Adli sicil kaydının silinmesi
Silinme iki aşamalıdır. Önce mahkûmiyet adli sicilden çıkar ve arşiv kaydına geçer; artık adli sicil belgenizde görünmez (5352 s. K. m. 9). Ardından arşiv kaydı da kanunda yazılı süre dolunca tamamen silinir (5352 s. K. m. 12).
Ayrıntılı rehber: sabıka kaydının hangi sürelerde silindiği
Bilmeniz gerekenler
- Kaydı sicilden arşive taşıyan başlıca sebepler cezanın infazının tamamlanması, zamanaşımı ve genel aftır.
- Arşiv kaydı kural olarak beş yıl geçmekle silinir. Anayasa’nın 76. maddesinde ve TCK dışındaki kanunlarda hak yoksunluğu doğuran mahkûmiyetlerde bu süre, yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmışsa 15, alınmamışsa 30 yıldır.
- Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı kaydı tek başına silmez; hak yoksunluğunu kaldırır ve bazı mahkûmiyetlerde silinme süresini kısaltır.
- Kişinin ölümüyle tüm kayıtlar silinir.
- “Sicil affı” diye ayrı bir kurum yoktur; kaydı bütün sonuçlarıyla ortadan kaldıran genel af ancak kanunla çıkar.
Sık karıştırılan
HAGB kararı zaten adli sicile girmez; denetim süresi kurallara uygun geçerse hüküm ortadan kaldırılır ve dava düşer (CMK m. 231/10). Silah ruhsatı veya memuriyet gibi alanlarda eski kaydın etkisi için adli sicil kaydının işe engel olup olmadığını ayrıca inceleyin.
Sık sorulan sorular
Sabıka kaydının silinmesi ile yasaklanmış hakların geri verilmesi (memnu hakların iadesi) aynı şey mi?
Hayır. Silinme, mahkûmiyetin önce sicilden, süre dolunca da arşivden çıkarılmasıdır; yasaklanmış hakların geri verilmesi ise mahkûmiyetin doğurduğu hak yoksunluklarını kaldıran ayrı bir mahkeme kararıdır. Bu karar kaydı tek başına silmez; bazı mahkûmiyetlerde arşivden silinme süresini 30 yıldan 15 yıla indirir.
Sabıka kaydını sildirmek için başvuru yapmam gerekir mi?
Kural olarak hayır; cezanın infazı, zamanaşımı ya da genel af gibi sebepler gerçekleşince kayıt sicilden çıkarılıp arşive alınır (5352 s. K. m. 9). Cezanızı tamamladığınız hâlde belgede kayıt görünmeye devam ediyorsa infaz bilgisinin işlenip işlenmediğini cezanın infaz edildiği savcılıktan öğrenebilirsiniz.
Ertelenen cezanın kaydı ne zaman silinir?
Denetim süresi yükümlülüklere uygun ya da iyi hâlli geçince ceza infaz edilmiş sayılır (TCK m. 51/8); kayıt bu aşamada sicilden çıkar ve arşive alınır. Arşiv kaydı da kural olarak beş yıl sonra silinir.
Sabıka kaydı silinince eski mahkûmiyet tamamen unutulur mu?
Hemen değil. Sicilden silinen kayıt arşivde kalır; savcı, hâkim, seçim kurulları ve özel kanunla yetkili kamu kurumları arşivi görebilir, arşiv kaydı yeni bir dosyada tekerrürün belirlenmesinde de kullanılır. Arşivden de silinince kayıt hiçbir sorguda çıkmaz.
Bu terim sizin dosyanızda mı geçiyor?
Tanım genel bilgi verir; sizin olayınızda ne anlama geldiğini birlikte değerlendirelim.