyle sürdürülen ve bir kesintiye uğrayana kadar işlenmeye devam eden suçtur. Kanun kavramı tanımlamaz, sonucunu düzenler: dava zamanaşımı kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği günden işlemeye başlar (TCK m. 66/6). Ruhsatsız silah bulundurma, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, başkasının taşınmazını işgal etme ve örgüt üyeliği bilinen örneklerdir. Ani suçta ise fiil bir anda olup biter; hırsızlık ya da hakaret gibi.
Ayrıntılı rehber: ceza davasında zamanaşımının nasıl hesaplandığı
Bilmeniz gerekenler
- Kesinti iki türlüdür. Fiili kesinti, failin hareketi bırakması ya da yakalanma, silahın ele geçirilmesi gibi bir müdahaleyle durumun sona ermesidir. Hukuki kesinti ise uygulamada iddianamenin düzenlenmesidir: Yargıtay, iddianameye kadarki eylemleri tek suç, sonrakileri ayrı suç sayıyor.
- Zamanaşımı kesinti gününden başlar (TCK m. 66/6). Fiil sürdükçe süre işlemeye başlamaz; bu yüzden zamanaşımı hesabında ilk sorulacak soru, suçun hangi tarihte sona erdiğidir.
- Şikâyete bağlı kesintisiz suçlarda, örneğin hakkı olmayan yere tecavüzde (TCK m. 154/1), altı aylık şikâyet süresi fiilin ve failin öğrenildiği günden başlar ve zamanaşımını geçemez (TCK m. 73/1-2). Yargıtay Ceza Genel Kurulu’na göre fiilin sürmesi bu süreyi yeniden başlatmaz; bu yüzden işgalin bitmesini beklemeden şikâyet etmek gerekir; ayrıntılar altı aylık şikâyet süresi yazısında.
- Kesintisiz suçta tek fiil vardır ve tek ceza verilir. Süre uzadıkça ceza kendiliğinden artmaz, ama hâkim temel cezayı belirlerken suçun işleniş biçimini ve meydana gelen zararın ağırlığını değerlendirir (TCK m. 61/1).
- Fiil devam ederken kanun değişirse, suç ancak temadi (devam) sona erdiğinde tamamlanmış sayıldığından uygulamada o tarihte yürürlükte olan kanun esas alınır.
Sık karıştırılan
Kesintisiz suç, zincirleme suç ile karıştırılır. Zincirleme suçta bir suç işleme kararıyla farklı zamanlarda aynı kişiye karşı aynı suç birden fazla kez işlenir ve tek ceza dörtte birden dörtte üçe kadar artırılır (TCK m. 43/1). Kesintisiz suçta ise tek fiil zaman içinde uzar ve artırım yoktur. Zamanaşımı bakımından ikisi benzer işler: zincirlemede son suçun işlendiği günden, kesintisizde kesinti gününden başlar (TCK m. 66/6). Kavram, zamanaşımının kesilmesi ile de karışmamalıdır; oradaki kesilme, savcı huzurunda ifade, tutuklama veya iddianame gibi işlemlerle zamanaşımı süresinin yeniden başlamasıdır (TCK m. 67/2).
Yargıtay Kararı
Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 10.10.2023 tarihli, 2022/6165 E., 2023/7252 K.
Sanıktan 2016’da İstanbul’da ruhsatsız bir tabanca ele geçirilmiş, bunun için açılan dava mahkûmiyetle kesinleşmişti. 2019’da Trabzon’daki evinde fişekler bulununca ikinci dava açıldı; bölge adliye mahkemesi fişekleri aynı tabancaya bağlayıp tek suç sayarak beraat kararı verdi. Yargıtay, silah ve mermi bulundurmanın kesintisiz suç olduğunu, hukuki kesintiyi iddianamenin oluşturduğunu ve iddianameden sonraki eylemin ayrı suç sayılacağını belirterek beraati bozdu. Karar, kesintisiz suçun nerede bittiğini çoğu dosyada iddianame tarihinin belirlediğini gösteriyor.
… 6136 sayılı Yasaya aykırılık suçunun kesintisiz suçlardan olduğu ve hukuki kesintiyi oluşturan iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar gerçekleştirilen eylemlerin tek suç, bu tarihten sonra gerçekleştirilen eylemlerin ise ayrı suç oluşturması karşısında ele geçen fişeklerin farklı büyüklükte olması ve farklı yerlerde ele geçirilmeleri de dikkate alınarak sanığın atılı suçtan mahkumiyeti yerine yazılı şekilde beraatine karar verilmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir. …
Sık sorulan sorular
Kesintisiz suçta suç tarihi hangi gün sayılır?
Zamanaşımı bakımından kesintinin gerçekleştiği gün esas alınır (TCK m. 66/6). Uygulamada bu, failin durumu sona erdirdiği, yakalandığı ya da hakkında iddianame düzenlendiği tarihtir.
Dava açıldıktan sonra da süren eylem için yeni dava açılır mı?
Evet, açılabilir. Yargıtay’a göre iddianame hukuki kesinti oluşturur; bu tarihten sonra süren ya da yeniden başlayan eylem ayrı bir suçtur ve ayrıca yargılanır.
Ruhsatsız silahı yıllardır evde tutuyorsam zamanaşımı dolmuş olur mu?
Hayır. Silah elinizde durdukça bulundurma fiili devam eder ve zamanaşımı işlemeye başlamaz; süre ancak silah ele geçirildiğinde ya da başka bir kesinti gerçekleştiğinde başlar. Cezası için bkz. ruhsatsız silah bulundurma cezası.
Hakkı olmayan yere tecavüz şikâyete bağlı mı?
Evet. TCK 154/1’deki işgal suçu suçtan zarar görenin şikâyetine bağlıdır; cezası altı aydan üç yıla kadar hapis ve bin güne kadar adli para cezasıdır. Suçun ayrıntıları hakkı olmayan yere tecavüz cezası yazısında.
Bu terim sizin dosyanızda mı geçiyor?
Tanım genel bilgi verir; sizin olayınızda ne anlama geldiğini birlikte değerlendirelim.
